Home / Opinion / RAJONI GJEOGRAFIK I MAQEDONISË DHE EMRI I RI I SHTETIT: REPUBLIKA E MAQEDONISË VERIORE

RAJONI GJEOGRAFIK I MAQEDONISË DHE EMRI I RI I SHTETIT: REPUBLIKA E MAQEDONISË VERIORE

Fotografia e Abdulla Mehmeti
Fotografia e Abdulla Mehmeti
Fotografia e Abdulla Mehmeti

Abdulla Mehmeti

Me zgjidhjen e kontestit 27 vjeçar me Greqinë për emrin e shtetit të Maqedonisë (Ish Republika jugosllave e Maqedonisë, 1991-2019), përmes Marrëveshjes së Prespës, e cila u ratifikua këto ditë nga parlamentet e të dy shteteve, ndërsa Maqedonia më parë e ndryshoi edhe Kushtetutën e saj në lidhje me këtë çështje, përfundimisht shteti i Maqedonisë do ta mbajë emrin e ri, Republika e Maqedonisë Veriore, me të cilin lidhet edhe fati i popullit shqiptar në të ardhmen.

Pse Maqedonia Veriore dhe jo Maqedonia e Veriut?

Emri i ri i shtetit: Republika e Maqedonisë Veriore, apo Maqedonia Veriore, jo Republika e Maqedonisë së Veriut, apo Maqedonia e Veriut! E cilit Veri? E veriut të Greqisë, apo?!

Kjo nuk është thjesht një çështje gjuhësore, por është çështje politike me prapavijë të thellë, prandaj, sidomos shqiptarët duhet të kenë kujdes në formën e përdorimit të këtij emri.

Në vend të emërtimit të drejtë dhe sipas natyrës së gjuhës shqipe: Republika e Maqedonisë Veriore, ose Maqedonia Veriore, pse duhet ta quajmë Republika e Maqedonisë së Veriut, ose Maqedonia e Veriut? E cilit veri? E pjesës veriore të rajonit administrativ me të njëjtim emër „Maqedoni“ në Greqi, apo e veriut të Greqisë?!

Në gjuhën shqipe thuhet: Evropa Perëndimore, jo Evropa e Perëndimit; Ballkani Perëndimor, jo Ballkani i Perëndimit; Evropa Juglindore, jo Evropa e Juglindjes, etj. Prandaj, nuk mund të quhet Maqedonia e Veriut, por Maqedonia Veriore, apo Republika e Maqedonisë Veriore, jo Republika e Maqedonisë së Veriut.

Këtë emërtim gabimisht e përdorin dy kategori ndividësh: ata që nuk janë të informuar mirë dhe siç duhet, por edhe individë me prapavijë, nën ndikimin e politikës, disa mediumeve, gazetarëve dhe studiuesve të përfolur kohë më parë se janë paguar me shuma të majme për propagandë në dobi të shtetit grek, në raport me Shqipërinë dhe Maqedoninë.

Emri i ri i shtetit të Maqedonisë Veriore sipas Marrëveshjes së Prespës (Nivicës)

Emri i ri i shtetit të Maqedonisë, në të tri versionet zyrtare të këtij dokumenti, në gjuhën angleze, gjuhën maqedonase dhe gjuhën angleze është i qartë: Republik of North Macedonia, Republika Severna Makedonija dhe Βόρειας Μακεδονίας (në dokumentin origjinal: Republic of North Macedonia (Macedonian: Република Северна Македонија, translit. Republika Severna Makedonija; Greek: Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας). Në përkthim nga cilado prej këtyre gjuhëve në gjuhën shqipe është: Republika e Maqedonisë Veriore. Pse atëherë disa e përkthejnë gabimisht që ashtu edhe të përdoret në të ardhmen, sipas interesave të fshehura të propagandës greke?!
Disa njohuri të rëndësishme për rajonin gjeografik të Maqedonisë

Rajoni gjeografik i Maqedonisë ka një sipërfaqe prej rreth 67.000 km² dhe një popullsi prej 4.76 milionë banorë.

