Kur shkova në Danimarkë si punëtor krahu i detyruar për të siguruar kafshatën e gojës dhe i ndjekur nga terroristet sllavë të Maqedonisë , as që mendoja se një ditë nga një zejtar i thjeshtë me shkollë të mesme do të përpilohet një libër.
Siç do të shpaloset biografia dhe veprimtaria ime në këtë libër, viti 1981 shënuan kthesën më të madhe së pari në ndërrimin e ambientit jetësorë mandej në mendimin dhe veprimin politik.
Nga fshati zhelinë i Tetovës erdha dhe u vendosa në Danimarkë jo vetëm për të gjetur punë për ekzistencë por edhe për tu ikur shantazheve e torturave sllave. Por deri në vitin 1990 më tepër më interesonte të përcjelli ngjarjet politike se sa të angazhohem direkt në to. Edhe pse viti 1981 shënoi kthesën më të madhe në lëvizjen shqiptare në Kosovë, ajo nuk pati ndikim të madh në Maqedoni.
Por pikërisht kjo situatë mua më shqetësonte akoma më shumë, sidomos në rastet kur me shqiptarët jashtë nuk kishim mundësi të bëjmë asgjë më shumë vetëm të protestojmë para ambasadave jugosllave për shtypjen mizore që u bëheshin shqiptarëve.
Ky aktivitet imi do të vazhdojë deri në vitin 1990 kur do të ndryshojnë rrethanat politike jo vetëm në Lindjen evropiane por edhe në Jugosllavi dhe bashkë me të edhe në tërë hapësirën shqiptare nën okupimin jugosllav.

Pas këtyre ndryshimeve mu dha rasti që në Kopenhagë të zgjidhem në postin e kryetarit ne KMDLNj, në degën e Danimarkës. Sa ishte një mirënjohje dhe një satifaksion për mua, kjo ngjarje, po aq ishte edhe një obligim i madh për detyrat që i parashtronte situata politike. Në këtë post mua jo vetëm që mu dha rasti, por më obligoi situata e rëndë në hapësirën shqiptare nga pushtuesit sllavë, që të angazhohem më shumë për realizimin e disa projekteve politike qe imponoheshin në Kosovë dhe Maqedoni. Kështu unë në këtë post u detyrove që edhe të pres delegacione nga Kosova e ti takoj ata me personalitete eminente, edhe të angazhoi takime me burra shteti e me personalitet të shquar politike, edhe të takohem personalisht me ta për tu paraqitur gjendjen e vështirë edhe të polemizoi me ta përmes shtypit edhe të shkruaj letra dhe artikuj dhe të jap intervista. Nga ana tjetër, ky post më obligonte që edhe të organizoj mitingje, protesta e demonstrata në tërë hapësirën skandinave edhe të mbroj çështjen tonë të drejtë me të gjitha mundësitë legale që lejoheshin me aktet normative të vendit.
Duke u nisur nga kjo veprimtari sado modeste por në dobi të atdheut e pash të arsyeshme që një pjesë të aktivitetit tim politik ta paraqes në këtë libër modest, ku brezat e ardhshëm do të mësoni më shumë se ç’kemi bërë brezi ynë për të çliruar tokën tonë nga okupatorët sllavë. Në fillim as që kam menduar për një libër të tillë por disa ngjarje shqetësuese në hapësirën tonë ku në skenën politike veprimtarin ndërkombëtare, ca individë po e plasonin si kontribut të madh të tyre në avancimin e çështjes kombëtare u detyrova të jap fakte të pamohueshme që shpalojnë edhe shumë ngjarje tronditëse.

Në këtë libër nuk pretendoj afirmimin tim si publicist profesional për çështjet politike, por para së gjithash të jap një dëshmi për veprimtarinë tonë politike në mbrojtjen e çështjes sonë kombëtare.


Autori

Xhemil Zeqiri jeton në Kopenhagë të Danimarkës që prej 20 vjetësh. Rinia dhe tërë jeta e tij flet për një personazh të mahnitshëm, të cilin ndoshta mund ta përshkruante vetëm një shkrimtar i madh dhe shumë i përkushtuar. Sikur jeta e Xhemil Zeqirit të përshkruhej në një roman pa kurrfarë fantazie letrare, lexuesit, megjithatë, do të mendonin se ky është një personazh i gjallë, krejt real. Ai e shkruan romanin e jetës me “penën” e atdhedashurisë, me shpitin e kristaltë të dashurisë për popullin e vet e kombin e vet. Përkushtimi i tij ndaj çështjes kombëtare shqiptare është i jashtëzakonshëm.

