home
autori mediat impresum kontakt
aktuale
kulturė
analizat
intervista
arkiv
historia
Debat

  

 

 

Shkruan: Fadil SHYTI

PĖRBALLIMI!

(Kushtuar Albin Kurtit, me rastin e njėvjetorit tė vizitės sė tij nė Skandinavi- si njė kujtim madhėshtor, pėr qėndresėn e tij, tė shokėve dhe shoqeve tė rezistencės sonė).

Ata, e kuptonin qė nė fillim kur erdhėn tė ftuar nga Putha Thembėrorėt e tyre shqipfolės se, nė tokėn e djegur dhe tė pėrgjakur tė Dardanisė, nuk ishin ardhacakėt e parė ”shpėtimtarė”, qė me aq cinizėm e “bujari”, pabesisht, po i sillnin civilizime dhe kultura tė mėdha “njė kombi tė vogėl”-siē e quanin dhe i kujtonin me pėrēmim shqiptarėt -me tepėr ironizim...

 

- Kėshtu, kishin zhurmuar dikur, -edhe ardhacakė tė tjerė lindorė e perėndimorė-kur, tė verbuar dhe tė dalldisur nga sukseset sipas planeve dhe elaborateve tė tyre afat-shkurta dhe afat-gjata-herė me lule e herė me shpata, tė zhytur herė nė shpella e herė nėn ēadra -i kishin hapur siparet e ushtrive tė tyre me flamujt e tyre -krejt tė huaj pėr ne, dardanėt shekullorė...

I kishin hapur gjithashtu, thellė e mė thellė atje nėn shpella; ēadra dhe “def (e) teret” e tyre me vula shkronjash tė larmishme e tė sherrmishme, tė cilat i kishin zhveshur lėkurat e dhėmbėt si ujkonjat –sikur po fillonin ta pėrpinin gjuhėn e lashtė tė shqipes, me rrėnjė indo-evropiane, me rrėnjė tė thella mijėvjeēare, me horizonte pėrtej evropiane, me pėrmasa gjigante botėrore; qė, me tė drejtė kombi ynė, ka pse tė jetė tepėr krenar dhe nė veēanti pėr genin e saj; -tė trashėguar nga pellazgo-ilirjanėt-arbėreshė-shqiptarė.

-Pa shih!...Edhe nė kėto hulli tė zemrave ilirjane-arbereshe-shqiptare, kishin arritur t“i ofrojnė disa zvarranikė e pakurrizorė -t“ua lėpijnė kockat e tyre, qė, "kosovarisht",- ta rrjepin e ta helmojnė gjuhėn e lashtė shqipe, duke e ndarė nė dy taborre folėsish e shkronjėtorėsh –krejt panevojshėm...

-Gjithēka nė botė nėse duan kėta bjerrakohės kokėshkretė, vetėm NJĖSIMIN shqiptarisė se duan, pa se duan!

-Nuk e duan sepse, po u NJĖSUA shqiptaria, vritet e keqja, kryeneēja, –tradhtia!

Kosova Dardane e pėrgjakur, kjo motėr e Labėrisė kaonike, qėndroi shekujve me pushkė e penė me kėto armė diellore nė dorė, me kėto armė tė sigurta shekullore drejt ardhmėrisė, ardhacakėt “e rinj” i kishte vėshtruar ēuditėrisht, krejt natyrshėm dhe habitshėm se, sa tė egėr dhe tė marrė qė janė; kur ata mendojnė se do ta mėsonin kombin e lashtė dhe tė ri-tė saj; qė tė mėsohet nga ata, si tė visheshin fėmijėt nė ēerdhe dhe nxėnėsit nė shkolla!!!...

“Nė kohėra tė lashta, kur Kosova dhe Labėria e kishin pėrjetuar kulturėn e civilizimit, tė rruzullit tė njerėzimit, ishin pikėrisht kėta ardhacakėt e tanishėm qė, atėbotė, ishin ushqyer me rrėnjė nė shpella dhe kishin kėrcyer nėpėr drunj”, -kishte thėnė dikur nė kohėn e zgjimit kombėtar, njė udhėheqės popullor, i quajtur, Abdyl Frashėri.

...Dhe, si pėr koincidencė-kėrcimet e tyre nė vende tė ndryshme, si kolonialistė ishte bėrė traditė e tyre, qė, kėta mund ta pranonin disi si ves tė keq cubash dhe piratėsh – e kishin vėrshuar globin -nėn maskėn e ndihmave pėr popujt e robėruar qė, nė fakt ishin vet ata, qė ua kishin kurdisur komplotet duke i bėrė copė e grimė me fqinjėt e tyre lakmitarė, tė kokėfortė dhe mendje turbullt.

Ardhacakėt e njėqind luleve gjembore dhe tė njėqind flamujve cinikė, qė me flatra gllabėrimesh , sa ironikisht, qėndrojnė tė heshtur, tė palosur tinėzisht, tė strukur si spiunėt e tyre -pėrkrah flamurit shekullor me shkabėn dykrenore -dhe tė po aq gjuhėve, qė do ta vėrshonin Dardaninė e Labėrinė me buzėqeshje prej laviresh dhe me ngėrdheshje bushtrash-tė shtira...

-Si rrallėherė mė parė ata, kishin ardhur duke u rrokullisur, -si vetėtimshėm, ndėr stuhi tė moteve tė rrėmujave e tėrmeteve qė, kohėt e liga i sollėn si kalbėsirat pas shirave tė mėdha, brigjeve tė lumenjve tė Lumbardhit, tė Drinit, e tė Llapit.

-Sikur, lumenjtė ishin bėrė pika kufitare, sikur kishin paralajmėruar dhe paralajmėrojnė aq shumė gjakderdhje, pėr ata kufi-zinj...

Ardhacakėt e regjur e tė stėrkequr dinakė dhe njėkohėsisht, mizorė e kishin filluar mbretėrinė e tyre me receta forma moderne, sepse arkaizmi ballkanik i zėvendėsimit tė pushtimeve me dhunė, do t“ua thyente herėt dhėmbėt.

-Duke u betuar, duke u zotuar, duke shprehur dashuri “ndaj vendorėve”, fillimisht, dėshironin t“i pėrfitonin vendasit naivė, qė t“i kenė krahėt e lirė tė “notonin” e tė kafshonin si peshkaqenėt e mėdhenj, tė papenguar e aspak tė rrezikuar nga askush, -pra, nga marinarėt vendas nė detin e paanė rreth tė viseve tė Adriatikut e tė Jonit!

Ata derėzi, tė harlisur tė fryrė dhe tė egėrsuar; si pelat dhe bushtrat e lagura, nga gradat dhe ofiqet, harruan pėr pak kohė, se Dardania, nuk pėrbėhet vetėm prej Putha Thembrorėve, por frymon dhe jeton pėrjetėsisht -prej atyre, Lisa Vendorėve, qė, si kurdoherė gjatė shekujve mė parė,- u dalin pėrballė mashtruesve dhe mizorėve!

-Qė me shkeljen e tyre nė viset shekullore tė Dardanisė, vendasit shekullorė ishin habitur disi me emrat e tyre, me fermanėt e tyre –dhe, si me ironi i pyesnin, Putha Thembrorėt, “e mėdhenj” qė pėshtjellonin e zezonin kohėn, me ato vula e fermanė; -po, a janė kėto uniforma bizantine, romake apo tė otomane, –po, kėta emra tė pėrēudshėm, deri nė marrėzi -a janė si konvertim i tyre, nė gjuhė-gjatė transformimeve shekullore?!

A janė dhe betimet, zotimet dhe dashuria e tyre e stisur si ato paraardhėsve tė tyre, atėbotė?!

Jo! Jo! Jo!

Larg qoftė kjo!...

Betoheshin, nėn hundė dhe nė flamurin e “shenjtė” Aht Isarit , soji i Putha Thembrorėve!

Kėta miqtė tanė aleatė, qė po vinė nga ēdo anė e botės, ia duan vetėm tė mirėn Kosovės!

Mos janė vėrsulur nė Kosovė me ushtri dhe fermanė me diplomaci, def (e) ter- e- sh; -kėta dinakė- Ndėrkombėtarė tė na e bėjnė ndonjė pabesi apo sherr ore, pyesnin njerėzit e thjeshtė, sigurisht tė nxitur nga mospajtimet e fėshfėrimave tė Lisa Vendorėve -pyesnin mė tej dhe dyshonin...

-Erėrat s“ po kanė tė ndalė -si dikur, stuhi po bien pėrsėri mbi malet dhe qytetet tona -thoshin - me shumė pasiguri!

-Shpatat po vringėllojnė nė heshtje, pėrballė flamujve tė huaj, si lecka tė dėshtimeve tė kėsaj kohe tė pabesive tė mėdha-dyshonin pėrsėri!

Qytetet dhe katundet tona shqiptare, po marrin ngjyra tė errėta nga hallakatjet e tyre, ecejakjet, manovrimet dhe kamuflimet “diplomatike” –siē i quajnė ata...

Aht Isari, sė toku me pleqėrinė e tij tė qetė, po e do edhe Kosovėn plakė dhe tė qetė; -pa ēka se, ajo po ricopėtohet, nga veriu dhe brendia e saj –si dukur nga lindja me tri komuna, qė iu hoqėn nga trupi atėbotė nė kohėn e Tifos!

I thoshin atij krajli Tito- por, nė fakt mė mirė do tė ishte ta thėrrisnim me kohė, Tifo!

-Kėshtu, e shprehnin revoltėn njerėzit e thjeshtė, duke e trajtuar e ndryshuar dhe emrin e mbretit apo tė kasapit “ tė ri “ nga Finlanda , Aht Isari!

Krajli dhe mbretėri po na ledhatojnė, pastaj po na ricopėtojnė! -Paralajmėronin, Lisa e Vendorėt.

...Kanė shkruar dhe po shkruajnė, kanė folur dhe po flasin gjeneratat e mėparshme –(sepse, ne Lisa Vendorėt e rinj, pak e mbajmė mend): -ata, dhe ato qė i kanė pėrjetuar dikur ato pėrcėllime zjarresh nė trupat e tyre se, edhe Titoja apo Tifoja- mė mirė t“i themi; atėbotė, i paska pasur pėrkrah Putha Thembrorėt shqipfolės.

-Edhe atij, sherramani dinak i paskan kėnduar himne, e madje, madje e paskan quajtur edhe “profet”!!!

-Po, ani kujt se; njė xhelati qė, pas fitores mbi fashizmin italo-gjerman - i paska vrarė e mbyllur burgjeve qindra e mijėra shqiptarė.

-Mos vallė, tani po na pėrsėritet “e njėjta kėngė”, qė, tė huajt bashkė me Putha Thembrorėt, po na mashtrojnė -e nesėr edhe mund tė na vrasin e burgosin, nėse nuk u shkojmė pas si ata, e kanė qejfin pėr t“i realizuar planet e veta mbi ricopėtimet e trojeve shqiptare?!

-Pyesnin kėshtu tė shqetėsuar dhe dyshonin nė sinqeritetin e uniformave dhe tė fermanėve tė huaja, njerėzit e thjeshtė.

...Dhe, betimet e Putha Thembrorėve dhe zotimet e tyre e mbuluar me dashuri tė rrejshme pėr shtet- s“kishin tė ndalė!...

A jemi ne, qė ju kemi prirė nė paqe?!

A jemi ne, qė ju kemi prirė nė luftėra?!

E, si kujtoni ju,qė ne do tė lejojmė qė Dardania tė mbetet pa diell, -pra pa Flamurin Kuqezi -nė institucionet e saj; si do tė lejojmė ne qė, Dardania tė ricopėtohet, si do tė lejojmė ne qė, Dardania tė mjerohet nė varfėri; si do tė lejojmė ne qė, Dardanisė t“i shiten pasuritė e saj tė paanė; si do tė lejojmė ne qė, Beogradi pėrsėri tė dominojė nė enklavat e ardhacakėve, kur ne jemi “tė pavarur dhe sovranė”, lidhjet do t“i kemi vetėm me Tiranė?!...

-Kėto premtime e betime, sikur i freskonin ca, mendjet e njerėzve tė thjeshtė- ndonėse , nė horizonte tė viseve shqiptare, po shiheshin re tė zeza dhe dielli jo pak e kishte harruar pėrhapjen e rrezeve, drejt tyre...

...Koha po kalonte, robėria po sfidonte; -liria kishte ngecur rrugės, dhe po vendnumėronte!

E tmerrshme dhe shumė e keqe je, o tradhti!

Kėshtu, foli hapur njė ditė i pari i Lisa Vendorėve, Albiliri.

...Dhe, si kurdoherė gjatė kohėrave tė stuhishme, nuk i munguan pėrkrahėsit rreth tij.

-Gjendjen po e dimė, gjithēka po shihet si nė dritėn e diellit, por si tė dilet nga kjo situatė qė na sollėn Putha Thembrorėt me Ndėrkombėtarėt –thanė, njėzėri...

I pari i tyre Albiliri, me gjenialitetin dhe vendosmėrinė qė e karakterizon –tha:

Vėllezėr e motra!

Qėndresa, besa dhe sinqeriteti tė bashkuara me moralin e lartė shqiptar -tė jetojnė pėrherė nė zemrat tona!

Vetėm rruga e pėrballimit tė madh me tė keqen qė po na kanoset - pėr vetėvendosje, deri nė fitore- na shpėton nga kjo situatė kritike.

E dimė tė gjithė -shtoi Ay, se pėrballė nesh janė vėnė nė veprim njė makineri e tėrė e huaj dhe ajo e Putha Thembrėrorėve, mirėpo, makineria e tyre do tė thyhet keq, pėrballė klimės sė “motit tė lig” me stuhi e rrokullisje tė “uraganit popull”.

Ne, s“kemi ēfarė tė humbim mė shumė se zinxhirėt e robėrisė dhe tė kolonizimit -do tė thoshte njė filozof i madh.

Filizat e Lisa Vendorėve, qė prej atij ēasti vendimtarė, qė sot e pesė vite mė parė u betuan nė Flamurin Kuqezi: VETĖVENDOSJE, DERI NĖ FITORE!

-E kujtuan me kėtė rast solemn, kushtrimin e “Anteut Shqiptar”, qė kishte deklaruar me solemnitet dhe vendosmėri se: “Pėr vetėvendosjen e meriton, tė vdiset njėqind herė”!

 -Dhe, si kurdoherė i pathyeshėm, Flakadan Diellori, u kishte prirė nė ballė, nė demonstratė.

-Tė gjithėve, iu vloi ndėr deje gjaku rinor shqiptar, tė gjithė e ndien vetėn mė tė fortė se shkėmborė!

Filloi beteja e rėndė, me pėrballjet, dertimet dhe shkėmbimet e vjetra...

Mė e rėndė njėra se tjetra...

Mė e poshtėr e reja, se e vjetra!

Tė errėta si netėt nė robėri, si njėra si tjetra!

Kur turmat kujtojnė se ėshtė jona- dhe hidhet nė sulm - si rrufeja.

Tymi i lotsjellėsit e kundėrmoi ajrin e qyteteve dhe tė katundeve tona!

-Gjaku vėrshoi si nė kohėt e rėnda tė robėrisė, dy yje lirie ranė nė qendėr tė Dardanisė; Arbeni dhe Moni... -mė tej e tutje e tėhu...

Gjėmat dhe kėrcėnimet ndėr betejat e diplomacisė gjakatare dhe tinėzare po ndihen dhe po i ngulin dhėmbėt mbi trupin e njomė tė atdheut nga pėrgjakjet kudo.

Ato si lubitė, pėrsėri po i kanosen ta prangosin Dardaninė, ashtu siē e prangosėn, dikur, Flakadan Diellorin, pėr 29 vj, burgjeve tė “pejngamer-djallit” Tifo.

Ashtu, siē e prangosėn sa e sa herė krajli tė Serbisė e mbretėri tė Evropės, Albilirin e Lisa Vendorėve tė pathyeshėm...

 Pėrballimi heroik, -pėrballė forcave tė liga, prej tė kėqijave qė po na vinė nė viset tona shekullore; andej nga vendet armike; po me ato pėrmasa tė rrufeshme po vazhdon, i furishėm si dallgėt e detit Jon; -duke vepruar e shpresuar -agimet e ditėve tė vėrteta, me diellin e kuq, drejt ribashkimit tė shqiponjave tė horizonteve, -brenda dhe jashtė atdheut.

Sot, kur po trandet toka shqiptare, kur malet shqiptare po qerthullohen nga istikamet e tyre, kur kalatė shqiptare po i ulin kokat nga goditjet dhe kundėrgoditjet e kėtyre sulmeve armike, EU... -Lisa Vendorėt i kemi nė ballė- fytyrat tona tė “plakura” nga koha e gjatė e fillim-betejave, sikur po rinohen pėr ardhmėrinė tonė...

Lum ata dhe ato qė do ta presin atė kohė diellore!

Ajo kohė me rrezore tė gjithė do t“i ngrohė pakufishėm, sa tė ketė toka shqiptare drithėra dhe sa tė kenė detet tona ujė!

Jo, kurrė s“do lejojmė tė na shkelin ato kėmbėt “e bardha me miell”, tė zagarėve qė i rrėzon njė stuhi-shkuj, por as ato tė ujqėrve tė zbritur nga ēdo vend i huaj.

Suedi, 20.06.2010

KUR HUMBET NDJENJA KOMBĖTARE

Shkruan: Afrim MORINA

Kur i hoqėn milicėt shqiptarė nga puna, nė fillim tė vitit 1990, njėri nga ata mė pyeti, “Ēka do tė ndodh me fatin e tonė tash, kur tė fitojnė shqiptarėt?” Unė iu pėrgjigja: “Nėse fiton LDK, ju do tė jeni tė rehabilituar, e nėse fiton programi im me shokėt, ata qė na kanė ndjekur asfaltit e arave, ata qė nė bastisje i kanė mėshuar me shqelma rrobave dhe orendive, ata qė na kanė keqtrajtuar nė praninė e familjes, ata qė me tytė automatiku nė praninė e fėmijėve janė munduar ta frikojnė tė arrestuarin dhe anėtarėt tjerė tė familjes, ata qė na kanė rrahur nė organe tė policisė, ata qė na kanė sharė nėnėn tonė e kombėtare, ata qė na kanė sharė flamurin, ata qė na kanė sharė Republikėn etj.

Pėr ata do tė ketė gjykim, sė pari moral, do tė mbesin tė papunė, e varėsisht prej peshės sė veprės ndonjėri edhe mund tė dėnohet me burg!” Tė pranishmit, sepse ishte vend publik, me shikuan, dikush me pėrbuzje, dikush me dhembshuri, dikush me miratim tė mendimit tim, e parashtruesi i pyetjes ishte Ai qė i kishte bėrė tė gjitha kėto qė i pėrmenda mė lart. “Ti do tė jesh njė nga ata qė do tė dėnohen!” Ia thash preras dhe u largova.

Pas njėzet vjetėsh na pėrsėritet koha

Atėbotė urdhri vinte nga Prishtina, nganjėherė, qė ne i quanim vasal e tradhtarė, pėr tė cilėn edhe kolegu Ynė z. Nauit Hasani ka ngritur padi penale kundėr tyre edhe ndodhte edhe tė vinin nga drejtpėrsėdrejti nga Beogradi, e sot?!
Sot urdhri vjen nga Prishtina, tė paktėn ashtu mendojnė qytetarėt, ndėrsa unė me bashkėmendimtarėt e mi e dimė mirė se prej kujt i merrni urdhrat. Atėherė milicėt shqiptarė kishin bindje se Jugosllavia e Titos nuk mund tė shkatėrrohet, sepse kėtė e thoshte politika zyrtare nė Beograd e Prishtinė. Atė e thoshte politika gjithė jugosllave, atė e thoshte politika gjithė botėrore, pėrveē ajo e Tiranės. Edhe sot e njėjta propagandė zhvillohet, politika e Ahtisarit dhe e Rezolutės 1244 nuk mund shkatėrrohet, por sot janė tė pėrfshirė tė gjithė, edhe ajo e Tiranės. Pra, koha po pėrsėritet nė propagandėn e verdhė. Nė kuadėr tė propagandės sė verdhė zhvillohet e rritet kolona e pestė, e cila nuk ka ndjenja kombėtare, do tė thotė nuk ka ndjenja njerėzore. Ajo ėshtė robotike, vetėm merr urdhra pėr tė zbatuar dhe i zbaton me sukses.

Ka ndjenja kombėtare Ministri dhe Komandanti i njėsitit special?