Maqedonia, si rajon gjoegrafik dhe historik në Gadishullin Ilirik (Ballkan) ndodhet në juglindje të Evropës. Kufijtë e këtij rajoni kanë ndryshuar shumë me kalimin e kohës, ndërsa sot ky rajon është i ndarë në disa pjesë mes shteteve: Greqisë, Maqedonisë Veriore, Bullgarisë dhe një pjesë e vogël në territorin e Serbisë dhe në territorin e Shqipërisë.

Rajoni gjeografik i Maqedonisë, i njohur me këtë emër gjatë disa periudhave historike (jo edhe gjatë Perandorisë Bizantine dhe Perandorisë Osmane) historikisht është banuar me shumicë nga shqiptarët (pellazgët, pajonët, ilirët, epirotët, dardanët, arbërit), pastaj edhe nga grekët (helenët), sllavët, turqit, vllehët, hebrenjtë, romët etj.

Vendbanimet më të vjetra që dihen datojnë prej afërsisht 9.000 vjet. Prej nga mesi i shekullit të 4 p.e.s, Mbretëria e Maqedonisë, sidomos me Lekën e Madh, u bë fuqi dominuese e Gadishullit dhe që nga atëherë Maqedonia ka pasur një histori të turbullt. Pas vitit 1913 kjo histori është falsifikuar dhe ndryshur në masë të ndjeshme në dëm të shqiptarëve dhe territoreve etnike të tyre, nën ndikimin e politikës dhe propagandës sllave e greke.

Edhe në periudhën antike rajoni gjoegrafik i Maqedonisë ka qenë e ndarë në dy pjesë, gjatë sundimit romak, në Maqedoninë e Poshtme (Maqedonia Prima, me kryeqytet Selanikun) dhe Maqedoninë e Epërme (Maqedonia Secunda, me kryeqytet Stobin, qyteti i sotëm Gradsko në Maqedoninë Veriore). Rajoni i Maqedonisë, si pjesë e Perandorisë Osmane është njohur me emrin Rumeli.

Ndarja e rajonit gjeografik të Maqedonisë mes shteteve ballkanike

Me Marrëveshjne e Bukureshtit më 10 gusht 1913, ky rajon është ndarë mes shtete fqinje, në atë mënyrë që pjesa më e madhe „Maqedonia e Egjeut“ është okupuar nga Greqia, me sipërfaqe prej 34.356 km² , Pjesa e njohur si „Maqedonia e Vardarit“ me sipërfaqe prej 25.342 km² (territori që edhe sot e ka Maqedonia Veriore) është okupuar nga Serbia, kurse pjesa e njohur me emrin „Maqedonia e Pirinit“ me sipërfaqe prej 6.798 km², atëkohë i është lënë Bullgarisë.

Aktualisht, ky rajon është i ndarë në dy pjesë kryesore, në Republikën e Maqedonisë Veriore, e cila përfshin një sipërfaqe prej afër 37% të këtij rajoni dhe Rajoni administrativ me emrin „Maqedoni“ në Republikën e Greqisë, i ndarë në nënrajone (periferi) në tri pjesë: Maqedonia Qendrore (3), Maqedonia Lindore dhe Trakia (5) dhe Maqedonia Perëndimore (13). Logjikisht, ky rajon përbën pjesën e Maqedonisë Jugore (e lashtë), e cila përfshin afër 52% të sipërfaqes së përgjithshme të rajonit gjeografik të Maqedonisë.

(26 janar 2019)

About admin

x

Check Also

Profesori amerikan: Dialogu me qëllim primar krijimin e Asociacionin vetëm sa i përkeqëson gjërat

Prof. David B. Kanin Lajmi i mirë për të ashtuquajturin dialog të ...