Ky përkushtim është pasqyruar në shumë gazeta të huaja e shqiptare prej gazetarëve e politikanëve të ndryshëm, me të cilët Xhemil Zeqiri ka mbajtur e mban kontakte të përhershme. Fotografitë e ti, intervistat e tij gjenden në shumë gazeta e revista të shkruara në gjuhë të huaja. Këto sigurisht janë një dëshmi që e portretizojnë atë si veprimtar të ndërgjegjshëm e të palodhur, por gjithsesi janë disa gjurmë e jo gjithçka, sepse gjithçka janë tërë netët e ditët nëpër të cilat Xhemil Zeqiri jeton aktivisht me shqetësimin e patriotit të zjarrtë për fatet e Atdheut të vet. Në këtë libër përmblidhen vetëm një numër i shkurtër intervistash, shkrimesh e bisedash të Xhemil Zeqirit. Ato do të vazhdojnë në librin e dytë dhe ndoshta tretë. Lexuesi, duke ndjekur këtë seri librash, do ta ketë më të lehtë për të krijuar një përshtypje të përgjithshme rreth këtij njeriu zemërmadh e me karakter të hekurt. Ky është me të vërtetë një personazh që të ngjall respekt e admirim të veçantë.

Gjithçka në jetën e Xhemil Zeqirit është njerëzore, ndërsa përkushtimi atdhetar mbinjerëzor. Fillimisht e kam njohur me korrespondencë. Më vonë nga afër. I përkushtuar në kulm ndaj çështjes kombëtare. Ai më ka vënë disa herë me shpatulla për muri. Dhe kjo ka ndodhur në biseda telefonike. Ndiqte TVSH dhe më pyeste për një lajm a për një tjetër. Si është ky fakt? Çfarë ka ndodhur aty? Përse është bërë kjo deklaratë? Shpesh jam bindur në telefon se Xhemili e njeh më mirë gjendjen në Tiranë që nga Kopenhaga e Danimarkës se sa unë që banoj në Tiranë. Përse ndodh kështu vallë? Sepse ai jeton shpirtërisht me ngjarjet e situatat, sepse çdo pikë gjaku e tij është e lidhur me zemrën e kombit, sepse çdo nerv i tij është i lidhur me të sotmen dhe të ardhmen kombëtare. Zemra e tij, truri i tij, gjaku i tij janë gjithmonë në lëvizje. Qenia e tij gjithmonë në aktivitet. Njerëz të tillë janë me të vërtetë të rrallë. Se po të ishin njerëzit të gjithë si Xhemili, padrejtësitë njerëzore do të eliminoheshin brenda orës. Xhemili është simbol i pastërtisë njerëzore. Sentenca e Çehovit se “arti më i madh është arti i të qenit njeri” i përshtatet plotësisht Xhemil Zeqirit.

Po kush është më gjerë Xhemili? Sa universitete ka mbaruar? Sa grada shkencore ka marrë? Nuk di të ketë mbaruar universitete e nuk di të ketë fituar grada shkencore. Ai është thjesht një punëtor. Shpirti kombëtar, që ngrihet mbi çdo universitet e gradë shkencore, e ka mobilizuar me energji të pashtershme për të hyrë në betejat e politikës, e ka njohur me gazetarë e politikanë, ministra e diplomatë të huaj, shoqata e organizata të ndryshme që veprojnë në botë. Gjithmonë energjik i hekurt, Xhemili i ngjet atij njeriut – legjendë që vetëm vrapon e vrapon. Në ndonjë çast të kujton Maratonomakun që shpejton të japë lajmin e fitores. Por Xhemil Zeqiri, një tip inteligjent nga natyra, e di fort mirë që fitorja kombëtare është ende larg, prandaj punon e punon për çështjen e saj, i palodhur kurrë, i pathyer kurrë. Ndërgjegjja e tij prej luftëtari kombëtar pasqyron në mënyrën më të shkëlqyer shpirtin e vetëmohimit.