Kur gjėrat pėrsėriten pėr dalje nga kompetencat dhe nuk ndėrmerren veprime kundėr shkelėsve tė Ligjit, atėherė do tė pėrfundojmė se edhe kėta dy nuk kanė ndjenjė kombėtare. Nuk kanė nė vete kėtė ndjenjė me vetė faktin, se rrahjet brutale dhe pėrdorimin i tej mase i gazit lotsjellės kundėr njerėzve duar zbrazėt. Kėta shkojnė edhe mė larg, heshtin edhe kur grushtohen e shqelmohen nga milicėt(!) civilė pėrbrenda organe tė policisė, me qėllim tė caktuar, siē bėnin dikur organet e hetuesisė sė UDB. Ndoshta edhe janė bijė besnikė tė baballarėve tė tyre, qė kishin mision tė caktuar tė topitnin ndjenjėn kombėtare.
Ēka i shtynė kėta dy tė heshtin kundėr kėtij fakti, qė kėtė imazh nuk e kemi parė as nė Greqi, as nė Francė as nė Spanjė e Gjermani gjatė demonstrimit tė qytetarėve, ku edhe vihej nė flakė ndonjė objekt vital qeveritar. Ēka i shtynė kėta dy tė heshtin kur publikohen edhe rrahjet nė zyrat e policisė nga civil, tė cilėt shfryjnė epshet e veta shtazarake, nga KMLDNJ?! “Pėr disa pare qė i fitoni, besėn e tė parėve po e harroni” do tė thotė i madhi Pashko Vas Shkodrani. Po vetėm paraja e posti mund tė marrin ndjenjėn e njeriut nė radhė tė parė e pastaj ndjenjėn e kombėtarit. Ju dy pėrfaqėsoni moralin e pushtetit dhe a ėshtė ky pushtet i moralshėm, apo edhe ju, si dikur Kryeministri Ēeku, do t’i kėrkoni falje “viktimave”, sepse kėshtu sot e do pushtetin e nesėr keni tė drejtė tė jepni mendimin e qytetarit, pėr mua tė qyqarit.

Kėrkoj njė minutė ndėrgjegje nga z. Jakup Krasniqi

Pse bash nga Ju z. Krasniqi kėrkoj njė minutė ndėrgjegje, e jo nga tė tjerėt. Ndoshta edhe lexuesit do tė parashtronin pyetjen tė habitur, pse kėtė nuk e kėrkoj nga Kryeministri z. H. Thaēi, Ministri z. B. Rexhepi apo nga Komandanti i forcave speciale?!
Unė dhe Ti z. Krasniqi, bashkė edhe me dyzet e katėr vetė (44) me vargojė tė kafshėve tė lidhur nė duar, me transportierė tė mishit kemi udhėtuar nga Prishtina deri nė Gospiē. Bukur shumė ka zgjatur udhėtimi, kėtė e di mirė. Edhe peripecitė e udhėtimit i di mirė, sidomos kur tė lidhur na kanė futur nė transportierė. I ke parė kėto skena gjatė veprimeve tė policisė, qė e kishim si ėndėrr pėr ta krijuar, sa herė qė i shuajnė demonstrimet dhe bėjnė arrestime?! Me siguri se i ke parė. Z. Krasniqi ne kemi parė edhe prapaskenat, qė qytetarėt nuk i kanė parė, kur rriheshim nė dhoma dhe korridore tė Gospiēit. Ne mbajmė mėri dhe i urrejmė ata qė vepruan kėshtu. Populli na besoi nė kėrkesėn tonė, nė torturat tona dhe na ndihmoi nė rrugėtimin tonė deri nė mbarim tė luftės.
Sot z. Krasniqi minarja nuk po mundė tė hyj nė thes, sepse atėherė ndaloheshin tė gjitha vizitat e asociacioneve qė merren me tė drejtat e njeriut, madje edhe vizitat familjare, derisa na shėroheshin plagėt. Mu pėr kėtė ka mbetur nė ndėrgjegjen tonė tė flasim pėr torturat e Gospiēit ashtu siē kanė ndodhur, madje duhet tė jenė penda tė mprehta pėr t’i pėrshkruar ato. Sot kėto tė vėrteta, prapa skenave qė luhen, po i nxjerrin kėto asociacione dhe lexo mendimin qė jep KMLDNJ pėr kėtė rast tė fundit.
Mu pėr kėtė kėrkoj njė minutė ndėrgjegje publike, pėr tė na sqaruar: Pse tė arrestuarit torturohen nga policėt gjatė transportimit pėr nė organe tė policisė dhe pse po torturohen pėrbrenda po atyre organeve? Mos vallė edhe kėta tė sotmit po e shajnė flamurin dhe himnin kombėtar?! Mos vallė edhe kėta tė sotmit po e shajnė bashkimin kombėtar?! Mos vallė edhe kėta tė sotmit po e shajnė tė drejtėn e vetė deklarimit, qė ne dy nė procese gjyqėsore e kemi mbrojtur dhe atė me krenari se po bėjmė punė tė shenjtė kombėtare?! Mos vallė ke harruar gjakun rinor tė derdhur pėr kėtė parim?! Mos vallė nuk po i sheh gjėrat nga “Maja e kodrės” siē ėshtė shprehur dikur Niksoni?!
Z. Krasniqi, ndoshta je nga tė vetmit qė populli dhe media kanė krijuar njė pėrshtypje se je mė parimore, mė kritiku, mė i sinqerti, pa marrė parasysh mendimin tim qė pak mė ndryshe i shoh problemet nga ana analitike, prandaj i mbetesh borxh kėtyre besimtarėve tu tė japish mendimin publik, qoftė nė cilėsinė e vetės tėnde, qoftė nė cilėsinė e Kryeparlamentarit. Ēfarė tė keqe i bėri Sali Zyba kombit, pėr tė cilėn kishte luftuar edhe babai i Tij i ndjerė, Haxhi Zyba, qė mori pjesė nė tė tria luftėrat pėr ēlirim dhe bashkim kombėtarė, rrugė qė ia kishte trasuar babai dhe Betimi i UĒK dhe duke u bindur nė kėto vlera lėshoi Gjermaninė dhe erdhi nė luftė. Ai po e ndien se nuk guxohet tė nėpėrkėmbėt mundi dhe gjaku i babait tė tij nė ēelitė e burgut dhe betimi dhe gjaku i dėshmorėve tė kombit. Mundohet tė jetė njė vazhdues i luftės pėr ēlirim dhe bashkim kombėtar, tė cilėn edhe unė e Ti e dimė se nuk ka pėrfunduar. Pse mu kėtij djali iu ndėrpre marrėdhėnia e punės nga organet qeveritare dhe pse mu kėtij djali i hynė civilėt nė dhoma tė arrestit dhe e torturojnė pėr vdekje. Pse i mbetėt besnik idealeve tė lirisė, pse i mbetet besnik idealeve tė babait me shokė, pse pati guxim tė rroki armėn nė tė tria luftėrat?! Mendja ma thotė se emri i Tij ėshtė nė regjistrin e marrė nga Ministri z. Raxhepi prej Ministrisė sė Punėve tė Brendshme tė Maqedonisė dhe pėrmes policėve tė caktuar po e vė nė zbatim pėr ta shkatėrruar psikikisht e fizikisht.
Ėshtė e moralshme dhe Ligjore ky veprim, pėr torturimin e tė arrestuarve gjatė rrugės dhe nė organe tė policisė, nga policia?! nėse jo dhe kam bindje se ėshtė kundėrligjore, gjeni kėta “Trima”, ua zhvishni uniformėn dhe bėni padi penale. Nėse nuk bėhen veprime tė tilla, mund tė pėrfundojmė se disa i kanė aktakuzat e ngritura nga organet e punėve tė brendshme tė Serbisė, Maqedonisė, Malit tė Zi dhe Greqisė dhe zbatohen me pėrpikėri nga pushtetarėt nė Prishtinė, ndryshe nuk mund tė arsyetohet heshtja.
Populli do tė flasė!

Prishtinė, 14.06.2010

Fjala e Albin Kurtit nė seancėn e sotme gjyqėsore

Prishtinė, 14.06.2010

Arsyet pėr mosparaqitje

Unė nuk u paraqita nė seancėn e parė gjyqėsore, sepse unė nuk e njoh EULEX-in, dhe ngaqė ky rast ėshtė i motivuar politikisht. Rifillimi i rastit vetėm konfirmon qė EULEX-i ėshtė pushtet jodemokratik dhe se ky ėshtė njė trup gjyqėsor i padrejtė. Unė do tė pranoja ftesėn prej njė gjykate tė pėrbėrė prej vendasve tė mi nė njė Kosovė tė lirė nga sundimi ndėrkombėtar, tė qeverisur nga populli bazuar nė parimet e drejtėsisė dhe vetėvendosjes, por unė do ta kufizoj komunikimin tim me kėtė gjykatė tė EULEX-it vetėm deri nė masėn qė e mendoj tė nevojshme pėr tė pėrfaqėsuar Lėvizjen VETĖVENDOSJE!. EULEX-i nuk ka drejtė tė ngrejė padi kundėr meje ose tė mė gjykojė, a as tė sundojė mbi Kosovėn: ju nuk e njihni pavarėsinė tonė dhe ju keni imunitet nga ligjet qė ju aplikoni mbi ne. Unė dhe Lėvizja VETĖVENDOSJE! do tė vazhdojmė tė mos ju njohim, dhe nė mėnyrė jo tė dhunshme tė kundėrshtojmė sundimin e imponuar ndėrkombėtar nė Kosovė, duke pėrfshirė edhe EULEX-in dhe instrumentet e tij, si kjo gjykatė. Sistemi gjyqėsor qė kjo gjykatė pėrfaqėson nuk ka pavarėsi, llogaridhėnie dhe transparencė. Parim themelor i sovranitetit ėshtė qė vullneti i popullit i jep ligjit legjitimitetin: fuqitė e EULEX-it, dhe kompetencat e kėsaj gjykate, janė tė padrejta, arbitrare dhe tė paligjshme.

Mua nuk mund tė mė ofrohet njė gjykim i drejtė brenda kėtij sistemi. Veprimtaria ime ėshtė nė kundėrshti tė drejtpėrdrejtė me interesat e EULEX-it pėr tė siguruar pushtetin e vet. EULEX-i nuk ėshtė njė mision teknik ose administrativ, por njė aktor politik me qėllime politike, dhe me interesa tė qarta nė kėtė rast. EULEX-i dėshiron tė mbytė mospajtimin kundėr pranisė sė tij nė Kosovė. Fokusi kryesor i Lėvizjes VETĖVENDOSJE! ėshtė kundėrshtimi i UNMIK-ut, ZCN-sė e i pushtetit jodemokratik, tė papėrgjegjshėm dhe tė padrejtė tė EULEX-it, dhe kėrkimi i vetėvendosjes. Ne nuk jemi kundėr njė pranie ndėrkombėtare nė Kosovė qė do tė na ofronte kėshilla dhe ndihmė – por ne jemi kundėr sundimit ndėrkombėtar. EULEX-i shpenzon mė shumė se njė milion euro ēdo ditė, por kėto para nuk shkojnė nė zhvillimin e Kosovės, pėr tė pėrmirėsuar shėndetin tonė a sistemet tona tė arsimit, infrastrukturėn ose nė ndėrtimin e njė sistemi gjyqėsor tė drejtė. Kėto para pėrfundojnė nė xhepat e vetė zyrtarėve tė EULEX-it, pėr tė na kontrolluar me polici, pėr tė siguruar stabilitetin, ēka pėr Kosovėn do tė thotė vetėm ngecje dhe padrejtėsi tė vazhdueshme. Shuma e vogėl e parave tė EULEX-it qė pėrfundon te populli ynė u sjell pėrfitime vetėm atyre qė janė tashmė tė privilegjuar, si pronarėve tė restoranteve dhe klasės sonė tė mesme tė lartė tė arsimuar qė flet anglisht, tė cilėt EULEX-i i ka pėrfituar me paga qė nuk u lejojnė atyre tė punojnė nė mėnyrė tė pavarur nė dobi tė Kosovės. Populli i Kosovės ka jetuar tepėr gjatė nėn shtypje dhe nėn sundim tė huaj. Ne duam liri, jo shtypje mė tė sofistikuar. Ne duam drejtėsi dhe vetėvendosje, e jo njė tjetėr pushtet qė shtyp tė drejtat tona. Akuzat kundėr meje kanė tė bėjnė me njė demonstratė jo tė dhunshme pėr vetėvendosje dhe pėr t’i dhėnė fund sundimit ndėrkombėtar. Demonstratat nuk janė tė gabuara. Demonstratat janė njė e drejtė. Kur nuk ka demokraci, demonstratat janė demokracia e vetme. Kur ka demokraci, demonstratat janė shenjė e vitalitetit tė asaj demokracie. Janė demonstratat ato qė tregojnė kur sistemi ėshtė shumė i ngushtė pėr vullnetin e popullit. Pėrveē kėsaj, kur demokracia pėrfaqėsuese dėshton ose pamundėsohet, atėherė demokracia direkte nuk ėshtė vetėm njė e drejtė, por njė detyrė.

Vėrejtjet ndaj panelit

Unė jam kundėr kėtij trupi gjyqėsor, sepse duke e marrė pėrsipėr kėtė rast secili prej jush keni treguar miratimin tuaj dhe bashkėpjesėmarrjen tuaj nė shkeljet e mėparshme etike dhe tė tė drejtave tė njeriut nė rastin kundėr meje. Duke e rifilluar kėtė rast ju e mbėshtetni padinė politike kundėr meje qė ėshtė absurde nga ana ligjore, dhe synimet politike tė kėtij procesi. Ju tregoni sheshit se EULEX-i ka qėllim tė njėjtė pėr rastin si UNMIK-u: mbytjen e zėrave kundėrshtues, kriminalizimin e rezistencės politike paqėsore dhe izolimin e Lėvizjes VETĖVENDOSJE!, opozitėn e vetme, jo tė dhunshme ndaj EULEX-it nė Kosovė. EULEX-it nuk ėshtė duke kryesuar rastin nė mėnyrė neutrale ose tė pavarur, por ėshtė i njėanshėm, me paragjykime dhe me konflikt tė qartė interesash. Njė moment kur EULEX-i i ka bėrė pikėpamjet e veta tė qarta pėr Lėvizjen VETĖVENDOSJE! ishte gjatė vjeshtės, kur kishte tentuar tė penalizonte aktet tona tė mosbindjes civile dhe kur, sipas raportimeve, ishte pėrpjekur tė shpallte Lėvizjen VETĖVENDOSJE! si organizatė tė paligjshme. Lėvizja VETĖVENDOSJE! ėshtė njė organizatė politike jo e dhunshme dhe vullnetare, por EULEX-i, ZCN, ose UNMIK-u nuk na konsiderojnė pjesė tė shoqėrisė civile, a si shoqatė politike. Nė sytė tuaj ne ndodhemi brenda kategorisė sė sigurisė, e cila ka tė bėjė me pushtetin tuaj dhe me ata qė mund ta sfidojnė rendin ekzistues. Kosova nuk ka pasur asnjė referendum pėr EULEX-in a ZCN-nė, ashtu si nuk kemi pasur referendum pėr privatizimin neoliberal a pėr decentralizimin nė baza etnike. Me kėtė rast EULEX-i dhe UNMIK-u duan ta bindin popullin se nuk ka alternativa ndaj realitetit ekzistues. Se populli, e jo sistemi, duhet tė ndryshojė qė tė pėrmirėsohet gjendja. Por sistemet dhe regjimet ndėrrohen, vijnė dhe shkojnė, shfaqen dhe zhduken. Populli mbetet. Populli do tė thotė rezistencė.

Mė 10 shkurt Lėvizja VETĖVENDOSJE! demonstroi kundėr Planit tė Ahtisaarit, kundėr sundimit ndėrkombėtar mbi Kosovėn dhe pėr vetėvendosje. Zbatimi i Planit tė Ahtisarit do tė ēojė nė ndarjen e brendshme tė Kosovės, duke qenė se njė prej komponentėve bazė tė planit ėshtė njė decentralizim qė u mundėson komunave serbe tė Kosovės tė kenė autonomi tė madhe, lidhje tė fuqishme horizontale dhe marrėdhėnie tė drejtpėrdrejta me Serbinė. Kjo do tė pengojė bashkėpunimin me Prishtinėn dhe do t’i shkėputė kėto komuna nga pjesa tjetėr e Kosovės. Plani i Ahtisarit do t’i bėjė realitet synimet ekspansioniste tė Serbisė duke i legjitimuar strukturat paralele kriminale tė Serbisė nė Kosovė dhe do tė ēojė nė krijimin e kufijve tė rinj nė vija etnike. Por njėsitė monoetnike qė Serbia synon t’i krijojė janė tė pamundshme. Lėvizja VETĖVENDOSJE! beson se Plani i Ahtisarit do tė ēojė nė luftė, dhe konsiderojmė se ėshtė pėrgjegjėsi jona pėr ta parandaluar kėtė. Mė 10 shkurt ne demonstruam nė mėnyrė paqėsore kundėr planit tė Ahtisarit si materializim i procesit qė e shtyn Kosovėn drejt njė lufte tė re. Lėvizja VETĖVENDOSJE! nuk ėshtė kategorikisht kundėr negociatave, as kategorikisht kundėr decentralizimit, dhe as kategorikisht kundėr ēdo pranie ndėrkombėtare. Por ne jemi fuqimisht kundėr negociatave me Serbinė pėr vendin tonė. Ne jemi kundėr decentralizimit nė bazė etnike, dhe decentralizimit para sovranitetit, sepse kjo do ta bėnte tė pamundur sovranitetin dhe unitetin territorial tė Kosovės. Ne jemi kundėr sundimit ndėrkombėtar mbi Kosovėn, edhe pse ne besojmė se Kosova mund tė pėrfitojė nga ndihma dhe kėshillat ndėrkombėtare. Plani i Ahtisarit, edhe dy vjet pas Shpalljes sė Pavarėsisė, na ka lėnė pa ushtri dhe pa Trashėgiminė Kulturore Ortodokse, e cila i ėshtė dhuruar Serbisė. Duke na e shpėrfillur tė kaluarėn dhe duke na lėnė tė pafuqishėm nė tė tashmen Plani i Ahtisarit na privon nga ardhmėria. Tė demonstrosh do tė thotė tė shfaqesh. UNMIK-u ka dashur tė fshehė popullin pasi kishte mohuar vullnetin e tij. Ndėrsa EULEX-i vazhdon tė njėjtin avaz.

Mė 10 shkurt ne demonstruam, gjithashtu, kundėr sundimit ndėrkombėtar mbi Kosovėn, i cili sot pėrbėhet nga UNMIK-u, ZCN-ja dhe EULEX-i. Zyrtarėt ndėrkombėtarė nė Kosovė nuk pėrballen me pasojat e vendimeve ose veprimeve tė tyre. Ata nuk kanė asnjė pėrgjegjėsi ndaj popullsisė vendase, shpeshherė nuk kanė as kontakt me tė. Pas dhjetė vjetėsh tė sundimit ndėrkombėtar Kosova vuan nga moszhvillimi i madh, dhe mungesa e lirisė. Njerėzit nuk kanė liri pėr tė vendosur pėr veten e tyre dhe tė ardhmen e tyre, s’kanė liri pėr t’u zhvilluar. Kjo liri ka njė emėr: vetėvendosje. Vetėvendosja ėshtė liri kolektive, dhe thelbėsore pėr lirinė individuale. Vetėvendosja ėshtė zhdėmtim themelor pėr shekuj tė padrejtėsisė dhe bazė kryesore e dezintegrimit tė vazhdueshėm tė Jugosllavisė. Vetėvendosja do tė thotė restaurim i dinjitetit dhe kompensim moral pėr humbjet dhe vuajtjet e sė kaluarės; ajo do tė thotė realizim i vullnetit politik pėr popullin e Kosovės; ajo do tė thotė fund pėr ndėrhyrjet keqdashėse tė Serbisė; ajo do tė thotė mundėsi pėr pėrparim. Duke mundėsuar zhvillimin ekonomik dhe shoqėror, vetėvendosja do tė mundėsojė integrimin e njerėzve, pa marrė parasysh pėrkatėsinė e tyre etnike dhe religjionin. Sunduesit ndėrkombėtarė tė Kosovės deri mė tani e kanė penguar njė integrim tė tillė. EULEX-i, UNMIK-u dhe ZCN-ja janė tė interesuar pėr ruajtjen e dallimeve ndėrmjet popujve karshi unitetit tė tyre: multietnicitetin - shumė etni tė izoluara nga njėri-tjetri pėrmes tolerancės, dhe jo tė bashkuar nėpėrmjet solidaritetit - karshi unitetit tė misionit tė tyre pėr stabilitet. Qė nga viti 1999 qasja e tyre ka qenė fund e krye etnike: Nė vend qė t’i shihni njerėzit nė Kosovė si qenie njerėzore, qytetarė, punonjės, ose studentė, ju gjithmonė na shihni si shqiptarė, serbė, romė, turq dhe si grupe tė tjera etnike. Sundimtarėt ndėrkombėtarė tė Kosovės gjithmonė fillojnė me dallimet tona, me atė qė na ndan, dhe jo me atė qė ėshtė e pėrbashkėt, me atė qė ėshtė universale – me dėshirėn tonė pėr liri, dinjitet, paqe, punė, arsim cilėsor, mbrojtje shėndetėsore, siguri shoqėrore.

Ky rast ėshtė inicuar nga UNMIK-u pėr t'i ikur pėrgjegjėsisė pėr krimet e veta, dhe ky panel e mbėshtet kėtė objektiv duke e rifilluar rastin bazuar nė padinė politike tė UNMIK-ut. Mė 10 shkurt 2007 policia e UNMIK-ut shtypi me dhunė tė drejtėn tonė pėr tubim paqėsor dhe mospajtim duke e vendosur njė kordon tė paligjshėm nė mes tė itinerarit tė paralajmėruar tė demonstratės, dhe duke e sulmuar demonstratėn me gaz lotsjellės dhe plumba vdekjeprurės qė vranė dy protestues paqėsorė, Arben Xheladinin dhe Mon Balajn, dhe plagosėn mbi 80 tė tjerė. UNMIK-u dhe EULEX-i tani duan ta paraqitin brutalitetin e policisė ndėrkombėtare si reagim ndaj veprimeve tona, dhe tė shmangin pėrgjegjėsinė penale. Derisa unė jam i vetmi qė ndiqem penalisht, dhe qė portretizohem si burim i dhunės, as UNMIK-u e as EULEX-i nuk kanė ndėrmarrė masa pėr tė ndjekur penalisht njėsinė rumune tė policisė qė ishte pėrgjegjėse pėr vrasjet atė ditė. Edhe para rifillimit tė kėtij rasti kundėr meje, EULEX-i ka bashkėpunuar me UNMIK-un nė sabotimin e drejtėsisė pėr 10 shkurtin: nė pranverė tė 2009-ės EULEX-i ndihmoi nė eliminimin e mjetit tė vetėm juridik nė dispozicion tė familjeve tė tė vrarėve dhe tė plagosurve rėndė mė 10 shkurt duke deklaruar se nuk mund tė garantojė siguri pėr dėgjimin publik nė rastin te Paneli Kėshillues pėr tė Drejtat e Njeriut. Serbia ėshtė sillur nė tė njėjtėn mėnyrė ndaj demonstratave: pjesėmarrėsit i arrestonte dhe i dėnonte, ndėrsa policėt qė i vrisnin tė pafajshmit liheshin tė paprekur.

Unė e kundėrshtoj kėtė panel, gjithashtu, sepse duke e rifilluar kėtė rast ju keni shpėrfillur njėmbėdhjetė muajt e mi tė kaluar nė paraburgim pėr kėtė rast politik; ju keni shpėrfillur shpjegimin tim tė mėparshėm pse kjo padi ėshtė ligjėrisht absurde dhe politike, dhe keni shpėrfillur dėshminė e dėshmitarit kryesor tė akuzės qė kishte konfirmuar se demonstrata mė 10 shkurt ka qenė e qetė dhe se unė nuk e kam inkurajuar dhunėn. Nė vend qė ta merrni kėtė nė konsideratė, qė paralelisht me tė gjitha shkeljet nė rast do tė kishte qenė mė shumė se e mjaftueshme pėr ta mbyllur atė, ju e keni rifilluar sikur nuk ka ndodhur asgjė. Sikur ta kishit hasur kėtė rast nė vendet tuaja ju do tė kishit qenė tė indinjuar me mungesėn e drejtėsisė. Rifillimi i tij kėtu tregon se ju nuk mendoni se Kosova meriton drejtėsi. Veprimtaria ime ka pėr synim drejtėsinė, barazinė dhe vetėvendosjen. Duke e rifilluar kėtė rast EULEX-i e demaskon pėrbuzjen e tij pėr parimet e objektivitetit, tė drejtave dhe dinjitetit, nė kundėrshtim me atė ēfarė BE-ja pohon se pėrfaqėson. Me rifillimin dhe ndjekjen e kėtij rasti politik EULEX-i ėshtė duke e penguar drejtėsinė.

Albin Kurti

Lėvizja VETĖVENDOSJE!

Nė vend qė tė luftohet krimi i organizuar, po luftohet organizimi i popullit

ME 21 QERSHOR 2010 - TĖ GJITHĖ NĖ DEMONSTRATĖ!

Intervenimi brutal nga njėsia speciale e policisė e Kosovės tė shtunėn nė zyren e Lėvizjes VETĖVENDOSJE! nė Prishtinė, dėshmon se pushteti aktual, nė vend se tė luftojė krimin e organizuar, lufton organizimin popullor.

Gjatė muajve tė fundit aktiviteti qendror nė VETĖVENDOSJE! ishin tubimet me qytetarė, nė qytete e fshatra, kudo nė Kosovė. Gjatė kėtyre tubimeve, kemi hasur nė njė pėrkrahje tė fuqishme nga qytetarėt, nė njė frymė gatishmėrie pėr reagim qytetar ndaj padrejtėsive qė po ushtrohen nga pushteti aktual. Kjo pėrkrahje po manifestohet me forcim tė strukturave organizative tė Lėvizjes, dhe me krijimin e njė mjedisi pėr ndryshime tė pėrgjithshme nė shoqėrinė tonė.

Pikėrisht kjo ėshtė pengesa kryesore e pushtetit tė sotėm nė realizimin e planeve tė dėmshme pėr shoqėrinė tonė. Ata po godasin identitetin tonė kombėtar, territorin dhe pasuritė tona dhe Lėvizja po arrin ta demaskojė ēdo ditė kėtė politikė.

Ata po veprojnė nė panik, ndėrsa ne po jemi gjithnjė e mė pranė popullit, problemeve dhe vuajtjeve tė tij nga ky pushtet. Ata nuk do tė mund tė na ndalin.

Ndėrhyrja e dhunshme e policisė

Ndėrhyrja e djeshme e policisė ishte jashtėzakonisht e dhunshme. Ky intervenim shpėrfaq natyrėn e vėrtetė tė kėtij pushteti i cili, nė thelb, ėshtė i dhunshėm.

Nė vend se policia tė punojė pėr imponimin e vullnetit tė popullit pėr sovranitet e integritet territorial, ajo ėshtė bėrė vegėl e grupeve kriminale tė pushtetit si dhe misioneve tė huaja antikombėtare. Kjo polici qyqare qė nuk ka guxim tė ndėrhyjė aty ku ēdo polici normale do tė intervenonte, sikur qė do tė duhej tė intervenonte kundėr strukturave paralele, kundėr kriminelėve tė luftės, kundėr krimit tė organizuar dhe kundėr shefave tė korrupsionit, guximin e vetėm e ka qė t’i rrah aktivistėt e VETĖVENDOSJE!-s me duar tė lidhura nėpėr veturat dhe stacione policore.

Intervenimi i djeshėm i policisė sė dirigjuar nga EULEX-i ishte identik me atė tė SHPK-sė tė dirigjuar nga UNMIK-u mė 10 shkurt, kur e arrestuan Albinit pas demonstratės. Asgjė e ēuditshme kėtu: EULEX-i ėshtė UNMIK-u i ri i cili po e pėrndjek Albinin pėr tė njėjtin rast sikur UNMIK-u dhe njėjtė sikur ai; strukturat udhėheqėse tė policisė dhe njėsitet speciale tė saj janė po ato tė SHPK-sė; gjykatėsit dhe prokurorėt janė po ata; politikanėt e Kosovės janė po ata tė Grupit Negociator, tė cilėt i mbrojtėn policėt rumunė duke e fajėsuar VETĖVENDOSJE!-n. Nė kėtė kėndvėshtrim gjėrat nuk kanė ndryshuar fare nė Kosovė pas shpalljes sė pavarėsisė.

Sikurse edhe politikanėt vendor, ashtu edhe shumė pjesėtarė tė njėsiteve speciale tė policisė janė njerėz me duar tė pėrlyera nė krim, dhe pėr kėto kanė dosje. E natyrisht pėr politikanėt, policėt dhe strukturat tjera institucionale qė i shėrbejnė EULEX-it, sikur UNMIK-ut mė parė, dosjet nuk janė faktorė pėr arrestim, por levė pėr shantazhim dhe nėnshtrim.

Pėrgjegjėsit

Pėr ndėrhyrjen brutale dhe aq tė dhunshme tė njėsisė speciale tė Policisė sė Kosovės Lėvizja VETĖVENDOSJE! e mban pėrgjegjės kreun e Qeverisė, Hashim Thaēin, udhėheqėsin e EULEX-it, Yves de Kermabonin, dhe Pėrfaqėsuesin Civil Ndėrkombėtar, Pieter Feith. EULEX-i dhe Pieter Feithi gjithnjė kanė pasur interes tė veēantė pėr ta mėnjanuar nga skena politike Lėvizjen VETĖVENDOSJE! dhe Albin Kurtin. Por tash qė Lėvizja jonė e kumtoi rezultatin e debatit lidhur me pjesėmarrjen tonė edhe nė zgjedhje, interesi i krerėve politikė tė Kosovės pėr persekutimin e Albin Kurtit ėshtė bėrė edhe mė i drejtpėrdrejtė dhe mė i dhunshėm, ashtu sikurse qė u pa gjatė ndėrhyrjes ēnjerėzore tė policisė dje.

Policia e Kosovės dje tregoi se nuk ėshtė e Kosovės, por e EULEX-it. Kurse EULEX-in e kemi nė Kosovė si pasojė e politikanėve tanė tė korruptuar. Kjo ėshtė arsyeja pse nuk ka arrestim tė strukturave paralele qė e luftojnė pavarėsinė, por tė aktivistėve qė punojnė pėr sovranitetin e Kosovės; kjo ėshtė arsyeja pse nuk ka ndjekje tė kriminelėve serbė tė luftės, por tė atyre shqiptarėve qė kanė luftuar pėr ēlirimin e vendit; kjo ėshtė arsyeja pse nuk ka arrestime tė peshqve tė mėdhenj, por tė qytetarėve qė ia prishin EULEX-it bashkėpunimin e mirė me Serbinė.

Ndėrhyrja e djeshme e policisė dhe rezistenca ndaj kėsaj dhune nga ana e aktivistėve tė Lėvizjes, qėllimisht ėshtė keqportretizuar nga disa mediume. Televizioni Publik i Kosovės ka paraqitur vetėm heqjen e rrethojave nga ana e policisė, dhe shumė mė tepėr kohė i ka dhėnė rrotullimit tė njė vetureje dhe njė xhipi tė EULEX-it pas ndėrhyrjes sė dhunshme tė policisė, duke dashur ta racionalizonte artificialisht kėtė intervenim ēnjerėzor. Televizioni Publik duhet tė jetė i shoqėrisė dhe popullit, e jo i pushtetit. Nė tė njėjtėn vijė kanė qėndruar edhe gazeta Express, shkrimi i tė cilės ka qenė pėrmbajtėsisht korrekt, me pėrjashtim tė pjesės fillestare ku kanė ndėrhyrė redaktorėt, pothuajse sikur policia. Sė pari, vetė titulli nė faqen e parė thotė se Lėvizja jonė ėshtė bėrė parti politike, gjė qė ėshtė nė kundėrshtim me shpjegimin nė konferencėn e djeshme pėr shtyp lidhur me dallimin ndėrmjet garimit nė zgjedhje dhe shndėrrimit nė parti politike. Ne e kemi mohuar kėtė tė fundit. Redaktori po ashtu e shtronte dilemėn se kush po bėnte spektakėl – VETĖVENDOSJE!-a apo policia?! Redaktorit, pra, e gjithė kjo ndėrhyrje po i dukej spektakėl. Ashtu siē i duket edhe hyrja e zyrtarėve serbė; edhe mbajtja e zgjedhjeve tė Serbisė nė Kosovė; edhe korrupsioni; sepse kėta njerėz tė tillė vetė Kosovėn dhe interesin e saj e marrin krejt joseriozisht. Seriozisht e marrin vetėm interesin e tyre material. 

Dita e demonstratės

Nė kohėn kur Plani Ahtisarit dėshtoi sė ndėrtuari njė shtet normal; nė kohėn kur Kosova ėshtė ngulfatur nga korrupsioni i shtrirė nė tė gjitha institucionet dhe partitė politike kryesore; nė kohėn ku qytetarit i Kosovės ėshtė varfėruar edhe mė shumė; nė kohėn kur Lėvizja VETĖVENDOSJE! doli si alternativė - pushteti vendosi tė na luftojė. Ėshtė e natyrshme se ka nuk e luftojnė veten. Kur krerėt e institucioneve janė tė korruptuar dhe tė shantazuar, ėshtė e kuptushme qė nuk e respektojnė vullnetin e qytetarit, vullnetin  e shprehur nga 175,000 qytetarė tė cilėt kėrkuan mbylljen e rastit gjyqėsor ndaj Albin Kurtit, dhe hapjen e rastin ndaj policėve rumunė. Kur vullneti nuk tė respektohet, atėherė atė duhet mbrojtur.

Ne iu bėjmė thirrje tė gjithė atyre qytetarėve qė e kanė nėnshkruar peticionin dhe atyre qė nuk kanė pasur mundėsi qė ditėn e gjykimit ndaj Albin Kurtit tė dalin nė demonstratė. Demonstrata do tė mbahet nė ditėn e gjykimit tė Albini, pra mė 21 qershor, pėrveē nėse gjyqi mbahet edhe mė herėt, pėr ēka ne do t’ju lajmėrojmė me kohė.

13 qershor 200

Lėvizja VETĖVENDOSJE!

Deklaratė pėr Shtyp nga Instituti Antonio Gramshi* Protestė ndaj arrestimit tė dhunshėm tė Albin Kurtit

Sot, mė 12 qershor, pikėrisht nė pėrvjetorin e njėmbėdhjetė tė ēlirimit tė Prishtinės prej regjimit shtypės sė Millosheviēit, kryeqendra e Kosovės u bė sėrish skenė pėr akte represive, kėsaj radhe prej Shėrbimit Policor Kosovar, qė koordinohet nga qeveritarėt e zgjedhur dhe tė kontrolluar nga EU-LEX.
Pikėrisht nė momentin kur Lėvizja pėr Vetėvendosje shpalli formalizimin e saj si parti politike qė ka pėr qėllim tė vetėm realizimin e shprehjes sovrane politike tė popullit tė Kosovės, sipas parimit tė njohur ndėrkombėtar tė Vetėvendosjes sė Popujve, policia kosovare ndėrhyri dhunshėm, duke pėrdorur gaz lotsjellės, dhunė fizike e sende tė forta pėr tė bastisur zyrat e Lėvizjes pėr Vetėvendosje. Rezultat i kėsaj bastisje tė dhunshme qe arrestimi i Albin Kurtit dhe i shumė aktivistėve tė tjerė. Mbi kėta aktivistė ėshtė ushtruar dhunė, e njė pjesė e tyre janė lėnduar rėndė nė pjesė vitale tė trupit, katėr prej tyre janė plagosur nė kokė, ndėr ta dhe vetė Kurti.
Nė emėr tė Institutit Antonio Gramshi nė Tiranė, dhe nė emėr tė redaksisė sė botimit tė pėrjavshėm “GAZETA”, ne denoncojmė sjelljen kafshėrore tė Shėrbimit Policor tė Kosovės, dhe protestojmė ndaj pėrndjekjes qė i bėhet Albin Kurtit dhe aktivistėve tė Vetėvendosjes.
Kjo pėrndjekje vijon nė gjurmėt e censurės dhe tė represionit qė ushtrohej ndaj ēdo shprehje tė qytetarisė e tė aktivizmit politik gjatė regjimit tė Millosheviēit. Po njėsoj, me tė njėjtat mėnyra, po vepron sot EU-Lex dhe strukturat ndėrkombėtare tė cilat pasi kanė sjellė nė pushtet njė klasė administratorėsh tė korruptuar, dhe pasi i kanė mohuar vendimmarrjen popullit shqiptar tė Kosovės, sot shtypin egėrsisht ēdo zė qė guxon tė thotė tė vėrtetėn, ēdo lėvizje qė synon tė organizojė qytetarėt qė nuk pranojnė t’i nėnshtrohen njė realiteti shqetėsues.
Nė tė njėjtėn kohė, ne jemi tė sigurt qė rezistenca dhe aktivizmi i Vetėvendosjes do tė gjejė mbėshtetje gjithnjė e mė tė gjerė si ndėr shqiptarė tė Kosovės, ashtu edhe ndėr ata tė Shqipėrisė, por edhe mė gjerė, nė tė gjithė komunitetin e shėndetshėm tė qytetarėve aktivė, kudo qė ata veprojnė nėpėr botė. Ne besojmė se e vetmja mėnyrė pėr t’i rezistuar represionit e korrupsionit me tė cilin pėrballemi, ėshtė solidariteti aktiv, dhe kjo ėshtė ajo ēka i ofrojmė Lėvizjes pėr Vetėvendosje nė kėto momente tė vėshtira.
Instituti Antonio Gramshi angazhohet publikisht qė nėpėrmjet publikimeve, aktiviteteve mediatike, aktiviteteve nė terren, organizimit tė aktivistėve, e deri edhe organizimit tė protestave demonstrative, tė kėmbėngulė pėr vendosjen e drejtėsisė pėr rastin e humbjes sė jetės sė aktivistėve tė Vetėvendosjes nė 10 shkurt 2007, por edhe pėr vendosjen e drejtėsisė pėr rastin e pėrndjekjes dhe censurimit tė vazhdueshėm tė Albin Kurtit, pėrndjekje qė ka nisur qė nė vitin 1997 e vijon deri mė sot. Vendosja e drejtėsisė nė kėto raste tė aktivizmit qytetar ėshtė e lidhur ngushtė me vendosjen e drejtėsisė nė tė gjithė Kosovėn, njė drejtėsi qė s’mund tė burojė veēse nga institucione e nga njė kushtetutė tė zgjedhur e tė votuar prej vetė popullit tė Kosovės, sepse atij, dhe vetėm atij i takon sovraniteti mbi atdheun e vet.
Instituti Antonio Gramshi - Shqipėri
Krenare Krasniqi
Sekretariati i VETĖVENDOSJE!-s pėr Media dhe Komunikim

Tiranė, 12.06.2010

 

Tre hetimet qė rrėzuan pretendimet serbe pėr trafik organesh nė Burrel

 

BE-ja dhe Serbia kundėr autobiografisė sė ish-kryeprokurores sė Hagės, Carla del Ponte

 

Pėr vite tė tėra kanė qarkulluar histori lidhur me serbė tė rrėmbyer dhe tė vrarė pėr t'iu marrė organet nė muajt qė pasuan luftėn nė Kosovė. Sipas disa burimeve (pranė secilit nga investigimet), tre hetime paralele tė kryera nga hetuesit nga Serbia, Bashkimi Evropian dhe Kėshilli i Evropės, nuk arritėn tė gjenin prova qė Ushtria Ēlirimtare e Kosovės (UĒK) kishte trafikuar organet e personave tė ndaluar. Siē pretendohet, dhjetėra serbė tė marrė robėr ishin ēuar nė njė shtėpi nė qytetin e Burrelit nga qershori 1999 deri nė maj 2000 dhe nė mėnyrė sistematike iu ishin marrė organet e trupit, pėr t'i shitur. Kėto pretendime janė tė prezantuara nė autobiografinė e ish- Kryeprokurores sė Gjykatės sė Hagės, Carla del Ponte, e botuar nė 2008. Por, pamundėsia pėr tė gjetur burimet origjinale dhe ndonjė provė tė re qė prej vitit 2004, tregojnė se kjo histori nuk ishte e mbėshtetur nė fakte. Raporti i Kėshillit tė Evropės, qė pritet tė botohet muajin e ardhshėm nga hetuesi, Dick Marty, pritet tė pėrqendrohet nė kėrkesat politike pėr qeveritė e pėrfshira, sesa nė zbulimin e fakteve tė reja.

“Pengesat"
Ėshtė fakt qė nuk ka asnjė provė pėr kėtė ēėshtje," thotė Matti Raatikainen, kreu i Zyrės pėr Krime Lufte tė Misionit Evropian nė Kosovė pėr Sundim tė Ligjit (EULEX). "Asnjė trup, asnjė dėshmitar. Tė gjitha njoftimet dhe vėmendja e medias pėr kėtė ēėshtje nuk na kanė ndihmuar. Nė fakt ato nuk i kanė ndihmuar askujt." Problemi kryesor, tha ai, ishte qė skandali i krijuar nga kėto pretendime, kishte larguar vėmendjen nga puna qė po bėhej pėr tė gjetur eshtrat e 1861 personave qė ende konsiderohen si tė zhdukur nga lufta dhe ndėshkimi i vrasėsve tė tyre nė Serbi, Kosovė dhe Shqipėri. Nė vitin 2009, njė hetim special i BBC-sė gjeti prova nė qytetin e Kukėsit pėr ekzistencėn e kampeve tė UĒK-sė ku mbaheshin tė burgosur. Nė fillim tė majit, EULEX-i bėri edhe arrestimin e parė nė lidhje me kėtė ēėshtje. Kanė dalė gjithashtu hollėsi se shqiptarė tė dyshuar se nuk kanė qenė besnikė ndaj UĒK-sė, janė marrė nė pyetje nė njė hotel nė Durrės dhe mė pas janė transferuar nė Kukės. Zbulimet konstante nė shtypin serb, se fakte tė reja apo dėshmitarė tė rinj kanė dalė lidhur me ēėshtjen e pretenduar pėr trafikim organesh, kanė dalė tė rreme, ose kanė qenė pa bazė. Pas luftės nė Kosovė gazetari amerikan, Michael Montgomery, kishte hasur ushtarė tė UĒK-sė qė kishin transportuar tė burgosur serbė dhe shqiptarė, tė vdekur dhe tė gjallė, pėrtej kufirit nga Kosova pėr nė Shqipėri. Tre nga shtatė burimet e tij, i referoheshin mundėsisė pėr trafikim organesh dhe kanė identifikuar "shtėpinė e verdhė" pranė Burrelit. Por, gazetari Montgomery nuk ka qenė i sigurt dhe e ka dorėzuar njė pėrmbledhje tė hulumtimit tė tij tek Zyra e Personave tė Zhdukur dhe Provave Mjekoligjore nė Misionin e OKB-sė nė Kosovė.