Frymëzohet si revolucionar në vitin 1981. Është koha kur rinia e Kosovës shpërthen si uragan në demonstrata me kërkesën: Kosova Republikë. Xhemili e përqafon këtë lëvizje kombëtare dhe i mbetet besnik tërë jetën. Ndiqet, persekutohet, detyrohet të mërgojë larg Atdheut, por nuk përkulet. Vazhdon veprimtarinë ditë e natë, sakrifikon çdo pushim e çlodhje. Emri i tij bëhet i njohur në një qytet të huaj. Ai nuk bën pjesë në ndonjë parti. Drejton punën si mbrojtës i të drejtave të njeriut. I zgjuar e inteligjent në vorbullën e ngjarjeve e situatave politike, Xhemili orientohet gjithmonë drejt, flet hapur, asnjëherë nuk i fsheh mendimet, godet padrejtësitë e intrigat, shpall qëndrimet e tij konsekuente. Nuk pretendon se është analist, megjithatë ai në më të shumtën e herës, në mos gjithmonë, është një analist i saktë dhe largpamës. Korrespondenca me publicistë e personalitete tjera të larta të politikës botërore e tregojnë më së miri këtë të vërtetë.

Xhemil Zeqiri nuk është njeri i fjalëve. Ai është njeri i veprave, i aksionit patriotik, një aksionist i madh. Kosovën, qytetet e fshatrat shqiptare në Maqedoni nuk i ndan me Shqipërinë. Se Kosova është Shqipëri e Tetova është Shqipëri. Shqipërinë ai e sheh si NJË të vetme, siç ka qenë në shekuj, prandaj disa herë i referohet vitit 1913 kur Shqipëria u copëtua nga Fuqitë e Mëdha për të ushqyer orekset imperialiste e shoviniste fqinje. Xhemili vuan, proteston kur këto fuqi të mëdha mbajnë qëndrime indiferente ndaj kombit shqiptar dhe thotë fjalën e tij prej patrioti atdhetar me thjeshtësi madhështie, me guxim e mençuri, me trimëri e maturi.

Kur guerilet e para kosovare u quajtën fillimisht “terroriste” Xhemili nuk u thye dhe ndër të parët tha se ata nuk ishin terroristë, por ishin çlirimtarë, duke mbrojtur deri në fund gjakun dhe sakrificat e tyre. Bota më në fund u detyrua t’i pranojë si çlirimtarë. Ngjarjet në Kosovë rrodhën njëra pas tjetrës. Tani në Kosovë diçka ka ndryshuar, por Xhemili e kupton se nuk është arritur gjithçka, sepse Kosova ende nuk ka fituar pavarësinë. Kësisoj Xhemili vazhdon të qëndrojë me armët e veta në fushën e betejës, duke luftuar pandërprerë.

Shkrimet e këtij libri janë vetëm një pjesë e vogël e kësaj lufte. Në librat që do të vijnë pas, lufta e tij do të na shfaqet më e gjerë, portreti i tij më i plotë. Ka disa njerëz, jeta e të cilëve u ngjan lumenjve që rrjedhin pa pushim drejt detit. Jeta e Xhemil Zeqirit rrjedh vazhdimisht drejt interesit kombëtar. Ai nuk është poet, por u mëson poetëve poezinë heroike të jetës së njeriut. Ai nuk është orator i specializuar, por u mëson oratorëve se ligjërata e punës konkrete të ndërgjegjshme ngrihet mbi ligjëratat më të bukura. Ai nuk është një mësues profesionist, por çdo njeri që dëshiron të jetojë si njeri mund dhe duhet të mësojë nga puna e këtij njeriu të thjeshtë, këtij punëtori mërgimtar, që është në gjendje të bëjë punë të ndershme pa menduar kurrë për vlerësime. Një i mençur thotë: “Mos pyesni kurrë ç’bëri Atdheu për ty, por ç’bëre ti për Atdheun”. Edhe kjo sentencë i shkon aq bukur për shtat Xhemil Zeqirit, i cili është larg Atdheut megjithatë shumë afër tij. Ai të kujton Rilindësit patriotë që në kohëra të vështira e shkrinë tërë jetën e tyre larg Atdheut në shërbim të Atdheut, të gjuhës shqipe, lirisë dhe pavarësisë së tij, emancipimit të shoqërisë shqiptare me shpresën dhe optimizmin e pafund se, siç thotë Naim Frashëri, “Për Shqipërinë/ditët e mira paskëtaj vinë/Ta shohë Zonjë”.

Xhemil Zeqiri jeton në Kopenhagë të Danimarkës që prej 20 vjetësh. Rinia dhe tërë jeta e tij flet për një personazh të mahnitshëm, të cilin ndoshta mund ta përshkruante vetëm një shkrimtar i madh dhe shumë i përkushtuar. Sikur jeta e Xhemil Zeqirit të përshkruhej në një roman pa kurrfarë fantazie letrare, lexuesit, megjithatë, do të mendonin se ky është një personazh i gjallë, krejt real. Ai e shkruan romanin e jetës me “penën” e atdhedashurisë, me shpitin e kristaltë të dashurisë për popullin e vet e kombin e vet. Përkushtimi i tij ndaj çështjes kombëtare shqiptare është i jashtëzakonshëm.