Burime tė zhdukura

Njė ekip i OKB-sė nė Gjykatėn e Hagės, i drejtuar nga Matti Raatikainen, e vizitoi "shtėpinė e verdhė" nė shkurt tė vitit 2004. Nė njė prej dhomave tė katit pėrdhes, pėrmes njė kimikati u zbulua se dyshemeja pėrmbante gjurmė tė pėrhapura gjaku, tė cilave nuk u dihej origjina. Familjarėt nga ana e tyre dhanė shpjegime kontradiktore. Nė njė vend ku hidhen mbeturinat u gjetėn mjete qė pėrdoren pėr ndėrhyrje kirurgjikale. Disa hetues kėrkonin qė tė vazhdoheshin hetimet, kurse pėr tė tjerėt provat ishin shumė tė pakta. Argumenti mė serioz ishte fakti qė burimet origjinale tė gazetarit Montgomery ishin zhdukur. Njėri prej burimeve ishte vrarė, siē supozohet, nė njė rast qė nuk kishte lidhje me hetimin, ndėrsa tė tjerėt nuk mund tė gjendeshin. Madje edhe autoritetet serbe qė i kanė bėrė kaq shumė propagandė historisė sė "shtėpisė sė verdhė", sot kanė dyshimet e tyre.  Njė burim nga Beogradi, qė ėshtė i afėrt me gjykatėn pėr krime, thotė se ende beson se diēka ka ndodhur atje, por jo nė shkallėn qė ėshtė sugjeruar dhe qė ndoshta nuk ka fare lidhje me UĒK-nė.

Varret masive

Duke marrė parasysh mungesėn e fakteve, ekspertėt sugjerojnė se Shqipėria do tė kishte ndihmuar pėr ta hedhur poshtė kėtė histori tė dėmshme, sikur tė ishte treguar mė e hapur. Raportuesi special i OKB-sė, Philip Alston, tha nė shkurt se "pėrpjekjet pėr tė hetuar nuk kishin gjetur bashkėpunimin e duhur nga ana e qeverisė shqiptare". Ai i bėri thirrje Shqipėrisė qė tė prezantonte njė propozim pėr hetim tė pavarur dhe tė bashkėpunonte me tė vėrtetė. Fundi i 'pėrrallės' pėr trafikim organesh, siē e quan njė hetues i EULEX-it, do t'i lėrė prokurorėt pėr krime lufte me shumė punė nėpėr duar. Nė maj, u zbulua njė varrezė masive nė qytetin Rashkė nė jug tė Serbisė, ku u gjetėn trupat e rreth 250 personave qė besohet se janė shqiptarė tė vrarė nga trupat serbe nė Kosovė dhe qė janė varrosur pėrsėri nė fillim tė qershorit 1999. Dheu i kuq qė ishte ngjitur me eshtrat, sipas disa dėshmitarėve okularė, sugjeronte se trupat ishin varrosur fillimisht nė Drenicė nė Kosovė dhe mė pas ishin zhvendosur nė Serbi pėr tė zhdukur provat. Prokurorėt besojnė se ushtria serbe ishte pėrgjegjėse. Vrasje pėr hakmarrje  Serbė tė zhdukur janė gjetur edhe nė Kosovė. Zhvarrosja e 25 serbėve, viktima tė UĒK-sė, pritet tė fillojė kėtė vit nė njė minierė nė Obiliq. Kėsaj miniere iu vu zjarri dhe ashensori qė zbriste nėntokė u shkatėrrua pėr tė fshehur provat. Pėrpjekjet pėr tė gjetur viktima tė tjera po duken tė vėshtira. "Kanė mbetur shumė informatorė potencialė," thotė Alan Robinson, njė prej shefave tė Zyrės pėr Personat e Zhdukur. "Tė tjerė njerėz qė mund tė dinė vendndodhjen e personave tė zhdukur, nuk duan tė flasin nga frika, apo pėr arsye se nuk kanė interes." Sipas EULEX-it, 2,244 trupa janė identifikuar qė prej vitit 2001. Prej tyre 301 nuk ishin shqiptarė, qė do tė thotė se ishin serbė, romė apo tė tjerė. Rreth 228 trupa ishin tė serbėve te zhdukur pas 10 qershorit 1999, nė fund tė luftės, gjatė kohės sė vrasjeve pėr hakmarrje nga shqiptarėt e Kosovės. Nė total rreth 13500 persona mendohet se janė vrarė gjatė konfliktit, ose menjėherė pas pėrfundimit tė tij. Hetimi i kryer nga Dick Marty prej Kėshillit tė Evropės mbi pretendimet pėr trafik organesh, pritet tė publikohet nė fund tė qershorit. Zhvarrosja e trupave nė qytetin Rashkė pritet tė fillojė nė muajin gusht.

tirana observer

Raporti: “Larja e hesapeve”, shifra alarmante nė Shqipėri

Gjakmarrja, nė 20 vjet, 5200 vrasje dhe 1400 familje tė ngujuara

Pavarėsisht kalimit tė viteve dhe zhvillimit tė mentalitetit shqiptar, Kanuni i Lek Dukagjinit mbetet sėrish njė nga rrugėt e padevijueshme pėr zgjidhjen e mosmarrėveshjeve mes shqiptarėve. Qė prej viteve 90, pra pėr rreth 20 vjet, nė Shqipėri numėrohen rreth 5200 vrasje si pasojė e mentalitetit tė vrasjeve kanunore pėr nderin dhe marrjen e gjakut. Sipas raportit tė fundit tė Komitetit tė Pajtimit, i vetmi institucion qė ofron aktualisht shifra mbi numrin e tė ngujuarve dhe viktimave tė marrjes sė gjakut, raporton se si rezultat i konflikteve tė lindura pėr shkak tė fenomeneve tė ndryshme siē ėshtė, trafikimi i femrave, dhunimi i pronės, atakimet nė jetėn e pėrditshme, e mbajnė shoqėrinė shqiptare ende nė konfliktualitet tė vazhdueshėm dhe mentaliteti i vrasjeve kanunore pėr nderin e marrjen e gjakut, mban rreth 1400 familje tė ngujuara e tė fshehura, duke penguar kėshtu edhe lirinė e grave dhe tė fėmijėve. Shifrat tregojnė se mė shumė se gjysma e popullsisė nė fshat, mbetet e konfliktuar deri nė ekstrem pėr titujt e pronėsisė.

Statistikat flasin
Nga informacionet mbi hasmėritė nė territorin e Republikės sė Shqipėrisė rezulton se numri i tė vrarėve pėr konflikte  tė ndryshme,  tė shpallur si “persona tė zhdukur”, “tė mbytur”, “tė vetėvrarė” apo tė aksidentuar ėshtė shqetėsues. Pėr rreth 20 vjet janė regjistruar 5200 vrasje, nė njė kohė qė hasmėria ka prekur njė numėr shumė mė tė madh tė familjeve shqiptare. Shumė familje janė nė hasmėri me familjen e burrit tė vajzės, tė shpallur si tė vetėvrarė. Nga arsyet kryesore qė ēojnė nė hasmėri familjet shqiptare mund tė pėrmendim, mos zbatimi i ligjit 7501 pėr tokėn, ēėshtjet e pazgjidhura tė pronės, konfliktet qė kanė lindur pėr shkak tė fenomeneve tė ndryshme, trafikimi i femrave, dhunimi i pronės, atakimet nė jetėn e pėrditshme, tė cilat e mbajnė shoqėrinė shqiptare ende nė konfliktualit tė vazhdueshėm dhe mentaliteti i vrasjeve kanunore pėr nderin e marrjen e gjakut mban 1400 familje tė ngujuara e tė fshehura duke penguar edhe lirinė e grave dhe tė fėmijėve.  Mėse 50 pėr qind e popullsisė nė fshat mbetet e konfliktuar deri nė ekstreme pėr titujt e pronėsisė. Pėr shkak tė trafikimit tė femrave, 4600 familje janė nė konflikt tė thellė. Ky fenomen ka sjellė shpesh herė vrasje tragjike deri nė hedhjen nė erė tė familjes sė trafikantit. 40 pėr qind e vrasjeve pėr hakmarrje e gjakmarrje janė pasojė e kėsaj veprimtarie. Misionarėt e Pajtimit kanė qenė tė vetmit nė pėrpjekjet pėr ndalimin e kėtyre vrasjeve. Megjithėse pa pėrkrahje, ata kanė arritur tė mbajnė nėn kontroll mė shumė se 80 pėr qind tė konflikteve.

Policia hesht
Sipas raportit tė Komitetit tė Pajtimit, autoritet policore shqiptare nuk e kanė situatėn nė dorė nė lidhje me ēėshtjen. Policia nuk ka tė regjistruar as 10  pėr qind tė konflikteve nė jetėn shoqėrore. Sipas raportit, “Policia mbetet e pambėshtetur nga drejtėsia dhe keqpėrdoret nga politika. Oficerėt e policisė nė terren nuk kanė as mjetet minimale pėr tė ndėrhyrė nė parandalimin e krimit apo zbulimin e hasmėrive tė pafund nė tė gjithė territorin e vendit”. Nga radhėt e policisė tė cilėt janė pėrpjekur tė bashkėpunojnė, sot kemi rreth 400 tė vrarė nė krye tė detyrės. Sipas raportit drejtuesit e policisė sė shtetit tė ndodhur nėn presionin e politikės, kanė prirje pėr ti fshehur shifrat reale tė vrasjeve kanunore pėr nderin e gjakmarrjen, sepse shteti ndjehet i pafuqishėm pėr tu pėrballur me to.  Kjo bėhet edhe pėr tė mbuluar gjendjen para institucioneve ndėrkombėtare. E ndodhur para presionit ndėrkombėtar pėr fenomenin e vrasjeve pėr gjakmarrje, ato cilėsohen si “vrasje pėr hakmarrje”, “pėr motive tė dobėta”, si dhe me kategorizimin “tė tjera”. Qėndrimi politik i Policisė sė Shtetit, dhe korrupsioni i drejtėsisė kanė bėrė qė nė shumicėn e rasteve, edhe mbasi dorėzohet autori i krimit, familja e tė afėrmit mbeten tė rrezikuar dhe detyrohen tė ngujohen ose tė fshihen deri sa tė bėhet pajtimi.

Ne Janar dhe fillimin e Shkurtit 2010, numri i vrasjeve konfliktuale arrin kulmin
Nė datė 27 e 29 janar ekzekutohen dy anėtarė dhe njė i afėrm i familjes Curri nė Durrės si dhe tre vėllezėr tė familjes Mulliri nė Devoll. Mė 31 janar e 1 shkurt qėllohet pėr vdekje mbi pjesėtarė tė familjeve Hasani nė Tiranė dhe Daxha nė Dibėr. Nė datat 3 dhe 5 shkurt ndodhėn dy krime tragjike brenda familjes, njė bashkėshort vret gruan dhe plagos rėndė tė bijėn nė Librazhd, ndėrsa njė nėnė 22 vjeēare vetėvritet bashkė me vajzėn e saj 2 vjeē, duke u hedhur nga kati i tetė i njė pallati nė Kavajė. Mė datė 6 shkurt i bėhet atentat me bombė anėtarit tė Kėshillit Bashkiak tė Vlorės, Morand Hoxha, ndėrsa nė Tiranė qėllohet pėr vdekje me 6 plumba trajneri i atletikės, Hasan Rakipi. Mė 7 shkurt qėllohet me breshėri plumbash mbi tre persona nė Shijak. Mė datė 8 vritet njė prind pėr kufijtė e tokės nė Kukės dhe njė qytetar tjetėr pėr hasmėri tė sė shkuarės nė Bulqizė. Njėri prej viktimave tė mėsipėrme ishte dėnuar nė vitin 2004 pėr akuzėn e pėrdhunimit, por u lirua si i pafajshėm nga Gjykata e Lartė, ndėrsa tre viktimat e familjes Mulliri, krahas hasmėrisė disa vjeēare nga veprimi i nėnės sė tyre, e dėnuar me 25 vjet burg pėr vrasjen e njė fėmije 8- vjeēar, kishin edhe njė konflikt tjetėr pėr ēėshtje nderi. Pėr tė gjitha rastet, tė afėrmit e viktimave kanė deklaruar se policia ka qenė nė dijeni. Mbi 50  pėr qind e popullsisė nė fshat mbetet e konfliktuar deri nė ekstreme pėr titujt e pronėsisė. Nė komunėn Bushat janė 1050 familje nė konflikt pėr tokėn. Pronarėt e tokės pretendojnė se kėto familje u kanė pushtuar padrejtėsisht 3500 dynym tokė.  Vetėm nė fshatin Shkjeze janė 200 familje po pėr kėtė konflikt. Nė fshatin Llugaj tė rrethit Tropojė, kanė konflikte sociale tė tė gjitha niveleve rreth 3000 banorė, tė shkaktuar nga moszbatimi i ligjit 7501 pėr tokėn. Vetėm nė Komunėn e Bushatit dhe disa fshatra tė Nėnshkodrės numėrohen 1600 familje tė tilla. Nė shkallė vendi ky ligj ka sjellė hasmėri nė mbi 15 000 familje qė nė ēdo ēast mund tė shkaktojnė gjakderdhje midis tyre. Me vetėgjyqėsi u ėshtė marrė padrejtėsisht jeta rreth 5000 shqiptarėve.

5200 vrasje
numėrohen pėr rreth 20 vjet, qė prej viteve ‘90, si pasojė e mentalitetit tė vrasjeve kanunore pėr nderin dhe marrjen e gjakut.

1400 familje
janė tė ngujuara e tė fshehura nė to edhe gra e fėmijė, si pasojė e mentalitetit tė vrasjeve kanunore pėr nderin e marrjen e gjakut.

Viti 1939
Gjakmarrja ishte drejt eliminimit tė plotė pėr shkak tė solidaritetit tė qytetarėve me ligjin dhe ndikimit tė madh qė pati funksionimi i mirė i drejtėsisė. Shqipėria u bė njė shtet demokratik e modern.

Viti 1945
Mbas luftės sė dytė botėrore, me vendosjen e regjimit komunist, ligji veproi arbitrarisht, ekzekutimin e vrasėsit e mori pėrsipėr shteti duke mos i lėnė vend aplikimit tė gjakmarrjes. Krahas masave ekstreme pėr kontrollin ndaj individit, shteti ndaloi me ligj edhe besimet fetare, asgjėsoi institucionet e tyre si dhe shumė vlera tė trashėgimisė zakonore.

Vitet 1991–1998
2300 familje u futėn nė ngujim pėr shkak tė hasmėrisė midis tyre. Gjatė 15 viteve tė pluralizmit politik, papėrgjegjshmėria e megalomania e kėsaj klase politike ka bėrė qė mendimet e sugjerimet, tepėr tė nevojshme, qė vijnė nga komuniteti, tė mos pėrfillen.

Vitet 1996–1997
Vrasjet dhe urrejtjet midis individėve apo grupeve brenda shoqėrisė u shtuan veēanėrisht nė vitet 1996-1997 nga lufta e ashpėr politike dhe rrėzimi i firmave piramidale. Vetėm nė vitin 1997 pati 1500 tė vrarė.

Viti 2002–2005
Nė Shqipėri u dhunuan nė mėnyrė tragjike 126 familje duke lėnė tė vrarė, jo vetėm gruan, por edhe fėmijėt. U larguan jashtė shtetit pėr t’iu fshehur vrasėsit 1270 burra duke lėnė pėr vite me radhė peshėn e vuajtjes dhe pėrpjekjeve pėr mbijetesė mbi gratė dhe fėmijėt. (Tirana Observer)

22.05.2010

Nė burg dhe me tė njėjtat pranga me Qemal Stafėn

Gjyqi zogist, fillimisht i akuzoi pėr pėrmbysje tė regjimit me revolucion. Zogu I kishte menduart'ia bėnte qejfin Duēes, mirėpo shumė shpejt e kuptoi se gaboi rėndė, sepse Duēja e shfrytėzoi rastin "pėr t'i ardhur nė ndihmė urgjentisht".

Kėshtu edhe akuzat dalė e ngadalė filluan tė ndryshonin dhe tė zbuteshin. Gjatė procesit gjyqėsor, situata precipitoi me shpejtėsi dhe tashmė po shihej qartė se agresioni dhe okupacioni fashit italian ishte te porta.

Historiografia zyrtare, sipas diktatit dhe stilit letraro-historik romancier, ia dedikoi ekskluzivisht vjershėn "Shokut tė Prangave", shokut Vasil Shanto, megjithėse nė dorėshkrim nuk dukej gjėkundi ndonjė dedikim pėr Vasil Shanton.

Mbi dorėshkrimin, njė dorė kishte futur edhe disa fshirje shkarravina...Simbas mendimit tė babait tim, Qemal Stafa nuk e kishte shkruar kėtė vjershė "fill e flakė" nė kohėn e burgut, por disa kohė mbrapa.

Arrestimi i Qemal Stafės dhe komunistėve tė tjerė nga ana e Mbretit Zog nė 1939 dhe retushimet qė iu bėnė dokumenteve tė kohės nga historiografia pas ēlirimit, duke futur emrin e Vasil Shantos te dedikimi i vjershės "Shokut tė Prangave"

Nga dhjetori 1938 e janari 1939, qeveria e Nalt Madhnisė sė Tij Mbretit Zog I, arrestoi pothuajse tė gjithė pjesėtarėt e Organizatės Komuniste te Shqipėrisė me qendėr nė Shkodėr dhe i hapi njė proces gjyqėsor tė bujshėm.

Dikush andej nga nahija e Korēės dhe e Bilishtit, e kishte dekonspiruar Organizatėn Komuniste tė Shqipėrisė me qendėr nė Shkodėr.

Ndėrkaq, nga dhjetori 1938 a nga janari 1939, njė person qė medemek digjej pėr luftė dhe nuk linte rast pa pėrgojuar, me preteksin e njė "reumatizmi acut" ia mbathi pėr nė Bari tė Italisė me vapor, ku pasi ndėnji nja dy-tre muaj, vajti pėrsėri edhe nė behar pėr banja termale dhe u kthye nė "Shqipėrinė e Ēliruar", i ēliruar edhe nga reumatizma, bashkė me miqtė, duke fėrshėllyer Internacionalen dhe duke kritikuar frikacakėt.

Kishte kohė qė me anėn e fashistėve tė brendshėm ishin shtuar dhumė provokacionet antizogiste, pėr ta detyruar Mbretin t'ia dorėzonte Shqipėrinė vullnetarisht Italisė. Kėto akte fashistėt ia ngjisnin komunistėve...Gjyqi zogist, fillimisht i akuzoi pėr pėrmbysje tė regjimit me revolucion.

Zogu I kishte menduar t'ia bėnte qejfin Duēes, mirėpo shumė shpejt e kuptoi se gaboi rėndė, sepse Duēja e shfrytėzoi rastin "pėr t'i ardhur nė ndihmė urgjentisht". Kėshtu edhe akuzat dalė e ngadalė filluan tė ndryshonin dhe tė zbuteshin. Gjatė procesit gjyqėsor, situata precipitoi me shpejtėsi dhe tashmė po shihej qartė se agresioni dhe okupacioni fashist italian ishte te porta.

Nga burgu pjesėtarėt e Organizatės Komuniste tė Shqipėrisė e kuptuan rrezikun e gllabėrimit tė Shqipėrisė nga Italia. Ishin bėrė disa tentativa, madje edhe nga burgu iu dėrgua njė telegram, duke e ftuar Mbretin Zog I, pėr tė organizuar "Frontin Popullor", njė rezistencė afatgjate bashkėrisht dhe jo ndonjė tė ashtuquajtur "rezistencė nderi aventureske e vetasgjėsuese".