Ky përkushtim është pasqyruar në shumë gazeta të huaja e shqiptare prej gazetarëve e politikanëve të ndyrshëm, me të cilët Xhemil Zeqiri ka mbajtur e mban kontakte të përher-shme. Fotografitë e ti, intervistat e tij gjenden në shumë gazeta e revista të shkruara në gjuhë të huaja. Këto sigurisht janë një dëshmi që e portretizojnë atë si veprimtar të ndërgjegjshëm e të palodhur, por gjithsesi janë disa gjurmë e jo gjithshka, sepse gjithshka janë tërë netët e ditët nëpër të cilat Xhemil Zeqiri jeton aktivisht me shqetësimin e patriotit të zjarrtë për fatet e Atdheut të vet. Në këtë libër përmblidhen vetëm një numër i shkurtër intervistash, shkrimesh e bisedash të Xhemil Zeqirit. Ato do të vazhdojnë në librin e dytë dhe ndoshta tretë. Lexuesi, duke ndjekur këtë sëri librash, do ta ketë më të lehtë për të krijuar një përshtypje të përgjithshme rreth këtij njeriu zemërmadh e me karakter të hekurt. Ky është me të vërtetë një personazh që të ngjall respekt e admirim të veçantë.

Gjithshka në jetën e Xhemil Zeqirit është njerëzore, ndërsa përkushtimi atdhetar mbinjerëzor. Fillimisht e kam njohur me korespondencë. Më vonë nga afër. I përkushtuar në kulm ndaj çështjes kombëtare. Ai më ka vënë disa herë me shpatulla për muri. Dhe kjo ka ndodhur në biseda telefonike. Ndiqte TVSH dhe më pyeste për një lajm a për një tjetër. Si është ky fakt? Çfarë ka ndodhur aty? Përse është bërë kjo deklaratë? Shpesh jam bindur në telefon se Xhemili e njeh më mirë gjendjen në Tiranë që nga Kopenhaga e Danimarkës se sa unë që banoj në Tiranë. Përse ndodh kështu vallë? Sepse ai jeton shpirtërisht me ngjarjet e situatat, sepse çdo pikë gjaku e tij është e lidhur me zemrën e kombit, sepse çdo nerv i tij është i lidhur me me të sotmen dhe të ardhmen kombëtare. Zemra e tij, truri i tij, gjaku i tij janë gjithmonë në lëvizje. Qenia e tij gjithmonë në aktivitet. Njerëz të tillë janë metëvërtetë të rrallë. Se po të ishin njerëzit të gjithë si Xhemili, padrejtësitë njerëzore do të eliminoheshin brenda orës. Xhemili është simbol i pastërtisë njerëzore. Sentenca e Çehovit se “arti më i madh është arti i të qenurit njeri” i përshtatet plotësisht Xhemil Zeqirit.

Po kush është më gjërë Xhemili? Sa universitete ka mbaruar? Sa grada shkencore ka marrë? Nuk di të ketë mbaruar universitete e nuk di të ketë fituar grada shkencore. Ai është thjesht një punëtor. Shpirti kombëtar, që ngrihet mbi çdo universitet e gradë shkencore, e ka mobilizuar me energji të pashtershme për të hyrë në betejat e politikës, e ka njohur me gazetarë e politikanë, ministra e diplomatë të huaj, shoqata e organizata të ndryshme që veprojnë në botë. Gjithmonë energjik i hekurt, Xhemili i ngjet atij njeriut – legjendë që vetëm vrapon e vrapon. Në ndonjë çast të kujton Maratonomakun që shpejton të japë lajmin e fitores. Por Xhemil Zeqiri, një tip intelegjent nga natyra, e di fort mirë që fitorja kombëtare është ende larg, prandaj punon e punon për çështjen e saj, i palodhur kurrë, i pathyer kurrë. Ndërgjegja e tij prej luftëtari kombëtar pasqyron në mënyrën më të shkëlqyer shpirtin e vetmohimit.

Frymëzohet si revolucionar në vitin 1981. Është koha kur rinia e Kosovës shpërthen si uragan në demonstrata me kërkesën: Kosova Republikë. Xhemili e përqafon këtë lëvizje kombëtare dhe i mbetet besnik tërë jetën. Ndiqet, persekutohet, detyrohet të mërgojë larg Atdheut, por nuk përkulet. Vazhdon veprimtarinë ditë e natë, sakrifikon çdo pushim e çlodhje. Emri i tij bëhet i njohur në një qytet të huaj. Ai nuk bën pjesë në ndonjë parti. Drejton punën si mbrojtës i të drejtave të njeriut. I zgjuar e intelegjent në vorbullën e ngjarjeve e situatave politike, Xhemili orientohet gjithmonë drej, flet hapur, asnjëherë nuk i fsheh mendimet, godet padrejtësitë e intrigat, shpall qëndrimet e tij konseguente. Nuk pretendon se është analist, megjithatë ai në më të shumtën e herës, në mos gjithmonë, është një analist i saktë dhe largpamës. Korespondenca me publicistë e personalitete tjera të larta të politikës botërore e tregojnë më së miri këtë të vërtetë.

Xhemil Zeqiri nuk është njeri i fjalëve. Ai është njeri i veprave, i aksionit patriotik, një aksionist i madh. Kosovën, qytetet e fshatrat shqiptare në Maqedoni nuk i ndan me Shqipërinë. Se Kosova është Shqipëri e Tetova është Shqipëri. Shqipërinë ai e sheh si NJË të vetme, siç ka qenë në shekuj, prandaj disa herë i referohet vitit 1913 kur Shqipëria u coptua nga Fuqitë e Mëdha për të ushqyer orekset imperialiste e shoviniste fqinje. Xhemili vuan, proteston kur këto fuqi të mëdha mbajnë qëndrime indiferente ndaj kombit shqiptar dhe thotë fjalën e tij prej patrioti atdhetar me thjeshtësi madhështie, me guxim e mençuri, me trimëri e maturi.

Kur guerilet e para kosovare u quajtën fillimisht “terroriste” Xhemili nuk u thye dhe ndër të parët tha se ata nuk ishin terroristë, por ishin çlirimtarë, duke mbrojtur deri në fund gjakun dhe sakrificat e tyre. Bota më në fund u detyrua t’i pranojë si çlirimtarë. Ngjarjet në Kosovë rodhen njëra pas tjetrës. Tani në Kosovë diçka ka ndryshuar, por Xhemili e kupton se nuk është arritur gjithshka, sepse Kosova ende nuk ka fituar pavarësinë. Kësisoj Xhemili vazhdon të qëndrojë me armet e veta në fushën e betejës, duke luftuar pandërprerë.

Shkrimet e këtij libri janë vetëm një pjesë e vogël e kësaj lufte. Në librat që do të vijnë pas, lufta e tij do të na shfaqet më e gjërë, portreti i tij më i plotë. Ka disa njerëz, jeta e të cilëve u ngjan lumenjëve që rrjedhin pa pushim drejt detit. Jeta e Xhemil Zeqirit rrjedh vazhdimidht drejt interesit kombëtar. Ai nuk është poet, por u mëson poetëve poezinë heroike të jetës së njeriut. Ai nuk është orator i specializuar, por u mëson oratorëve se ligjerata e punës konkrete të ndërgjegjshme ngrihet mbi ligjeratat më të bukura. Ai nuk është një mësues profesionist, por çdo njeri që dëshiron të jetojë si njeri mund dhe duhet të mësojë nga puna e këtij njeriu të thjeshtë, këtij punëtori mërgimtar, që është në gjendje të bëjë punë të ndershme pa menduar kurrë për vlerësime. Një i mençur thotë: “Mos pyesni kurrë ç’bëri Atdheu për ty, por ç’bëre ti për Atdheun”. Edhe kjo sentencë i shkon aq bukur për shtat Xhemil Zeqirit, i cili është larg Atdheut megjithatë shumë afër tij. Ai të kujton Rilindasit patriotë që në kohëra të vështira e shkrinë tërë jetën e tyre larg Atdheut në shërbim të Atdheut, të gjuhës shqipe, lirisë dhe pavarësisë së tij, emancipimit të shoqërisë shqiptare me shpresën dhe optimizmin e pafund se, siç thotë Naim Frashëri, “Për Shqipërinë/ditët e mira paskëtaj vinë/Ta shohë Zonjë”.

Hektor Gurakuqi

Parathënje

Xhemil Zeqiri veprimtar heroik i çështjes kombëtare shqiptare

Kjo ditë e bardhë patjetër do të vijë! - Mbresa nga libri "Kosova jonë" e autorit Xhemil Zeqiri

Duke lexuar librin “Në mbrojtje (diplomatike) e çështjes shqiptare”

Është kjo broshurë e thjeshtë, e botuar në vitin 2000, që më doli para syve, fare rastësisht, por menjëherë më bëri për vete ky titull i dashur, pastaj, edhe ajo fytyrë e mendueshme e me shikim depërtues e vetë autorit Xhemil Zeqiri.