(Njė tė tillė "rezistencė fantaziste" tė 7 prillit 1939, do ta shkruante retrospektivisht Enver Hoxha) Nė kėtė atmosferė nga Qemal Stafa dhe shoku i tij i ngushtė Gjovalin Luka, nė kohėn kur po zhvillohej gjyqi u ideua dhe u hartua si vjershė dhe si kėngė

"Kėnga e Frontit Popullor":

Mjaft ma me kėmisha t"ngjyrueme,
mjaft jetoi kryqi nazist!
Na jemi ushtri e bashkueme,
s'na gėnjen turpi fashist.
Kuq asht ku lind e perėndon,
kuq asht nė jug e nė veri,
kuq asht kudo nė horizont,
S'na gėnjen turpi fashist,
Toka nėn ēapet sulmonjėse ushton:
Rrofsh o i Popullit Front!

Por, "Mbreti i Shqyptarve", preferoi t'ia mbathte kėmbėve...
Njėri ndėr shokėt e prangave ishte Gjovalin Luka. Nė Shkodėr e nė gjimnazin e Shkodrės e kanė ditur tė gjithė se Qemal Stafa dhe Gjovalin Luka kanė qenė shokė shumė tė ngushtė... (Por, historiografia me diktat e porosi e zhduku komplet si tė paqenė Gjovalinin.
Shoku dhe bashkėidealisti i Qemal Stafės, Gjovalin Luka, kishte shkruar qysh mė 1946, pėr kėtė hero si simbolin e rinisė antifashiste, patriotike dhe internacionaliste tė brezit tė asaj kohe, kur mbajti fjalėn pėrkujtimore me rastin e 5 majit. Gjovalini shkruante: "Kam qenė edhe unė njeri ndėr shokėt e shumtė bashkėkohės e bashkėluftėtarė tė Qemal Stafės...
Pėr herė tė fundit u takuem me Qemalin nė Shkodėr... Fjalėt e tij tė fundit, gjithmonė do t'i kujtoj: "Duhet tė kemi besim nė forcėn e madhe revolucionare qė mbyllet mbrenda popullit tonė, duhet tė dijmė me e udhėheqė dhe fitoria do tė jetė e tija. Kemi pėr t'ia arrijtė ne kėsaj fitoreje ose jo, kjo ka ma pak randėsi".
Sipas pohimeve tė tij, Gjovalin Luka, ishte edhe njėri ndėr shokėt mė tė zakonshėm tė dyshe-prangave qė e lidhnin me Qemal Stafėn, nė shoqėrimin pėr nė procesin e nė gjyqin zogist tė 1939, mbasi edhe qelitė i kishin ngjitur, pastaj ishte ruajtur si traditė edhe nė burgun e Beratit e nė guroren e Mbrezhdanit. Ishte edhe pseudonimi "Shkrepi".
Historiografia zyrtare, sipas diktatit dhe stilit letraro-historik romancier, ia dedikoi eskluzivisht vjershėn "Shokut tė Prangave", shokut Vasil Shanto, megjithėse nė dorėshkrim nuk dukej gjėkundi ndonjė dedikim pėr Vasil Shanton.
Mbi dorėshkrimin, njė dorė kishte futur edhe disa fshirje shkarravina...Simbas mendimit tė babait tim, Qemal Stafa nuk e kishte shkruar kėtė vjershė "fill e flakė" nė kohėn e burgut, por disa kohė mbrapa. Q. Stafa, me rastin e vdekjes sė tė vėllait ishte liruar pėrkohėsisht.

Nė nxitim e sipėr duke ngarkuar rraqet dhe arin Nalt Madhnija e Tij Mbreti i Shqyptarve Zog I, "i harroi" komunistėt nė burg, ua la si peshqesh dashje pa dashje fashistėve! Ata e shpėrthyen burgun...
Nga disa "Kujtime" dhe nga disa shkrime qė mė kanė dhuruar shokėt, pohohet se vjersha e Qemal Stafės i qe kushtuar Gjovalin Lukės, siē duket edhe nga fotoskanimi "Kujtime" tė z. Mark Uli.
Ajo qė sot duhet ta themi me shumė modesti, ėshtė se, gjithsesi edhe Gjovalin Luka e ka njė pjesėzė tė merituar tė asaj vjershe, siē duket edhe te fotoskanimi Nr 4 e Nr. 5 i vjershės, "Shokut tė Prangave").
Ishte koha kur "mutacionet natyrale" fillimisht dhe pak mė vonė edhe "Pakti Ribentrop-Molotov" shkaktoi gjith atė depresion e konfuzion...Dhe Duēia "Pistoletės Albani-Shqipėri, qė ia kishte montuar nė kokė Italisė Ėilsoni i kundėrvuri topin"!
Pushtimi i Shqipėrisė u paraqit si i mirėpritur pėrzemėrsisht e me entuziazėm nga populli shqiptar dhe sidomos nga fashistėt shqiptarė...Tani po ngjisnin disa gjėra shumė tė pabesueshme, jo vetėm "me kolonėn e pestė", por edhe me njė fjalė shumė tė ēuditėshme "mutacione natyrale"!
Duke komentuar me entuziazėm marėveshjen midis Hitlerit dhe Stalinit nė artikullin "PATTO DI NON AGGRESSIONE" (Pakti i mossulmimit), nė 31 gusht revista TEMPO shkruante: "Fushata e Hitlerit kundėr bolshevizmit zuri vend nė Paktin e mossulmimit ruso-gjerman ashtu si konflikti italo-gjerman pėr Austrinė ishte nė bazė tė aksit Romė-Berlin. Populli qė beson bindet e beson, i jeton kėto ngjarje si njė organizėm i shėndetshėm me mutacionet natyrale".
Edhe Presidenti i Polonisė, Moscicki (po ashtu si Zogu I dhe Enver Hoxha), ndėrsa komunistėt luftonin pėr mbrojtjen e Varshavės, ia kishte mbathur kėmbėve nė shtator 1939, me njė pasaportė dhe llogari rrjedhėse zvicerane.
Qemal Stafa ra dėshmor duke u pėrpjekur tė ēante rrethimin fashist mė 5 maj 1942, mbas njė dekonspirimi.... Gjovalini dhe disa nga shokėt e burgut 1939, me rastin e vdekjes heroike dhe tė ceremonisė sė varrimit i ngritėn kėngėn "Funerali".
U hodh edhe njė Trakt me pjesė nga kjo Kėngė, por sa fytyrė kishin ata qė nuk e kishin provuar asnjė ditė burg tė pretendonin "pjesėn e luanit"...Tė shkruash tė vėrtetėn, sado edhe vonė, nuk ėshtė aspak turp, tė gėnjesh ditėn pėr diell dhe tė fshehėsh identitetin dhe mendimet e vėrteta dhe tė pėrulesh si lypės ėshtė me tė vėrtetė turp!
Ilustrimet dokumentare:
Pjesė nga dorėshkrimi dhe daktilografimi me rastin e fjalės pėrkujtimore nga Gjovalin Luka pėr Qemal Stafėn, mė 1946.

Pjesė nga "Kujtimet" e z. Mark Uli dhe plotėsimi me shkrimin e dorės sė tij.

Faksimile e fletės dorėshkrimore tė vjershės "Shokut tė Prangave".

Fotoskanim i vjershės "Shokut tė Prangave"

Revista TEMPO. Zbarkimi Italian nė 7 prill 1939 nė Shqipėri. Ish "pistoletės Albani-Shqipėri tė Wilsonit", i kundėrvihet "topi italian"!

Revista TEMPO, themelimi i fashios sė Durrėsit, si pjesė e historisė sė P. F. Shqiptare.

Vjersha e kėnga e nxjerrė me rastin e vrasjes dhe varrimit tė Qemal Stafės te "Vorret e Bamit".

Nxjerrė nga libri, "Kėngė Partizane", bot. (?), f 17. Shėnuar me shkrimin e tij nga vetė Gjovalin Luka.

"SHEKULLI"

FITORJA E PIRROS

Dėmet tė cilat mund tė bėhen me propaganda dhe ndasi do e dėmtojnė procesin deri nė masė kur edhe njė pėrmbyllje e suksesshme e luftės ndaj korrupsionit mund tė cilėsohet si Fitore e Pirros

Shkruan: Mimoza Kusari

15.05.2010

Pirroja i lindur pak vite pas vdekjes sė Aleksandrit tė Madh, u rrit nėn hijen e madhėshtisė sė tė ndjerit dhe nėn njė seri tė luftėrave civile nė Maqedoninė e atėhershme.

Ky fakt bėri qė Pirroja nga fėmijėria tė rritet refugjat nė Iliri. Glauku e mori nėn mbikėqyrje dhe e bėri mbret tė Molosėve, por jo pėr shumė gjatė. Mbreti i mitur u rrezua shpejt nga froni dhe u bė refugjat pėr herė tė dytė nė jetėn e tij tė re.

Shumė shpejt, si i ri i tjetėrsuar dy herė nga froni mbretėror nė rininė e tij, ai tregoi shkathtėsi tė paparė pėr aftėsitė luftarake dhe trimėri e zemėr tė pashoqe gjatė betejave. Aftėsitė e tij e bėn tė rikthejė famėn dhe pushtetin, pėrfshirė kėtu edhe martesėn me Antigonėn dhe rikthimin e fronit nė vitin 296 p.e.s.

Pirroja nė fitoret e tij i pėrfshiu edhe elefantėt e luftės, tė cilėt i zinin nė befasi kundėrshtaret e tij. Betejė pas beteje dhe fitore pas fitoreje, ndjenja ishte se qielli ishte limiti deri nė marshin nė vitin 279 p.e.s., kur Pirroja me ushtrinė e tij marshoi drejt Romės, betejė kjo nė tė cilėn fitorja e pėrgjakshme i kushtoi shumė. Pirroja humbi mbi 3.500 ushtarė, disa prej gjeneralėve mė tė mirė tė tij dhe shumė pajisje tjera. Qė nga ajo kohė, fitoret e arritura me shumė dėme kanė marrė emrin e kėsaj fitoreje tė vėshtirė.

Asnjė tjetėr emėr nuk mė bie nė mend kur kujtoj disa prej Fitoreve tė cilat karakterizuan kėta muajt e fundit, dhe disa tjera nė proces.

Zgjedhjet lokale nė Kosovė, nė veēanti nė Gjakovė dhe nė Prizren

Me shumė zhurmė, parregullsi dhe shkelje elementare tė procesit zgjedhor, u shpall fituesi pėr Komunėn e Gjakovės. Afro gjashtė muaj pas shpalljes sė “fituesit”, nė komunė ka njė shije tė hidhur si asnjėherė mė parė nė ketė vend. “Fituesit” nuk e shijojnė mė fitoren, jo se kanė harxhuar pajisjet dhe tė hollat pėr fushatė pa plan dhe pa rregulla. Tani nuk ka mjete as pėr gjėrat mė elementare pėr qytetarėt e komunės. Situata ėshtė aq e banalizuar sa ka ditė qė nė ndėrtesėn e Komunės sė Gjakovės nuk ka letėr pėr t’i shtypur dokumentet bazike pėr qytetarėt qė i kėrkojnė ato.

Zyrtarėt komunalė takohen me qytetarėt nė pėrvjetorė tė dėshmorėve, tė tė zhdukurve dhe vendtakimet deri mė tani kanė qenė varrezat dhe objektet e kultit. Sloganet pėr punėsim dhe zhvillim janė zhvendosur nė slogane pėrkujtim dhe vajtim. Sė fundmi, komuna e cila krenohej pėr menaxhim tė suksesshėm, sivjet nuk ėshtė as nė listėn e 14 komunave tė shpėrblyera nga USAID. Vetėbesimi dhe vetėlavdėrimi i mėhershėm u zėvendėsua me arrogancėn dhe injorancėn ndaj problemeve bazike tė qytetarėve, por fitorja u realizua dhe i plotėson tė gjitha atributet e fitores sė Pirros.


Prizreni, si njė ndėr komunat mė tė bukura dhe mė tė pasura tė Kosovės, tregoi se i ka joshur shumė partitė politike nė betejėn pėr t’i fituar zemrat e prizrenasve nė zgjedhjet e kaluara lokale. Megjithatė, kjo bukuri e komunės u shndėrrua nė “Bukurinė qė vret” pėr qytetarėt e saj. Pas ndryshimeve nė strukturėn e degės sė PDK-sė nė Prizren, komuna ka mbetur e bllokuar nė qeverisje me asamblenė tė bllokuar pėr vendimmarrje dhe me shijen e hidhur tek prizrenasit pėr mundėsinė e zgjedhjeve tė reja.
Komuna me shumė burime tė saj ishte tejet atraktive pėr partitė qė synonin pushtetin dhe qeverisjen. Atraktiviteti ėshtė rritur bashkė me afrimin e kohės pėr zbatimin e projekteve tė mėdha kapitale pėr ketė komunė, infrastruktura, universiteti, projekte kėto shumė tė rėndėsishme kur edhe qeverisja lokale ėshtė burim i tė ardhurave pėr partinė. Partitė (pėrfshirė edhe AKR-nė) u pajtuan dhe u prishėn pėr Prizrenin, koalicionet dhe degėt e partive politike u ndryshuan, ndėrsa gati edhe koalicioni qeveritar u rrėzua pėr Prizrenin. Por, mbijetoi, pėr qėllime tė ngushta, jo pėr Prizrenin e as pėr asnjė qytet tjetėr nė Kosovė, por pėr pushtetin. Andaj, edhe fitorja nė Prizren rezultoi tė kthehet nė Fitore tė Pirros.

Lufta kundėr korrupsionit – ku nuk na duhet fitorja e Pirros

Sikur drama dhe trauma e varfėrisė dhe korrupsionit nuk ėshtė mjaft pėr qytetarėt e Kosovės, ata tani traumatizohen rregullisht me deklaratat patetike tė pushtetarėve tė Kosovės dhėnė Radio Televizionit tė Kosovės, ku nė monologė tė ndarė flitet pėr madhėshtinė e punės dhe sukseseve tė Qeverisė se Kosovės dhe gjithmonė nė fokus ėshtė jeta dhe kontributi i pashtershėm i tyre. Gjithmonė pa e kuptuar se sėrish po keqpėrdoren mjetet e qytetarėve tė Republikės sė Kosovės, pasi qė me mjete tė tyre u ngrit dhe u financua ky medium i cili tani po shėrben vetėm pėr njė qėllim dhe synim, propagandė qeveritare.

Pse ėshtė kaq e vėshtirė tė kuptohet nga Qeveria e Kosovės se lufta kundėr korrupsionit nuk ėshtė dedikuar ta dėmtojė asnjė individ nė veēanti, por ėshtė mėnyra e vetme e cila do t’i ndihmojė Kosovės ta ngritė kokėn nga pėrulja dhe denigrimi nė tė cilin ėshtė zhytur. Nėse do tė ketė tė arrestuar dhe tė dėnuar nė ketė proces, askush nė Kosovė nuk ėshtė duke u krenuar me kėtė punė. Njė gjė ėshtė evidente, dėmi ėshtė bėrė dhe ai do tė vazhdojė ta dėmtojė Kosovėn nė tė ardhmen.

Ėshtė mė mirė tė kuptohet nga tė gjithė pa pėrjashtim se kjo ėshtė njė betejė e vėshtirė dhe e pakėndshme, se do na dhemb diku mė shumė e diku mė pak, por ėshtė dhimbje qė duhet tė kalohet dhe pa tė cilėn nuk kemi tė ardhme si shtet.

Andaj, dėmet tė cilat mund tė bėhen me propaganda dhe ndasi do e dėmtojnė procesin deri nė masė kur edhe njė pėrmbyllje e suksesshme e luftės ndaj korrupsionit mund tė cilėsohet si Fitore e Pirros. Fitoret e tilla nuk i duhen askujt, ndėrsa ėshtė dokumentuar qartė se fituesit e Pirros nuk janė mė tė lumturit nė botė.

Megjithatė, nėse insistohet nė tė, duhet ditur edhe epilogun e Pirros.

Pirroja, edhe pas zgjerimit tė territorit tė tij, nuk ngopej me zgjerimin. Njė prej vendeve tė cilat ai i synoi ishte Sparta, pasi e dinte se nuk kishte ushtri pasi meshkujt kishin shkuar nė luftė dhe vendin nuk e mbronte askush. Por, u gabua rėndė dhe u ballafaqua me njė rezistencė tė paparė tė grave spartane, tė cilat e bėnė tė sprapsej nė Argos. Nė rrugėt e Argosit ai u ballafaqua me njė situatė tė pazakontė, njė pėrleshje nė rrugė. Nė mesin e kėsaj pėrleshjeje, njė grua plakė nga ballkoni e godet Pirron me njė tjegull kulmi, dhe kjo ia mundėson njė ushtari qė ta vrasė shumė lehtė.

Uria e Pirros pėr zgjerim dhe pasuri i kushtoi me jetė, por jo vetėm
atij.

gazeta expres

 

MINATORĖVE TĖ REVOLTUAR, DUHET T’U BASHKOHEMI TĖ GJITHĖ!

Shkruan: Fadil Shyti

Nė vjeshtėn e vitit 1988 kur mbi Malėsi tė Shalės sė Bajgorės, mbi male erėrat filluan t“i pėrcėllojnė fytyrat e ndritura tė minatorėve, tė Trepēės, tė atyre ”luanėve tė nėntokės”, - siē i quanin atėbotė tė gjithė shqiptarėt e shtypur, tė revoltuar e shumė tė varfėr; asaj vjeshte kur dielli kishte filluar tė ikė dhe tė fshihej nga malet; minatorėt do tė merrnin rrugėtimin e gjatė plot rreziqe, por heroik pėr t“i ndėrgjegjėsuar me tej dhe pėr t“i zgjuar masat e gjėra popullore nga letargjia dhe “gjumi dimėror” i pritjes sė durim-turpit nė robėri dhe nė varfėri, duke marshuar kėshtu, drejt objektivave tė pėrcaktuara nga luanėt e ilegales pėr liri dhe drejtėsi.

Pushteti anti-popullor i satrapėve titistė gjatė atyre viteve ua kishte bėrė jetėn tė padurueshme shqiptarėve dhe popujve tė tjerė nė ish-Jugosllavi.

Mirėpo, organizimi i fuqishėm i njė rezistence nga klasa punėtore heroike, bėri qė ai pushtet i mashtrimit dhe i dhunės filloi tė shkėrmoqet si mos mė keq; nė gjithė hapėsirėn e atij shteti tė krijuar artificialisht nga imperialistėt e mėdhenj dhe tė vegjėl; nė radhė tė parė nė dėm tė shqiptarėve autoktonė nė trojet e tyre stėrgjyshore e pastaj edhe tė popujve tė tjerė liridashės.

- Pėr tė mos u zgjatur shumė; paraprakisht, dua tė konstatojė qė dihen si u zhvilluan rrethanat historike, para dhe pas luftės ēlirimtare, kur popujt i thanė jo, atij regjimi kriminal dhe shfrytėzues i pangopur mbi pasuritė e vendeve dhe tė popujve qė, nė fakt nuk i bashkonte asgjė mė shumė -pėrveē solidariteti i luftės sė tyre pėr ta pėrmbysur atė shtet me regjime tejet mizore. Nga kjo, dua konstatoj qė, pėrkundėr faktit se, pas luftės sė UĒK-sė, disa suksese modeste u arritėn nė Kosovė; -mirėpo, fatkeqėsisht nuk u arrit fitorja e aq shumėpritur pėr tė cilėn ishin betuar ushtarėt e UĒK-sė, me nė krye komandantin legjendar, Adem Jasharin. Duke mos harruar tė theksojė qė, pas luftės u bėn shumė prapa-kthime historike, nga kjo politikė histerike; qė po e dėmton tepėr shumė kombin shqiptar, duke hapur shtigje tė reja pėr njė ardhmėri tejet destabilizuese, qė, po shpie pėrditė e mė shumė drejt njė rruge pakrye ; rajonin tonė, -kujtoj kėtu nė radhė tė parė ndarjen e Kosovės; sipas formulės “magjike” tė decentralizimit.

Nė vitin 1988, minatorėt u ngritėn kundėr regjimit kriminal tė S. Millosheviqit dhe mė tutje andej -pėrtej urės sė Lumbardhit ( ish-Ibrit), nė rajonin e Kopaonikut, vend, i cili ėshtė i pasur me xehe; ndėrsa tani mė 2010, mund tė shtrojmė pyetjen vallė a punon atje ndonjė ēetė apo brigadė minatorėsh shqiptarė; apo, ajo pjesė e Trepēės ėshtė mbyllur krejtėsisht pėr shqiptarėt, apo pėr mė keq: -ėshtė mbyllur pėr tė gjithė minatorėt?

- Tani, kur minatorėt shqiptarė u ngritėn pėrsėri pėr kėrkesat e tyre tė drejta, po atė ditė nė Mitrovicė, pėrtej urės nė veri, duke kaluar “pa therė nė kėmbė” kufirin e Kosovės me Serbinė, si njė kalorės mesjetar serbomadh, vjen njė ēetnik me damkė, si Tomisllav Nikoliq, i cili kėrkon votat serbėve shumė tė privilegjuar, tė revoltuar pa asnjė arsye;-kur duan qė, shqiptarėve autoktonė nė trojet e tyre, t“ua ndalojnė jo vetėm ndėrtimin e shtėpive tė tyre por edhe ujin, duke i penguar tė ndėrtojnė ujėsjellėsin e tyre. Vjen dhe krekoset pėrballė urės qė e ndanė qytetin e minatorėve, se, kinse, “Kosova dhe Metohia, ishin dhe janė tė Serbisė”! Vjen dhe lėshon, “akuza” ndaj EULEX-it, se kinse, po vepron nė dėm tė shqiptarėve, duke mos harruar tė theksojė dhe tė demaskohet se, ky EULEX-i, po vepron sipas Rezolutės 1244, e cila ia njeh sovranitetin e Serbisė mbi Kosovėn, pa harruar tė theksojė qė- kinse, po bėhen pėrpjekje pėr heqjen e saj, ndėrsa partia e tij ēetnike, nuk do ta lejoj kėtė, e tė tjera e tė tjera gjepura tragjike qė, mjerisht disa edhe tani, janė realiste dhe duke shtuar dhe fantazi tė errėta serbomadhe...

Ndėrsa, qeveritarėt dhe opozitarėt e Kosovės, nuk e kanė hallin atje, sepse, madje, edhe vet janė kontribuues qė, Mitrovicėn e kanė ndarė nė dy komuna: jug-veri, serbe dhe shqiptare -por hallet e tyre kanė marrė peshė pėr vite tė tėra;- se, si tė pasurohen sa mė shumė nė dėm tė popullit tė tyre dhe tė kėsaj klase punėtore tė brishtė dhe tė uritur, sė cilės me vendime arbitrare nga “ekspertė” tė huaj, ia mbyllėn uzinat, fabrikat, kombinatet; kėsaj klase punėtore qė sot me njė ēmim qesharak po ia shesin pasuritė e saj tė fituara me djersė pėr mė tepėr se dyzetė vjet.

- Po, a nuk e dimė tė gjithė se, kėto pėrmasa kaq tė tmerrshme nuk i bėri kėto as politika fashiste e Sllobodan Millosheviqit, me vasalėt e tyre nė Prishtinė.

Kėto, tani po i bėjnė zotėrinjtė evropianė,dhe puthadorėt e tyre tė cilėve aq u bėnė se shqiptarėt, po vuajnė dhe pėr bukėn e gojės.

- Objektivat e tyre janė vetėm “ruajtja e paqes nė rajon”, “decentralizmi, pra, ndarja e Kosovės”, tė harrohet historia e moēme e ndritur shqiptare dhe tė zėvendėsohet kjo me historinė e re tė turpeve me tė ashtuquajturat “bisedime teknike”, nga tė cilat pastaj, po “pjellin” si macet, vendime e tradhti tė reja, tepėr tė dėmshme pėr kombin shqiptar.

- Kodoshėt dhe mistrecėt e politikė servile; pasardhėsit e Titos dhe devijatorėt e pacipė tė ilegales ēlirimtare e dinė fort mirė se, kur njė vendi i dobėsohet klasa punėtore, ashtu, mė lehtė pushtohet populli i tij, me ligje e kundėr-ligje, tejet mizore.

Prandaj, si nė njė kor famėkeq janė bashkuar me qarqe tė huaja diplomatike tė ardhura nga Evropa e gjetiu - kinse, nėn maskat e zhurmave “pėr integrime evropiane” duan t“i hedhin hi syve popullit; duke i harruar integrimet shqiptare.

- Pikėrisht pėr kėtė, e gjithė makineria e tyre propagandistike ėshtė drejtuar me objektiva tė qarta anti-kombėtare, duke i dhėnė pėrparėsi objektivit tė aspiratės ditore, pėr bashkim me Evropėn e jo duke i dhėnė pėrparėsi objektivit madhor tė aspiratės shekullore pėr ribashkim me Shqipėrinė dhe trojet tjera etnike!!!

- Kėta, dallkaukėt e “demo(n)kracisė; -siē do t“i quante Noli, ithtarė tė mashtrimeve dhe tė persekutimeve, kujtojnė qė do tė jenė nė gjendje qė, pafundėsisht ta mashtrojnė, ta persekutojnė dhe tė luajnė si mos mė keq, me kėtė popull.

- Nė kėtė kohė tė pakohė, kur tė gjithė injorantėt dhe faqezinjtė janė hedhur nė ofensivė pa i zgjedhur format dhe mjetet -qė ta mbysin zėrin e sė vėrtetės tė kombit tonė, tė “Lėvizjes Vetėvendosje”, e cila me flakadanėt e saj ėshtė hedhur nė beteja pėr tė fituar tė drejtėn pėr vetėvendosje qė, pastaj, edhe ne shqiptarėt, tė kemi lirinė dhe ta arrijmė ribashkimin kombėtar.

Albinin, udhėheqėsin e vizioneve tė ndritura shqiptare; po e ndjekin si shtrigat, ditėve tė mordeve dhe netėve makabre.

Inkuizicion i tmerrshėm, por, i fshehur pa perdeve “demokratike”, sikur dikur nė mesjetėn e krimeve kishtare, kur mendjet e ndritura tė njerėzimit, digjeshin nė zjarr.

- Zgjimi marshues i minatorėve tė Trepēės, jep shpresa pėr njė tė ardhme qėndrese, me njė ardhmėri tė ndritur.

- Mirėpo, kėtu vetėm fillon rezistenca e tyre, kjo rezistencė nuk duhet tė mbetet nė margjinat e kohės, nuk duhet tė mbetet vetėm rezistencė e tyre, “lokale”, pėr tė fituar njė kafshatė buk“e gjalpė –sepse, tani po dihet nga tė gjithė se, - gjalpi pėr minatorėt po u mungon; por, kjo tė bėhet njė rezistencė gjithėpopullore, kundėr kėsaj klase politike e cila ėshtė majmur si dose dhe nuk po kursehet qė ndaj rinisė heroike, tė tregohet aspak jo mizore.

Kjo ndėrgjegje e lartė revolte, tani kėrkohet tė ketė dhe projekte tė fuqishme organizative. Kjo, doemos do t“i detyrojė pushtetarėt e majmur qė tė ulin ca “peshėn e tyre” duke i ndarė me punėtorėt e tė gjitha profileve ato tė ardhura aq tė larta, qė as pushtetarėt nė vendet tjera mė tė zhvilluara nuk i kanė.

- Minatorėt dhe tė gjithė ata qė janė sot tė persekutuar ekonomikisht si tė papunėt, pensionistėt e tė tjerė -kėrkohet tė jenė nė nivel tė duhur tė solidarizimit me protestat tė cilat duhet tė kthehen nė protesta gjithėpopullore jo vetėm tė kenė karakter lypsarėsh, por tė kenė karakteristika tė theksuara edhe kundėr vendimeve anti-shqiptare tė kėsaj klase politike; pozitė-opozitė qė po e kthejnė Kosovėn dhe trojet shqiptare, prapakthehu nė histori.

Tani, minatorėt duhet tė kenė pėrkrahjen pa rezerva; nga tė gjitha forcat pėrparimtare; parti e shoqata jo qeveritare, -pėrndryshe golgota shqiptare do tė zgjatė shumė.

- E kaluara e hidhur na mėson qė, kur minatorėt shkuan nė Prishtinė me fotografi tė Titos, atėbotė gabuan. Aspak, nuk i bėnė tė mėshirshėm, kriminelėt ndaj forcave pėrparimtare, kur ato, protestojė ndaj tyre dhe nė atė protestė e mbajnė lart, fotografinė e kryexhelatit tė tyre.

E kaluara e hidhur na mėson qė, kur minatorėt shkuan nė Prishtinė me flamurin laraman tė Jugosllavisė nė ballė, kriminelėve jugosllavė aspak nuk iu erdhi keq t“i pėrgjakin dhe t“i burgosin ata.

- A nuk e dėshmoi kėtė e kaluara e hidhur por e lavdishme e rezistencės sė klasės punėtore tė Kosovės tė gjitha kėto mynxyra?!

- Pse fjala vjen sot, tė mos demaskohet dhe tė luftohet nga klasa punėtore; politika ahtisariane, si vazhdimėsi autonomiste e politikės titiste dje?!

Kur dihet qė, kėsaj politike iu kanė ndėrruar vetėm ngjyrat dhe format e shtypjes; ndėrsa pėrmbajtja ka mbetur po ajo, - bile, nė disa aspekte, ėshtė edhe mė e egėr, pavarėsisht se fshihet pas petkave shkėlqyese tė demokracisė.

- Prandaj, minatorėt sot, nuk kanė asnjė arsye tė deklarohen se: “Ne, nuk jemi kundėr asnjė partie politike”!!!

 “Ne, nuk jemi ngritur pėr politikė”!!!

Vėllezėrit tanė punėtorė, nuk duhet tė harrojnė se, janė kėto parti politike, qė as pas kaq vitesh “nė liri”, -nuk e nxorėn njė ligj tė punės qė do t“i mbronte fuqishėm tė drejtat e tyre, njė ligj qė do t“i mbronte ish-ushtarėt, nuk e kanė nxjerrė as pėr veteranėt e luftės sė UĒK-sė, as pėr ish- tė burgosurit politikė, as pėr pensionistėt, qė sot po vdesin para kohės, nga mjerimi qė i ka pllakosur.

E, dihet se, kėtė mundėsi natyrisht qė e kishin pozita dhe opozita “kosovare” e cila ėshtė e kapur si mos mė keq pėr kapistrės sė “Paketės sė Ahtisarit”.

- Ata, nuk kanė harruar tė nxjerrin dhjetėra e qindra ligje dhe madje tė krekosen me njė tė ashtuquajtur, Kushtetutė e Kosovės, qė e ndalon ribashkimin e kombit dhe lejon turpe tė tilla martesash si ajo e sė njėjtės gjini.

- Ata, nuk kanė harruar tė formojnė dhe njė ministri pėr kthimin e serbėve kolonė nė Kosovė; por, jo edhe tė kemi njė ministri pėr riatdhesimin e shqiptarėve mėrgimtarė, tė larguar nga vatrat stėrgjyshore nga dhuna dhe terrori serbomadhe dhe kuislingėt shqipfolės.

Ju, vėrtetė o tė nderuar punėtorė, nuk po merreni me politikė, - por, fatkeqėsisht politika e sotme juve po iu hedh nė batak si mos mė keq; -prandaj, pse mos ta demaskoni e ta shqelmoni kėtė politikė reaksionare?!

- Pse, ju ta ruani mė tej iluzionin se; “Do tė bėhet mirė”! “Mos tė merremi ne me politikė, se ka kush i zgjedh ato punė”!

-Kush do tė provojė qė dhe mė tej t“u mashtrojė me shpresa tė kota, - ju, o tė nderuar vėllezėr minatorė; dijeni fort mirė qė as e keni vėlla, as motėr, as mik e fundi i fundit as e keni pėrkrahės tė sinqertė, nė kėrkesat tuaja.

- Ikėn kohėt e errėta, kur njė dilingji pro-jugosllav e pro-serb, si Azem Vllasi, do tė hynte nė mesin tuaj, - gjatė grevave tė nėntorit tė lavdishėm “89 i cili iu thoshte: “Ruajeni kėtė babullah, Titon, se derisa e kemi fotografinė e tij ballė dhe nė muret e minierės, s“ka kush qė do tė guxojė me i shkelė tė drejtat tona”!

- Ikėn kohėt e errėta kur analistė tė pistė politikė, madje dhe me dekorata e vula akademikėsh pasuesit e tij si Kurtesh Salihu, Syrja Popoci e njė duzinė tė tjerė si ata, ēirreshin deri nė kupė qiellit se, “Kosova, asgjė nuk po humbė, me ndryshimet kushtetuese tė vj, 1989 “.

- Kohėt, plot furtuna qė erdhėn pastaj, i hodhėn kėto lecka teorish tė poshtra, si mos mė keq- nė plehrat e historisė.

- Jam thellėsisht i bindur qė, edhe teoritė e sotme tė “analistėve kombėtarė” qė, tani po ēirren deri nė qiell se, “Kosova asgjė nuk po humbė me ndryshimet kushtetuese –sipas Paketės sė tė Ahtisarit, - do ta kenė po atė fund me turpe; -mirėpo, e keqja qėndron nė faktin qė pambarimisht, populli po e paguan si mos mė keq, haraēin nga kjo politikė e poshtėr dyfytyrėsie apo do tė thosha; dyqindfytyrėsie...

Mirėpo, jam thellėsisht i bindur gjithashtu se, pėrderisa tė ketė nė trojet shqiptare bukėshkalė dhe zuzarė qė do bien vendime dhe do vulosin e japin nėnshkrime qė bien ndesh me tė drejtat e kombit shqiptar -kurdoherė, padyshim do tė ketė dhe bijė e bija luftėtarė tė cilėt do tė ndeshen si Davidi me Goliatin, nė luftė madje edhe tė pabarabartė me tė gjithė kėta mizorė.

- Klasė e nderuar punėtore, pėrpara nė rrugėn tėnde tė qėndresės, vepro me tė gjitha format e rezistencės nė rrugėn e nderit, tė pėrparimit dhe tė ribashkimit tė kombit!

Shkeli pamėshirė dhe pėrmbysi tė gjithė ata – qė, dje dhe sot po ta bėnė dhe po t bėjnė jetėn ferr!

-Ty, qė mė sė shumti tė takon ta gėzosh jetėn, ty, qė me duart e arta e ke ndėrtuar dhe po e ndėrton Atmėmėdheun, - pėrse tė lejosh qė, Ty, dhe ky Atmėmėdhe tė nėpėrkėmbeni pambarimisht?!

- Kjo, nuk ėshtė luks, qė ty ia ke shtruar vetes pėrpara, nė kasollet tuaja –pra, tė merresh me politikė.

- Kjo, ėshtė domosdoshmėri qė e sjellin kohėra tė liga nga njerėz tė liq!

Prandaj, jam i bindur qė do tė kesh edhe kėsaj radhe kurajėn e vetėmohimit - si kurdoherė qė tė ka karakterizuar.

- Jam i bindur thellėsisht se, vetėm me qėndresė aksionesh tė pandėrprera do t“i realizojmė objektivat tona madhore: lirinė, barazinė, vetėvendosjen dhe mirėqenien tonė njerėzore!

Klasė e fuqishme punėtore pėrpara drejt fitoreve tua sociale dhe tė drejtave kombėtare!

Pėrpara klasė e pathyeshme heroike!

Suedi, 13 Maj 2010

Ramiz Alia: E vėrteta e qėndrimit tė Enver Hoxhės pėr Kosovėn

Prej pak ditėsh ndodhet nė treg libri i fundit i ish-presidentit Ramiz Alia, “Jeta ime”. Kėto kujtime pėrmbledhin aktivitetin politik e luftarak tė njėrės prej figurave qendrore tė Shqipėrisė sė 60 vjetėve tė fundit. MAPO boton sot njė pjesė tė zgjedhur nga ky libėr.