Rreth 100 faqe, për t'u lexuar, nuk jane as shumë, as pak. Por ato kaluan me një ritëm të shpejtë dhe forcë mbresëlënëse, ashtu siç na del dinamike e aktive edhe vetë jeta e autorit:, siç janë të fuqishme dashuria dhe malli për vendlindjen e krejt shqiptarëve emigrantë nëpër botë.

Xhemil Zeqiri, nga fshati Zhelinë e Tetovës, i vendosur në Kopenhagë të Danimarkës, pas lëvizjes historike të vitit 1981 në Kosovë, u evidentua në këtë vend të vogël demokratik të Evropës, një veprimtar i ndërgjegjshëm, i palodhur, një atdhetar i zjarrtë e i përkushtuar, simbol i pastërtisë njerëzore, zemërmadh e me karakter të hekurt. Larg vendlindjes ai jeton shpirtërisht me ngjarjet e situatat, reagon ndaj tyre me një intuitë atdhetare shumë të saktë, të qartë e të sinqertë: me pak fjalë e shumë veprimtari.

Pasi njihej me prezantimin që i bën autorit Hektor Gurakuqi, më tej shpalosen idetë dhe veprimtaria intensive e Xhemilit, që angazhohet e vepron vetëm sipas urdhrave të brendshme të ndërgjegjes së vet.
Ish aktivistin e Këshillit për Mbrojtjen e te Drejtave dhe Lirive të Njeriut të Kosovës, e gjejmë Kryetar të këtij këshilli që punon në KUADRIN E AKSIONIT PËR PAQE '92, ku tubohen organizatat joqeveritare të Danimarkës dhe merren me problemet e Ballkanit.

Me pune e përkushtim, Xhemili u afirmua si person publik me një zë të fuqishëm në mjaft gazeta autoritare të vendit, me konsideratë dhe i mirëpritur edhe nga personalitete të tjera të larta.

"Pas Bosnjës vjen Kosova", me këtë informacion shtypi ai prej kohësh paralajmëroi tekstualisht: "Ç'do të ndodhë me Kosovën në të ardhmen?! Me siguri do të ketë gjakderdhje si në Bosnjë. Është koha që populli i Kosovës, patriotët të kuptojnë çfarë po u troket te dera... Kosova duhet të shkojë vetëm drejt lirisë dhe pavarësisë. Rrugë tjetër s'ka!" Më tej nëpër shkrime dhe intervista në shtypin danez, ngrihet zëri i Xhemilit se: Shqiptarët në Kosovë nuk janë minoritet (1994), se "Shqiptarët kërkojnë një shtet të lirë e të pavarur. Danimarka ta njohë Kosovën si shtet sovran e të pavarur"; se "Superfuqitë e kanë përkrahur Serbinë padrejtësisht" etj.

Ai përcjell me shqetësim faktin qe në konferencën e Londrës (1992) nuk u ngrit çështja e Kosovës, por u la në harresë.! Në një kohë kur Evropa mban përgjegjësi të madhe për krimet e padrejtësitë ndaj kombit shqiptar.

Çdo të thonë politikanët dhe diplomatët profesionistë p.sh. ndaj mendimit të autorit se: ''Gjatë historisë Ballkani është quajtur shumë herë "Fuçi baroti", jo se ballkanasit janë më luftënxitës, se ndonjë popull tjetër i Evropës, po për atë se siç është e njohur, Ballkani është pika përfundimtare e rivalizimit dhe e ndërhyrjes së Fuqive të mëdha. Në emër të stabilitetit të vet, Fuqitë e Mëdha do të bëjnë politikën destabilizuese të Ballkanit!" (f 71, 20 prill 1997)

Po ç'kërkojnë shqiptarët?