Nė Shkodrėn e ēliruar unė mora kontakt me shokėt drejtues tė organizatės sė rinisė. Qysh kur u nisa nga Helmėsi, pra pas pėrfundimit tė Kongresit tė Rinisė, mua mė ishte ngarkuar detyra qė, pėrveē drejtimit tė rinisė sė Divizionit II, si anėtar i Seksionit Politik tė tij, tė merrja kontakt edhe me Komitetin e Rinisė sė Qarkut tė Shkodrės me cilėsinė e anėtarit tė KQ tė Rinisė Komuniste dhe tė Sekretariatit tė BRASH-it. Mė kujtohet mirė mbledhja e Komitetit tė Rinisė nė Shkodėr. Midis pjesėmarrėsve, pėrveē Milka Selenicės qė ishte caktuar si Sekretare e Komitetit Qarkor dhe Gjyzela Jakovės, gjithashtu sekretare e Komitetit, tė cilat vinin tė dyja nga brigadat partizane qė ēliruan Shkodrėn, mė kujtohen mirė Bahri Xhabija, njė shok i njohur mirė nė Shkodėr dhe Frano Jakova. Mbledhja u zgjat shumė, sepse ndėrpritej vazhdimisht. Nuk kalonin as 10-15 minuta kur, ose Bahrija, ose Franoja, do tė kėrkonin pesė minuta pushim. Nė fillim nuk e kuptova “hilenė” e tyre, por u bė e qartė kur filluan tė ktheheshin herė me ndonjė tepsi, here me ndonjė pjatancė me ėmbėlsira. Ato ditė, pėrveē festės sė Ēlirimit, shkodranėt myslimanė kremtonin edhe festėn e Bajramit. Nė kėtė mbledhje “tė ėmbėl” diskutuam pėr detyrat qė dilnin nė atė kohė, pėr nevojėn e riorganizimit tė aktiveve tė rinisė dhe pėr zbatimin e atyre detyrave qė kishte shtruar Kongresi i Helmėsit lidhur me rolin e rinisė nė rindėrtimin e vendit. Nė Shkodėr nuk qėndrova shumė gjatė. Mė 3 dhjetor, nė Shtabin e Korparmatės III nga ku varej Divizioni ynė, mė njoftuan se, sipas njė kėrkese nga Tirana, duhet tė nisesha dhe tė paraqitesha “sa mė parė” nė Komandėn e Pėrgjithshme. Kjo, “sa mė pare” ishte shumė relative, sepse nė atė kohė tė gjitha urat midis Shkodrės e Tiranės ishin hedhur nė erė nga gjermanėt. Pra automjetet nuk mund tė kalonin. Mbetej vetėm ta bėje rrugėn mė kėmbė. Ishim njė grup partizanėsh, nja 20-25 veta, nga reparte tė ndryshme, kur u nisėm nga Shkodra. Mė kujtohet, se diku afėr Bushatit, gjatė njė pushimi tė vogėl, njė partizan i pjekur nė moshė na u drejtua: - Ore shokė, - tha, - tėrė luftėn e bėmė duke pasur nė krye komandantė e komisarė. Po ne, ku vemi kėshtu tė paorganizuar, si bashibozukė? Po sikur tė ndeshemi me ndonjė grup banditėsh, si do tė bėjmė, kush do tė na drejtojė? Prandaj vini veshin, qė nga ky ēast komandanti juaj do tė jem unė, ndėrsa komisar …Heshti pėr njė ēast dhe, pasi na hodhi njė sy tė gjithėve, duke treguar me dorė nga unė, tha:
-
Komisar do tė jetė ky djali i ri. Askush nuk pati vėrejtje. Partizani qė u vetcaktua komandant ishte Riza Vehipi, deri atėherė zėvendėskomandant i Brigadės VI. Ishte hera e parė qė takoheshim me njėri-tjetrin. Duke mė caktuar si komisar, as ai, as unė, nuk e dinim se vėrtet isha ngarkuar nga Komanda e Pėrgjithshme me njė detyrė tė tillė. Kėtė e mėsova kur arritėm nė Tiranė.
Pas dy ditėsh, duke pėrfituar edhe nga njė qytetar, qė diku nga Laēi mė mori me motoēikletė, arrita nėTiranė. Kryeqyteti i vendit, qė ishte ēliruar gati tri javė mė parė, ishte plot gjallėri, njerėzit dukeshin tė gėzuar dhe shumė entuziastė. Atmosfera e lirisė ndihej nė ēdo hap, nė ēdo bisedė, nė ēdo takim. Me tė mbėrritur nė Tiranė, shkova drejt e nė shtėpinė time, ku takova dhe u ēmalla me nėnėn, me motrat e mia dhe me vėllain. Tė nesėrmen takova shokėt e vjetėr dhe tė rinj, ata tė fėmijėrisė, me tė cilėt isha rritur e kishim qenė bashkė nė shkollė, si edhe ata tė cilėt kisha njohur nė luftė, nė mal. Kėta i gjeta nė zyrat e Sekretariatit tė BRASH-it. Tė nesėrmen e arritjes nė Tiranė, sipas urdhrit, u paraqita nė Komandėn e Pėrgjithshme. Mė njoftuan se ditėn tjetėr do tė mė priste Komandanti i Pėrgjithshėm i Ushtrisė Nacionalēlirimtare, Gjeneral-Kolonel Enver Hoxha.
Atė natė thuajse nuk mė zuri gjumi, ca nga emocionet e ditės qė kaloi dhe qė lidheshin me takimet me njerėzit e shtėpisė, si dhe me shokėt qė i shihja pas kaq kohėsh, ca nga meraku pėr tė gjetur se ēfarė mė priste tė nesėrmen nga takimi me Komandantin e Pėrgjithshėm.
Nė kohėn e caktuar u paraqita nė zyrat e Kryeministrisė, tė cilat atėherė gjendeshin nė njė nga ndėrtesat e ansamblit tė Ministrive. Atje takova Komandantin E. Hoxha. Ai mė priti me shumė pėrzemėrsi. Nė fillim mė pyeti pėr ēlirimin e Shkodrės, pėr popullin e qytetit, pėr shokėt dhe nė pėrgjithėsi pėr gjendjen e njėsive partizane, mė pyeti pėr punėn e Partisė dhe tė rinisė etj. U pėrpoqa t’u pėrgjigjem sa mė qartė pyetjeve tė tij, me gjithė emocionet qė kisha. Pastaj E. Hoxha mė foli pėr punėn e madhe qė na priste lidhur me rindėrtimin e vendit tė shkatėrruar nga lufta.
- Por ti, - m’u drejtua papritur, - do tė vazhdosh ende luftėn!
Dhe pa mė lėnė kohė as tė imagjinoja se si do ta vazhdoja njė luftė qė kishte mbaruar, shtoi:
- Ti je caktuar si Komisar Politik i Divizionit V-tė, qė bashkė me Divizionin VI-tė, do tė vazhdojnė ndjekjen e ushtrisė fashiste gjermane nė territorin jugosllav.
Pėr mua kjo ishte fare e papritur. Gjatė gjithė Luftės kisha punuar si kuadėr i rinisė. Prandaj detyra e Komisarit Politik, bile tė njė Divizioni, duke qenė njė detyrė me shumė pėrgjegjėsi, gati mė trembte, qoftė pėr mungesėn e pėrvojės, qoftė pėr vetė moshėn qė kisha nė atė kohė.
Enveri, me sa duket e kuptoi gjendjen time, megjithėse unė s’u ndjeva fare, nuk thashė as mirė, as keq, as po, as jo. Ai shtoi:
- Partia ka besim se ti do ta kryesh mirė kėtė detyrė. Brigadat qė bėjnė pjesė nė Divizion kanė kuadro tė aftė. Mbėshtetu tek shokėt dhe bashkė me ta punoni qė organizatat e partisė e tė rinisė, komandat e shtabet, tė kryejnė me nder misionin e madh qė u ėshtė besuar.
Pas kėsaj Komandanti vazhdoi:
- Vendimi pėr dėrgimin e dy Divizioneve tona pėr tė ndjekur ushtritė gjermane edhe nė Jugosllavi, ka rėndėsi tė veēantė politike, - tha ai. - Kėshtu ne ndihmojmė popujt vėllezėr tė Jugosllavisė pėr ēlirimin e tyre nga fashizmi, dhe nga ana tjetėr, me kėtė akt, populli ynė tregon se ėshtė konsekuent nė luftėn e vet antifashiste si pjesėtar i Koalicionit tė Madh Antifashist, dhe se nuk do ta pushojė atė derisa makina ushtarake hitleriane tė shkatėrrohet pėrfundimisht.
Ndėrkohė unė e kisha marrė veten dhe po i ndiqja me shumė vėmendje porositė e Komandantit.
- Brigadat e 3-tė, e 5-tė dhe 25-tė qė pėrbėjnė Divizionin V, -vazhdoi ai -, aktualisht ndodhen nė Kosovė. Pas ēlirimit tė saj, ju do tė vazhdoni luftėn mė tej, nė ato drejtime qė do t’ju caktohen nė bashkėpunim me Komandėn e Ushtrisė NĒL jugosllave.
Mė tej, nė mėnyrė tė veēantė, ai u ndal nė ēėshtjen e Kosovės dhe lidhur me qėndrimin tonė atje.
- Nė Kosovė mbani lidhje me Shtabin e Kosmetit (Kosovė-Metohisė) dhe u kushtoni kujdes tė veēantė marrėdhėnieve me popullin, vėllezėrit tanė tė njė gjaku. Dihet se nė Kosovė, nė tė kaluarėn, shtypja nacionale dhe shfrytėzimi nga ana e borgjezisė serbe kanė qenė shumė tė rėnda. Kjo ka krijuar edhe mosbesim midis shqiptarėve dhe serbėve, qė reaksioni, si ai ballist, ashtu edhe ai ēetnik, e ka shfrytėzuar kundėr Lėvizjes Nacionalēlirimtare. Ju duhet tė bashkėpunoni me shokėt e Kosovės dhe me ata tė Ushtrisė Nacionalēlirimtare tė Jugosllavisė, nė mėnyrė qė gjendja nė Kosovė tė zhvillohet normalisht dhe vėllezėrit tanė ta kuptojnė se, nė kushtet e pushtetit popullor i cili po ngrihet si rrjedhim i fitores mbi fashizmin, do tė fitojnė tė gjitha tė drejtat, tė cilat mė parė u janė mohuar.”
Qė nė atė kohė mė ka bėrė pėrshtypje qartėsia e trajtimit tė problemit tė Kosovės. E. Hoxha e kishte shumė tė qartė se Kosova mund t’i fitonte tė gjitha tė drejta e veta, pra edhe pavarėsinė apo bashkimin me atdheun mėmė, vetėm nėse ajo do tė merrte pjesė aktive nė Luftėn kundėr fashizmit. Kjo, nė fakt, ishte kėrkesa e Kartės sė Atlantikut. Edhe mė pas, deri sa vdiq, qėndrimi i Enver Hoxhės ndaj problemit tė Kosovės ka qenė i qartė, nė mbėshtetje tė luftės dhe pėrpjekjeve tė kosovarėve pėr tė fituar tė drejtat e tyre, por duke pasur parasysh kurdoherė koniunkturat ndėrkombėtare.
Pas dy-tri ditėsh u nisa nė drejtim tė Kosovės. Shkova nė Shkodėr, duke kaluar tė njėjtat vėshtirėsi tė rrugės, si ato kur u nisa pėr nė Tiranė. Por edhe nė drejtim tė Kukėsit, pėrsėri pjesėn mė tė madhe tė rrugės e bėra me kėmbė, sepse edhe andej urat, si ajo e Vaut tė Dejės apo e Gomsiqes, ishin hedhur nė erė nga gjermanėt gjatė tėrheqjes sė tyre. Pėr pasojė nuk mund tė pėrdoreshin makinat. Pas tri-katėr ditėsh arrita nė Kukės dhe pastaj drejt e nė Prizren, ku mora kontaktin e parė me forcat e Divizionit V-tė.
Partizanėt e Ushtrisė Nacionalēlirimtare Shqiptare luftuan gati gjashtė muaj pėrtej kufijve tanė shtetėror. Brigada e 3-tė dhe ajo e 5-tė kishin kaluar nė Kosovė qė nė muajin tetor tė vitit 1944 dhe, nė bashkėpunim me forcat partizane kosovare, kishin marrė pjesė nė luftimet pėr ēlirimin e Prizrenit e tė Gjakovės, tė Ferizajt e tė Drenicės. Mė pas, forcat e Divizionit V, sė bashku me partizanėt kosovarė e njėsi tė Ushtrisė NĒL jugosllave, luftuan pėr ēlirimin e krejt Kosovės. Duhet thėnė se, deri nė atė kohė, Lufta antifashiste nė Kosovė ishte e pakėt. E kam fjalėn nga ana e shqiptarėve. Kishte disa grupe militantėsh komunistė qė tėrhiqnin pas vetes disa luftėtarė e simpatizantė, por jo masa tė mėdha popullore. Njė pjesė e madhe e kosovarėve ishte mashtruar nga ”bashkimi” i Kosovės me Shqipėrinė qė realizuan fashistėt nė vitin 1941, pas pushtimit tė Jugosllavisė. Ata nuk e kuptuan se ai bashkim nuk ishte nė tė mirėn e shqiptarėve, por u shėrbente interesave tė nazifashistėve italo-gjermanė. Kjo bėri qė, jo pak vendas, tė lidheshin me krerėt kosovarė profashistė, si Xh. Deva, duke qėndruar larg lėvizjes antifashiste. Kalimi i Divizionit V-tė dhe qėndrimi i partizanėve shqiptarė nė Kosovė, bėnė qė njerėzit tė sqarohen dhe tė mbėshtesin mė fort Luftėn pėr Ēlirim. Qindra djem kosovarė u bashkuan edhe me Divizionin tonė dhe luftuan krah pėr krah vėllezėrve tė tyre shqiptarė.
Divizioni V vazhdoi detyrėn e tij luftarake deri nė fund. Ai mori pjesė nė ēlirimin e Kosovės, tė Sanxhakut, dhe tė Bosnjės Jugore. Nga beteja nė betejė, partizanėt tanė kaluan nė Prishtinė e Mitrovicė, nė Novipazar e Sjenicė, nė Prijepolje, nė Novivarosh e mė thellė, deri nė Vishegrad, nė dyert e Sarajevės. Ndėrsa Divizioni VI, i cili u nis nga Shkodra nė fillim tė dhjetorit tė vitit 1944, kaloi nė ndjekje tė gjermanėve nėpėr Mal tė Zi, pėr tė dalė pastaj nė Rudo, nė Bosnjėn jugore.
Nė luftimet qė u zhvilluan pėrtej kufijve, nga dy divizionet tona ranė dėshmorė mbi 600 partizanė e partizane. Ata, me gjakun e tyre, shprehėn antifashizmin e vendosur tė popullit shqiptar.
Divizionet tona vazhduan luftėn deri nė mbarimin e saj, nė Maj tė vitit 1945. Duke filluar nga ajo kohė, nisi kthimi i divizioneve tona nė Shqipėri. Mund tė thuhet se atėherė mbaroi edhe Lufta NĒL e popullit shqiptar, e cila pėrfundoi me fitoren e popullit mbi fashistėt pushtues italo-gjermanė. Me luftėn e tyre konsekuente, shqiptarėt i qėndruan besnikė koalicionit tė madh antifashist, duke gozhduar nė territorin e tyre divizione tė tėra tė armikut nazifashist. Sakrificat e popullit tonė, nė raport me madhėsinė e vendit dhe me numrin e popullsisė, ishin shumė tė mėdha. 28 mijė dėshmorėt, si dhe humbjet e mėdha materiale gjatė kėsaj lufte, janė ēmimi qė pagoi populli ynė pėr lirinė e tij dhe kauzėn e madhe tė Koalicionit antifashist.
Gjatė gjithė kohės qė qėndruan nė Jugosllavi, partizanėt shqiptarė, me sjelljet dhe veprimet e tyre korrekte e miqėsore, fituan dashurinė e njerėzve. Luftėtarin shqiptar, jo vetėm kosovarėt, por edhe popullsia serbe e boshnjake, e njohu si trim e tė papėrkulur nė luftė me nazistėt dhe me ēetnikėt, tė sjellshėm e tė dashur me banorėt e tė gjitha krahinave nga kaloi, qoftė me vėllezėrit shqiptarė tė Kosovės e tė Malit tė Zi, qoftė me malazezėt, serbėt e boshnjakėt. Kudo partizanėt fituan zemrėn e popullit, i cili nga ana e tij asgjė nuk kurseu pėr t’i ndihmuar bujarisht. Bile shumė tė rinj e tė reja tė atyre anėve, kryesisht kosovarė, erdhėn vullnetarė pėr tė vazhduar edhe ata luftėn. Nė brigadat e divizionit tonė u inkuadruan mbi 2000 djem kosovarė. Mijėra tė tjerė u bashkuan me njėsitė kosovare dhe me ato tė divizioneve tė tjera tė ushtrisė NĒL jugosllave.
Dėshiroj tė shėnoj kėtu se, nga pala jugosllave, fare pak, pėr tė mos thėnė aspak, ėshtė folur pėr luftėn e divizioneve tona nė ndihmė tė ushtrisė partizane jugosllave pėr ēlirimin e Jugosllavisė. Nuk ėshtė folur as pėr dėshmorėt e divizioneve shqiptare. Natyrisht, ėshtė i kuptueshėm ky “neglizhim” nėse kemi parasysh se teza titiste ka qenė (dhe ėshtė) se, jo shqiptarėt kanė dhėnė ndonjė kontribut qoftė edhe modest nė ndihmė tė popujve sllavė, por Jugosllavia ka “ēliruar” edhe vetė Shqipėrinė. Kjo pėrpjekje e ka zanafillėn qė nga teza se “PKSH ėshtė krijuar nga dy pėrfaqėsues tė PKJ”, pėr tė cilėn kam folur. Duke vendosur kėtė “piketė”, duke ia njohur vetes “meritėn” e krijimit tė PKSH, serbėt duan tė bindin botėn se “edhe Luftėn NĒL e organizuan jugosllavėt”, se “shqiptarėt nuk dinin se si organizohen brigadat dhe se si udhėhiqen ato” etj. etj.. Pra tė vėrtetojnė se shqiptarėt kishin dhe kanė nevojė pėr “tutor”. Kjo ishte teza me tė cilėn ata donin tė justifikonin “gllabėrimin” e Shqipėrisė nė gjirin e Jugosllavisė si Republikė e 7-tė e saj.
Po tė njėjtėn tezė, tė “paaftėsisė sė shqiptarėve pėr t’u vetėqeverisur”, po e thonė edhe sot, kur Kosova po lufton pėr tė konsoliduar pavarėsinė dhe lirinė e fituar me gjak dhe sakrifica. Tashmė edhe organizatat ndėrkombėtare, nė veēanti SHBA dhe BE, janė pėrkrah shtetit tė lirė tė Kosovės. Megjithatė, Serbėt vazhdojnė tė kundėrshtojnė kėto fitore, duke i paraqitur kosovarėt si tė paaftė pėr tė administruar pavarėsinė e tyre. Por nuk ka asnjė rrugė tjetėr: Kosova ėshtė shtet mė vete dhe asgjė nuk mund ta pengojė zhvillimin e saj tė pavarur e sovran.
Marrė nga revista “MAPO”

12 maj 2010 

ENGJUJT KOMUNISTĖ JANĖ BĖRĖ KUNDĖRKOMUNISTĖ

Shkruan: Zeqir DURAKU

Qė prej pas vitit 1990, Shqipėria mori teposhtėn e pandalshme, saqė SOT ėshtė e katandisur me fund e me anė, ndėr tė tjera, edhe nė "Sodomė" dhe "Gomorė”. Ndėrkaq, shqiptarėt tashmė janė bėrė - edhe mė tė ZI; mė tė kėqij dhe mė tė mjerė sesa ish-banorėt e ish-Gomores dhe ish-Sodomės sė Izraelit!!! Dhe kjo, mua nuk mė befason aspak; sepse qė prej pas vitit 1990, Shqiptarėt kanė mbetur pa ZOT; shqiptarėve iu mungon ZOTI SHQIPTAR; iu mungon ZOTI I VĖRTETĖ, ndėrsa - qeverisen nga D J A J T Ė mė tė kėqij, mė tė zi, mė nopranė dhe mė kundėrshqiptarė!

…Shqipėria ka qenė SHQIPTARE, ka qenė e vėrtetė dhe ka qenė DEMOKRATIKE dhe normale - vetėm nė kohėn e SHQIPO-Enver Hoxhės; sepse qė prej vitit 1990 ėshtė demonkratizuar vazhdimisht saqė SOT, mund tė thuhet me plotė gojėn se ėshtė e mbushur me fund, kulm e anė - me tė gjitha mė tė kėqijat dhe mė tė zezat e BOTĖS - ku janė e ku s'janė! Prandaj, pėr tė gjithė shqiptarėt NORMALĖ SOT, Shqipėria ka  qenė n j e r ė z o r e dhe vėrtetė DEMOKRATIKE - vetėm nė kohėn e ENVER HOXHĖS-SHQIPO; ndėrkohė qė SOT ėshtė shndėrruar nė LĖMĖ, ku mė kundėrshqiptarėt vendės dhe tė huaj nė unison nuk lėnė gjė pa bėrė qė shqiptarėt dhe Shqipėrinė t'i ēshqiptarizojnė sa mė keq e sa mė shumė! Kėshtu pra, unė nuk e mbroj as enverizmin as Enverin, sepse "Enverizmin" dhe Enverin, mė mirė dhe mė shumė se kushdo - i mbrojnė BĖMAT madhore tė Enver Hoxhės, qė do t'iu rezistojnė fuqishėm gjithė kundėrienveristėve tė mundshėm dhe tė gjitha ĒMENDURIVE TĖ KOHĖVE; por kėshtu unė dua, qė neveritshėm dhe nevralgjikhėm - ta mbroj dhe distancoj VETEN prej juve - mė faqezinjve tė mundshėm sot, sepse - nė gjallje tė Enver Hoxhės ishit e n v e r i s t ė tė bindur dhe fanatikė; ndėrkaq, qė vetėm pas shkuarjes se Enverit, brenda njė nate, u bėtė kundėrenveristė mė fanatikė dhe mė tė NDYRĖ, - ore PLURIFYTYRĖDREDHABYTHĖ dhe FYTYRĖBYTHĖ-FYTYRĖ!

Prandaj, o njerėz tė ngratė, ėshtė e vėrtetė qė Enver Hoxha "nuk mund tė mbetet si udhėheqės", sepse AI ishte ZOT I VĖRTETĖ; dhe nėse jo pėr tjetėr, atėherė patjetėr pėr faktin, - sepse nė gjalljen e TIJ, - ju tė gjithė ishit engjėj dhe SHQIPTARĖ me hatėr ja me zor; kurse ē'prej se po mungon ZOTI ENVER, ju, pothuajse, tė gjithė - u bėtė d j a j me bishta dhe me brirė si dhe v r a s ė s tė Shqipėrisė; shqiptarizmit dhe shqiptarisė?!… Madje, se ENVER HOXHA - e kishte pas dashur dhe mbrojtur Shqipėrinė, ndoshta i vetmi dhe VETĖM, kėtė e vėrtetoi edhe koha, kur - qė prej pas vitit 1990, JU; pjesa juaj dėrmuese, pėrpos qė e rrėnuat dhe shkallmuat Shqipėrinė dhe e bėtė FERR, - ju, ore pėrbindėsha kundėrshqiptarė, SHQIPĖRISĖ ia sakatosėt dhe vratė madje edhe DRUNJTĖ dhe GURĖT, qė diēka e tillė deri me sot ėshtė e pashembulltė gjėkundi; si dhe e padėgjuar dhe e paparė!…

Sa ishte ZOT-Enver Hoxha gjallė, Shqipėria dhe populli i saj (kėtė e dinė tė gjithė, sot; e dini edhe JU tė marrėt e  popullit shqiptar) se Shqipėria ishte VEND qė merrej si shembull pėr TĖ MIRĖ nė nė mbarė BOTĖN; kurse populli shqiptar - si popull shembullor dhe ndėr popujt mė tė MBARĖ!… Mua personalisht; por, jo vetėm MUA, bėmat e Enver Hoxhės (dhe jo tė ndokujt tjetėr) mė kanė bėrė vazhdimisht, qė tė isha dhe qė tė ndihesha - mė sė shumti krenar - sepse isha SHQIPTAR; kurse qėndrimet, sjelljet dhe veprimet e JUAJA, qė prej pas vitit 1990, mė bėnė, mė bėjnė dhe mė detyrojnė qė thellėsisht dhe sinqerisht - t'i komunistėt e dikurshėm janė bėrė kundėrkomunistė, urrej vazhdimisht - edhe shumė mė shumė sesa qė i kam urrejtur sesa qė i urrej SHKIJET, sepse JU - paskėshit pas qenė… edhe TEJSHKIJE atje nė Shqipėri kundėr Shqipėrisė dhe ēdo gjėje sh q i p t a r e, porse s'paskėshit pas guxuar qė ta shfaqnit veten pėr shkak tė QENIES SE ZOT-ENVER HOXHĖ-SHQIPOS!!!… Prandaj, "pas vdekjes sė TIJ njerėzit morėn arratinė nga sytė kėmbėt" -sepse Shqipėria mbeti pa Z O T dhe SHQIPĖRINĖ filluan ta qeverisnin KUNDĖRSHQIPTARĖT dhe DJAJTĖ!!!

30.04.2010

Pakti me Greqinė, Kushtetuesja zbardh vendimin

Gjykata Kushtetuese ka zbardhur tė plotė vendimin pėr papajtueshmėrinė e Marrėveshjes Detare qė Shqipėria ka firmosur me Greqinė.

Nė shpjegimin e vendimit prej 46 faqesh, Gjykata Kushtetuese e konsideron tė papajtueshme Marrėveshjen me Kushtetutėn nė katėr pika. Pėr Gjykatėn Kushtetuese Marrėveshja e lidhur “Pėr delimitimin e zonave tė tyre pėrkatėse, tė shelfit kontinental dhe zonave tė tjera detare qė u pėrkasin nė bazė tė sė drejtės ndėrkombėtare”, midis Greqisė dhe Shqipėrisė ėshtė e papajtueshme me Kushtetutėn pėr:

a. mospajisjen e delegacionit shqiptar me plotfuqi tė rregullt nga Presidenti i Republikės pėr zhvillimin e negociatave dhe lidhjen e marrėveshjes;
b. mangėsitė serioze nė pėrmbajtjen e marrėveshjes;
c. moszbatimin e parimeve bazė tė sė drejtės ndėrkombėtare pėr ndarjen e hapėsirave detare midis dy vendeve me qėllim arritjen e njė rezultati tė drejtė dhe tė ndershėm;
d. mosmarrjen parasysh tė ishujve si rrethana tė veēanta nė delimitimin e hapėsirave detare.

Vendimi i dhėnė nga Gjykata Kushtetuese ka qenė me tė gjithė anėtaret e saj nė favor tė zgjidhjes sė kėsaj marrėveshjeje. Sipas gjykatėsve, janė shkelur nenet, 3, 4, 7 dhe 92 tė Kushtetutės.