Vëllai ynë Xhemil Zeqiri, një qelizë e kombit, ka në çdo qelizë të gjakut e trupit të tij, çështjen kombëtare. Që nga Kopenhaga, ai jep mesazhet se: " …është e papranueshme që disa popuj të gëzojnë të drejtat e disa të tjerëve t'u mohohen. Popujt nuk mund të ndahen në të privilegjuar e të paprivilegjuar.
Shqiptarët në Kosovë e në vise të tjera etnike, kërkojnë vetëm të drejtat që u takojnë. Po të lexohet mirë historia e popullit tim, shihet fare lehtë, se ai nuk është pare me dashamirësi. Përkundrazi interesat e tij jetike janë mohuar e shkelur gjithmonë... Spekulimet me të ashtuquajtur "Shqipëri e Madhe" duhet të marrin fund.
Bashkimi i Kosovës me Shqipërinë nuk sjell Shqipërinë e Madhe, siç nuk solli Gjermaninë e Madhe bashkimi i Gjermanisë së ndarë. Akuza ndaj "Shqipërisë së Madhe" do të qëndronte nëse shqiptarët do të kërkonin kufijtë e vjetër të Ilirisë"...
UÇK-ja është për krijimin e një republike të pavarur e cila do të përfshijë Kosovën, Maqedoninë perëndimore, ku shqiptarët përbejnë shumicën...
Fitorja finale e Kosovës quhet e arritur, kur të jetë arritur pavarësia e merituar e saj, kur të funksionojë qeveria, shteti dhe forcat mbrojtëse të saj. Për këtë asaj i duhet, Uniteti i madh popullor dhe udhëheqje e mençur, trime dhe largpamëse, prijës të mëdhenj, që nuk i kanë munguar asnjëherë" (f. 81-82, 83, 88, 90, 91)

Mesazhe të drejta, të qarta e të ngrohta rrezaton nga Kopenhaga Xhemili edhe me shkrimin "Dita e Flamurit": ,"Shqiptarët e shpërndarë nëpër botë, thekson ai, që nga Amerika në Australi, që nga Danimarka në Turqi, që nga Greqia në Francë, gjithkund Nëntorin e presin me krenari të veçantë e me emocione...
Tok me gëzimin e kësaj dite feste, në shpirtin tonë rëndon edhe dhimbja: Deri kur Kombi ynë do të jetë kështu i ndarë nga thika e padrejtë e historisë!?...

...Kur vjen dita e Flamurit, kur mblidhemi bashkë nëpër Botë, kur puthim Flamurin Kombëtar e çmallemi me të, ne duke besuar në vitalitetin legjendar të shqiptarëve, besojmë edhe në të ardhmen e tyre, besojmë se shqiptarët në Kosovë, Maqedoni e kudo që jetojnë në trojet e tyre etnike, do të fitojnë të drejtat, do të fitojnë pavarësinë dhe një ditë do të arrihet edhe bashkimi kombëtar.

Ne shpresojmë e besojmë se politikanët shqiptarë do të shkrijnë jetën e tyre, energjitë dhe mençuritë e tyre për të bërë realitet ëndrrën e madhe të të gjithë shqiptarëve.
Edhe 28 Nëntori u bën apel atyre, u bën apel brezave, ne të gjithëve, të bashkohemi për të realizuar qëllimin tonë të shenjtë.
Kjo ditë e bardhë patjetër do të vijë!
Edhe brezat do të këndojnë Himnin e Çlirimit dhe Bashkimit të Madh!"
Këto janë disa nga mesazhet e vëllait tonë Xhemil Zeqiri nëpërmjet librit "Kosova Jonë". Ne mund t'i themi atij pak dhe shkurt:
"Hallall gjiri i nënës në Zhelinë të Tetovës!"


Prof. Dr. Hulusi Hako,                              veteran i LANÇ-it,

Përshtypja e parë që fiton lexuesi kur deshifron titullin e librit është imagjinim se vepra është përpiluar nga një politikan ordiner, nga një person I angazhuar profesionalisht me politikë, nga një diplomat I zgjedhur dhe I caktuar në mënyrë oficiale për të përfaqësuar një shtet, një popull apo një strukturë të caktuar politike. Por kur të njihesh me biografin, profesionin, shkallën kualifikuese dhe peripecitë e autorit, lexuesi do të bindet se autori i veprës nuk është asnjë politikan formal ordiner, as diplomat i zgjedhur e as që përfaqëson ndonjë strukturë politike në kuptimin imanent të fjalës me titull të posaçëm.
Autori i librit Xhemil Zeqiri nga Tetova martire u angazhua rastësisht, por me merita të mëdha në ngjarjet politike. Ai krejt rastësisht e shkroi edhe këtë libër modest .Me gjithë atë nuk është krejtësisht rastësi që një djalosh nga Tetova, pa kualifikime të larta, pa kapital formal politik dhe pa rrjet të zgjeruar shokësh nga Kosova të zgjidhet Kryetar i Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut për Kosovë – dega në Danimarkë. Ai në këtë post u zgjodh pikërisht në bazë të kontributit të dhënë për çështjen kombëtare, në sajë të një deponimi të madh për kauzën tonë të shtrenjtë dhe në mbështetje të devotshmërisë së ti, me shumë përpjekje e shumë sakrifica. Për zgjedhjen në këtë post dhe për qëndrimin e gjatë në të, merita u takon jo vetëm anëtarëve të LPK-së, jo vetëm përfaqësuesve më eminent të këtij këshilli por edhe punës vetëmohuese të Xhemil Zeqirit. Pa u zgjeruar më shumë në analizën e rrjedhës së ngjarjeve këtu shkurtimisht po kaloi në interpretimin e disa fenomeneve që kanë të bëjnë me mbrojtjen që i bëri Xhemil Zeqiri çështjes sonë kombëtare në qarqet politike në Skandinavi, sidomos në Kopenhagë të Danimarkës ku punonte dhe ku ishte selia e këshillit. Ai e mbrojti çështjen kombëtare që konstatohet në saj të shumë letrave, artikujve, intervistave, polemikave dhe debateve publike ku shumë të tjerë me mandat nga populli për të kryer këtë mision bënin të kundërtën Xhemil Zeqiri ngriti zërin e protestës kundër të gjithë atyre që mbaheshin si profet të çështjes kombëtare e në thelb bënin punën e dreqit. Ky atdhetar nëpërmjet fakteve të pakontestueshme veshi hipokrizinë e tyre me shumë polemika e debate duke dëshmuar me argumente bindësi se si mbrohet çështja kombëtare në arenën ndërkombëtare e në fushën diplomatike.
Ky ishte angazhimi primar i Xhemil Zeqirit sepse për të mbrojtur drejt çështjen kombëtare së pari duhet pastruar punën më ata persona që kishin legjitimitetin e popullit për të avancuar e mbrojtur kauzën kombëtare shqiptare, por në thelb bënin të kundërtën. Dhe këtë punë, Xhemil Zeqiri e kreu me nder dhe sukses.
Për këtë punë vetëmohuese flasin artikujt e librit në fjalë. Dhe lexuesi do të bindet me argumente fare të pakontestueshme për angazhimin e madh të autorit në demaskimin e të gjitha figurave me renome të madhe. Por false, me legjitimitet të pa kontestueshëm por karizmatik dhe me një autoritet të ngritur mbi kurriz të vuajtjeve të popullit. Kjo përbën njërën anë të medaljes së veprimtarisë patriotike dhe politike të Xhemil Zeqirit të parashtruar në libër ana e dytë e medaljes përben konfrontimin diplomatik i tij me shumë letra e polemika me armikun sllav pavarësisht se me cilin soj sllavësh ka të bëjë; me serbo-malazezët apo me serbo-bullgarët në Maqedoni.
Xhemil Zeqirit edhe pse i mungojnë dituritë e gjera nga historia jonë sepse ai në rend të parë nuk është historian me gjithë atë diplomatëve të huaj u a përplas në sy padrejtësitë që i kanë bërë popullit fuqitë e mëdha në konferenca në Berilin, Londër dhe Versajë ku dy e treta e tokës shqiptare është aneksuar nga fqinjët. Xhemil Zeqiri në shumë artikuj e intervista thekson me këmbëngulësi se shqiptarët nuk janë kombësi as ne Kosovë e Maqedoni, por janë sllavët e ardhur si koloni nga të katër anët e rruzullit, se nuk janë shqiptarët ardhacak në tokat sllave, por sllavët janë vendosur si kolonistë në tokën e lasht iliro-shqiptare se nuk është kjo tokë shqiptare djep i sllavëve por janë sllavët pikërisht ata që kanë ardhur me djepat në shpinë në tokën tonë.
Me një vigjilencë dhe mendjemprehtësi të një intelektuali Xhemil Zeqiri në libër zhvillon shumë debate e polemika për të bindur diplomacinë ndërkombëtare edhe me situatën aktuale politike. Ai nxjerr në pah se nuk ushtrojnë dhunë shqiptarët mbi sllavët por qëndron e kundërta, nuk vrasin shqiptarët sllav por me vjet sllavët kanë ushtruar gjenocid permanent mbi shqiptarët por, nuk shkelin shqiptarët të drejtat e sllavëve por sllavët bëjnë atë për të cilën i akuzojnë shqiptarët etj. etj.
Për të mos e zgjatur më shumë, në librin “Në mbrojtje (diplomatike) të çështjes shqiptare”, lexuesi do të gjej shumë të dhëna e interpretime të thjeshta, por shumë të fuqishme për faktin se si mbrohet çeshtja kombëtare.