Ndėrkohe qė sipas njė investigimi tė korrespondentėve tė Top Channel nė Athinė, insistimi i palės greke pėr firmosjen e marrėveshjes nuk ka tė bėjė me dėshirėn pėr mbylljen e ēėshtjes, por me faktin se marrėveshja u jep grekėve njė zonė shumė tė rėndėsishme naftėmbajtėse.

Sipas burimeve pranė Ministrisė greke tė Jashtme pala greke ishte nė dijeni tė faktit qė zona e Jonit verior, ėshtė ndėr mė tė pasurat me naftė dhe gaz. Rezervat e saj tė naftės i kalojnė 4 miliardė fuēi dhe i japin pėrfitime tė mėdha ekonomike fqinjėve tanė.

Por njė ndarje e barabartė e ujėrave, do t’i jepte Shqipėrisė tė drejtėn e shfrytėzimit tė zonės sė pasur. /TCH/

15.04.2010

HITLERI ISHTE AGJENT BRITANIK

Historiani Henry Makow, Ph.D., Shtetet e Bashkuara

Greg Hallet ofron dėshmi bindėse qė Hitleri ka qenė agjent britanik. Se Hitleri ishte nė Britaninė e Madhe 1912-13, historianė tė tjerė bėjnė fajtor dezinformimin e Hitlerit, me anėn e sė cilės i jep atij shumė besueshmėri. Hitleri ishte njė agjent britanik, ėshtė njė paradigmė e dobishme pėr tė qartėsuar shumė ngjarje tė pavėrteta…

Pse makina luftarake e nazizmit ėshtė financuar dhe ngritur nga Bank of England?

Pse Hitleri ishte nė gjendje tė zgjerohet deri nė Rheiland pa frikė nga hakmarrja?

Pse Hitleri i la 335.000 ushtarė tė Forcave Aleate tė shpėtojnė nė Dunkirk?

Pse Hitleri sulmoi Rusinė para se tė invadohej dhe pushtohej Anglia?

Pse nazistėt kurrė nuk biseduan dhe nuk bėnė kompromis?

Pse Hitleri nuk e mbylli Mesdheun nė Gjibraltar?

Pse diktatori Franko mbeti neutral?

Pse Hitleri nuk i pushtoi fushat e naftės nė Rusi dhe nė Lindjen e Mesme?

Pse Hitleri i dha pėrparėsi politikės raciale mbi luftėn aktuale?

Pse I.G. FArben kurrė nuk u bombardua dhe pas Luftės sė Dytė u bė selia e CIA-s nė Frankfurt?

Kjo ėshtė pamundėsi e madhe nė historinė tradicionale qė njė lavire austriake, pastrues rrugėsh dhe homoseksuali mund tė bėhet kancelar i Gjermanisė. Hitlerit i bashkohet njė listė e gjatė me figura tė errėt shantazhit mė tė rėndėsishėm nė botė me dorėn e padukshme.

Tė gjitha kėto shėnime gjenden nė shkrimin anglisht tė autorit Greg Hallett.

http://www.whale.to/b/hallett.pdf

Reagim i Koēo Danajt nė deklaratėn e Ambasadorit Peroviq dhe mediave serbe

AMBASADORI PEROVIQ KA GĖNJYER

Shkruan: Koēo Danaj

Arsyeja e kėtij reagim-njoftimi ėshtė pėrgėnjeshtrimi i tė pavėrtetave tė Ambasadorit tė Malit tė Zi nė Tiranė Zhelko Peroviq, i cili nė disa deklarime pėr mediat malazeze dhe serbe ėshtė shprehur se: Nė promovimin e Platformės pėr Shqipėrinė Natyrale kishin marrė pjesė vetėm nja dhjetė veta dhe nė mesin e tyre asnjė Personalitet i njohur politik apo Intelektual.

Ėshtė nė dinjitetin e mediave profesionale qė tė japin tė vėrtetėn pavarėsisht qėndrimit tė tyre ndaj kėsaj tėvėrtete. Nė datėn 6 Shkurt 2010, nė Hotel Tirana-Internacional nė Tiranė kemi Promovuar Platformėn e Shqipėrisė Natyrale. Promovimi u zhvillua nė Sallėn e madhe Balsha. Nė promovim morėn pjesė mbi 400 pjesėmarrės nga tė gjitha trojet shqiptare. Politikanė, Deputetė, Kryetarė partish politike, profesorė Universiteti etj. Midis tyre ishin ish-Kryeministri i Kosovės Agim Ēeku, Nėnkryetari Partisė Demokratike tė Kosovės dhe Deputeti Nait Hasani, Kryetari i Demokracisė sė Re nė Maqedoni Imer Selmani, Deputetėt nga Maqedonia Abedin Zymberi dhe Ermira Mehmeti, ish Kryeministrat e Shqipėrisė Bashkim Fino dhe Ylli Bufi. Deputetėt Arben Malaj, Eduard Shalsi, Qemal Minxhozi, Asllan Dogjani, Kryetari i Partise Socialdemokrate Skender Gjinushi, Deputetėt e Partisė pėr Drejtėsi dhe Unitet tė Ēamėrisė, Shpėtim Idrizi dhe Dashamir Tahiri, antarėt e Krysisė sė Partisė Socialiste Mimoza Hafizi, Sajmira Pino, Eva Allushi, Artan Lame, Ylli Manjani, ish-Sekretari i pėrgjithshėm i Partisė Domokratike Tomor Dosti, ish-Shefi i Shtabit tė Pėrgjithshėm tė Ushtrisė Shqiptare Luan Hoxha, Kryetari i Komunes sė Preshevės Ragmi Mustafa, Kryetari Komunės sė Bujanocit Shaip Kamberi, derisa Kryetari i Kuvendit komunal te Bujanocit Jonuz Musliu dėrgoi njė mesazh mbėshtetės pėr promovimin. Mori pjese edhe Kėshilltari i Ambasadės sė Malit tė Zi nė Tiranė Met Gjoni, Kėshilltari i Ambasadės sė Kosovės nė Tiranė Gani Veselaj, Sekretari pėr probleme politike i Ambasadės gjermane nė Tiranė Dieter Speicher, disa nga Asistentėt e Ambasadave tė huaja tė akredituara nė Tiranė. Rrjeti i Organizatave rinore shqiptare RROSH, si Bashkimi Kombėtar, Vetėvendosja e Albin Kurtit, zyrtarė tė lartė tė Ministrisė sė Mbrojtjes sė Shqipėrisė, Diplomatė tė lartė tė Ministrisė sė Jashtme tė Shqipėrisė e tė tjerė. Promovimit i bėnė jehonė tė madhe tė gjitha televizonet kryesore tė Tiranės Alsat, Top-channel, Ora News, Njuz 24, etj si dhe gazetat kryesore si Shqip, Panorama, Standard, etj.

(Marrė nga Agjencia rajonale Informative serbe JUGpress) 

*Koēo Danaj ėshtė Doktor i shkencave politike dhe Drejtor i Institutit pėr Prognoza Rajonale nė Tiranė

Tiranė, 10.04.2010

Pėrse akuzohet Albin Kurti?

Shkruan: Blendi Kajsiu

Albin Kurti dhe lėvizja “Vetėvendosja” janė njė shembull i shoqėrisė civile, qė del jashtė modelit qė prej vitesh financohet dhe promovohet, si nė Kosovė edhe nė Shqipėri. Ėshtė njė shoqėri civile qė nuk ėshtė nėn kontrollin e faktorit ndėrkombėtar, qė nuk financohet apo promovohet prej tij.

Ėshtė njė shoqėri civile qė nuk merret me trajnime, workshope apo fushata ndėrgjegjėsimi nė hotele luksoze. Ėshtė njė shoqėri civile qė nuk jeton me projekte, seminare dhe konferenca. Ėshtė njė shoqėri civile qė nuk i mban ison asnjė ambasadori apo donatori, duke pėrsėritur klishetė e zakonshme tė demokratizimit, integrimit, ndėrgjegjėsimit, institucionalizimit, apo tė ndonjė imi tjetėr. Ėshtė njė shoqėri civile qė sistemin aktual nė Kosovė e quan kolonializėm. Qė nuk vuan nga kompleksi i inferioritetit dhe ndaj pa droje thotė se shqiptarėt mund dhe duhet tė qeverisin vetė dhe jo nėn tutelėn e ndėrkombėtarėve.
 
Sikur tė mos mjaftonin tė gjitha kėto, Albin Kurti ėshtė njė aktivist i shoqėrisė civile thellėsisht politik dhe ideologjik, madje shumė mė tepėr sesa politikanėt kosovarė. Qėndrimet e tij, si dhe tė shumė aktivistėve tė Vetėvendosjes, nuk janė thjesht nacionaliste por edhe anti-neoliberale. Pra kemi tė bėjmė me njė lėvizje civile thellėsisht politike, qė nuk mjaftohet me sharjen dhe denoncimin e politikanėve shqiptarė, siē bėjmė ne kėtej nga Tirana, por denoncon edhe politikat e fundamentalizmit tė tregut qė janė trualli ku rritet papunėsia, korrupsioni dhe degradimi social i Kosovės. Politika qė prej vitesh serviren nga FMN dhe Banka Botėrore me tė njėjtin dėshtim si nė Kosovė sot, ashtu edhe nė Shqipėri dje, apo nė Bolivi pardje. Pra me pak fjalė, Albin Kurti dhe lėvizja “Vetėvendosja” pėrbėjnė njė fenomen politikisht jokorrekt.

Pikėrisht kėtu qėndron edhe rrezikshmėria e Albin Kurtit dhe lėvizjen qė ai drejton. Kemi tė bėjmė me njė lėvizje qė ushqehet nga vetė shoqėria kosovare e prandaj nuk e ka pėr gjė t’i kritikojė dhe t’i kundėrvihet komunitetit ndėrkombėtar. Vetėvendosja ėshtė njė lėvizje realisht popullore, qė nuk mbush thjesht salla trajnimesh apo konferencash, por sheshe publike me qytetarė. Ama kjo rrezikon implementimin e sistemit politiko-ekonomik qė po ndodh sot nė Kosovė. Nė thelb tė kėtij sistemi ėshtė njė model politik neokolonial, ku korniza e veprimit, si pėr shoqėrinė civile, edhe pėr klasėn politike, pėrcaktohet nga faktori ndėrkombėtar, kombinuar me njė model ekonomik neoliberal, qė synim primar ka hapjen e tregut tė Kosovės ndaj produkteve dhe kapitalit tė huaj, si nėpėrmjet tregtisė sė lirė edhe nėpėrmjet privatizimit total. Probleme themelore pėr qytetarėt si papunėsia, apo rrogat e ulėta janė dytėsore nė kėtė model.
Tė kuptohemi, mund tė jesh dakord ose jo me ato qė thotė “Vetėvendosja”. Ama ajo qė ėshtė e pamohueshme ėshtė fakti qė Albin Kurti dhe “Vetėvendosja” nuk flasin dhe as veprojnė me gjuhėn e drunjtė dhe sterile tė faktorit ndėrkombėtar qė prej kohėsh po djersin pėr tė civilizuar dhe demokratizuar ‘popullin e pagdhendur’ shqiptar. Pėrkundrazi, ato janė e vetmja lėvizje e organizuar dhe masive qė i kundėrvihet jo vetėm faktorit ndėrkombėtar, por mbi tė gjitha modelit qė ai servir pėr Kosovėn. Diēka tė tillė sot nė Kosovė (por edhe nė Shqipėri) nuk e bėjnė as shoqėria civile, as politikanėt dhe as shumica dėrrmuese e intelektualėve. Albin Kurti bashkė me Vetvendosjen janė sot fytyra dhe forca reale e opozicionit nė Kosovė.

Ndaj nuk ėshtė aspak ēudi qė Albin Kurti akuzohet nga Eulex sepse po organizon rezistencė. Sepse demokracia qė serviret sot nė Kosovė, por edhe nė Shqipėri, pranon vetėm opozitėn brenda njė kornize tė caktuar, opozitėn politikisht korrekte. Opozitėn qė nuk shqetėson shumė Ambasadorin amerikan apo donatorin evropian. Sot mund tė shahen lirshėm politikanėt shqiptarė, mund tė denoncohet pa frikė korrupsioni i kudondodhur, mund tė flitet pafund pėr forcimin e institucioneve apo zgjedhjet e lira, mund tė qahemi lirshėm pėr kulturėn politike qė na mungon dhe pėr popullin e pagdhendur shqiptar, por ėshtė shumė e vėshtirė tė kritikosh kornizėn neo-liberale dhe neo-koloniale, brenda tė cilės zhvillohet sot politika dhe ekonomia shqiptare nė kuadrin e integrimit euro-atlantik. Pasi kjo kornizė pėrcakton jo vetėm kufijtė, por edhe termat e analizės dhe tė aksionit politik dhe ekonomik. Albin Kurti del nga korniza me mungesėn e tij tė moderimit, kur thotė se ‘shqiptarėt mund tė qeverisen vetė pa ndėrkombėtarėt’, me mungesėn e tij tė sensit tė masės kur thotė se ‘privatizimi i pronės shoqėrore ėshtė korrupsioni mė i madh publik’. E sikur tė mos mjaftonte kjo, ai bashkė me lėvizjen Vetėvendosja i kundėrvihen kėsaj kornize duke mobilizuar qytetarėt kosovarė. Pikėrisht pėr kėtė akuzohet Albin Kurti sot. Dhe nuk ka dyshim qė ai ėshtė fajtor!

16.03.2010

Piter Fait dhe EULEX-i po bėjnė presion, shantazh dhe dhunė politike mbi Komunėn e Vitisė

Shkruan: Xhevat BISLIMI

Pėr ditė e mė qartė, ēdo ditė e mė mirė po dėshmohet se Pėrfaqėsuesi Special i Bashkimit Evropian, Piter Fait, me Zyrėn e tij dhe Ivė dė Kermabo me EULEX-in e tij nuk janė neutral ndaj sovranitetit tė Kosovės dhe pavarėsisė sė institucioneve tė saj. Presioni, shantazhi, kėrcėnimet dhe dhuna e hapur politike mbi Komunėn e Vitisė dhe mbi organet e saj e vėrtetojnė mė sė miri angazhimin dhe pėrkushtimin e tyre pėr nėnshtrimin dhe shtypjen e pavarėsisė sė institucioneve tė pavarura tė Kosovės.

Nė fakt, ē’ėshtė EULEX-i?

Nė faqen e tij zyrtare thuhet: "Misioni Evropian pėr Sundimin e Ligjit (EULEX) ėshtė misioni mė i madh civil deri mė tani i CSDP (Politika e Pėrbashkėt pėr Siguri dhe Mbrojtje). Synimi kryesor i tij ėshtė t’i ndihmojė dhe mbėshtesė autoritetet e Kosovės nė fushėn e sundimit tė ligjit, posaēėrisht nė fushėn e policisė, gjyqėsisė dhe doganave. Qėllimi i misionit nuk ėshtė tė sundoj apo tė administroj nė Kosovė. Ky ėshtė njė mision teknik i cili do tė monitorojė, udhėzojė dhe kėshillojė pėrderisa do tė mbajė njė numėr tė kufizuar tė kompetencave ekzekutive. EULEX vepron nė njė kuadėr tė pėrgjithshėm tė Rezolutės 1244 tė Kombeve tė Bashkuara dhe ka njė zinxhir tė njėsuar komandues nė Bruksel". Kurse, Ivė dė Kermabo, thotė, po nė kėtė faqe zyrtare, se "autoritetet vendore do tė jenė nė ulėsen e shoferit". Tė njėjtin karakter e deklaron dhe e thotė edhe pėr "komponentėn" e drejtėsisė, atė tė policisė dhe atė tė doganave.
Mirėpo, EULEX-i, nga njė "mision teknik, i cili do tė monitorojė, udhėzojė dhe kėshillojė", po merr pėrditė e mė hapur pėrmasat e njė xhandari tė pavarėsisė dhe sovranitetit tė Republikės sė Kosovės, ai de fakto po pėrpiqet ta uzurpoj sovranitetin e popullit tė Kosovės, tė cilin, deri dje e mbante plotėsisht UNMIK-u, qė edhe sot po pėrpiqet qė pėrmes Veriut tė Kosovės tė qėndrojė edhe mė tej kėtu, deri nė realizimin e plotė tė misionit tė tij, sot tė tyre, EULEX-UNMIK. Cili ėshtė ky misioni i tyre i pėrbashkėt dhe bashkues? Fillimisht thoshin se kanė ardhur ta mbrojnė pakicėn serbe nga "hakmarrja e ekstremistėve shqiptarė". Pak mė vonė nisėn tė zbulojnė njė pjesė tė misionit tė tyre: Shndėrrimin e Kosovės shqiptare nė njė Kosovė "multietnike"!? Nė kohėn qė u pranua kjo pjesė e projektit nga klasa e mjerė politike e Kosovės, nisi shpalosja e kapitullit tjetėr tė projektit: Decentralizimi (lexo: copėtimi i saj) i Kosovės! Ky plan qė ishte miratuar nga Kuvendi i Serbisė u bė themeli i bisedimeve me Beogradin dhe fitoi legalitetin dhe "legjimitetin" e plotė me emrin "dokumenti ose plani i Atisarit" (Kushtetuta e Kosovės)!
Kapitulli i fundit i kėtij projekti kundėrshqiptar, finalja e tij u paralajmėrua kėto ditė nga njė diplomat (ambasador) i huaj nė Prishtinė. Ai si pa tė keq e ngatėrroi ose e njėjtėsoi decentralizimin me federalizimin, duke lėnė tė kuptohej se Kosova me 95 pėr qind tė popullsisė shqiptare mund tė federalizohet, tė ndahet midis shqiptarėve (95%) dhe pakicės serbe (5%)?! Kjo ishte shpalosja ose paralajmėrimi mė i "guximshėm" i finales sė kėtij projekti!
Bazėn e kėtij guximi duhet kėrkuar te koncesionet e lehta dhe tė njėpasnjėshme qė janė bėrė nė tė gjitha fazat e projektit UNMIK-EULEX (dihet kush qėndron prapa tyre) pėr Kosovėn shqiptare dhe pėr ēėshtjen shqiptare nė Ballkan. Mund ta kam gabim, por ne shqiptarėve, historikisht kemi jetuar me njė far psikologjie qė edhe kur na hanė ujku themi: "Jo ore, se jam nė ėndėrr"! Uroj dhe dua tė besoj qė klasa politike dhe institucionale, inteligjencia, rinia dhe atdhedashėsit tė paktėn kėsaj radhe nuk do tė bėjnė lėshime dhe nuk do tė lejojnė finalizimin e kėtij projekti famėkeq me rreziqe dhe pasoja afatgjata pėr sigurinė, qėndrueshmėrinė dhe paqen nė Ballkan. Tokat e Shqipėrisė nuk do tė duhej tė shėrbenin mė pėr kusuritje. Nė vend se tė mendohet, tė flitet, tė shkruhet dhe tė kėmbėngulet pėr tokat shqiptare nėn Serbi, pėr tokat shqiptare nėn Maqedoni, nėn Mal tė Zi e nėn Greqi, mendohet, bisedohet, shkruhet (hapur e fshehur) dhe kėmbėngulet pėr decentralizimin-federalizimin e Kosovės shqiptare! Bartės legal dhe "legjitim" tė kėsaj ideje dhe tė kėtij projekti pėrveē Zanierit tash janė edhe Piter Faiti dhe Ivė dė Kermabo.

Decentarlizim-federalizimi i Anamoravės

Fitorja e ekipit, qė sot drejton Komunėn e Vitisė, duket qė i ka bėrė shumė tė pakėnaqur kėta dy pėrfaqėsues –xhandar tė gjoja ligjshmėrisė nė Kosovė. Pakėnaqėsia e tyre ėshtė e lidhur ngushtė me qėndrimet dhe kundėrshtimet e kėtij ekipi pėr krijimin e "komunės" sė Kllokotit nė zemėr tė Komunės sė Vitisė dhe kundėr copėtimit tė Anamoravės dhe pėrpjekjeve pėr ta shndėrruar atė nė njė farė Veriu tė dytė tė Kosovės.

Zyra e Piter Faitit dhe vetė ai, si dhe EULEX-i me argatėt e tij tė bollshėm nė Kosovė, qė dje ishin hyzmeqarė tė Serbisė (mbase janė edhe sot) ka disa muaj qė tėrė fuqinė dhe "kompetencėn" e tyre e kanė pėrqendruar nė dhe mbi Komunėn e Vitisė dhe organet e saj. Nė kohėn qė nevojat dhe kėrkesat e qytetarėve tanė janė tė mėdha dhe tė ngutshme, nė kohėn qė ka shumė ēėshtje urgjente pėr t’u trajtuar dhe pėr t’u zgjidhur nė interes tė Komunės dhe tė zhvillimit tė saj, Piter Faiti me bashkėpunėtorėt e tij dhe EULEX-i kėrkojnė takime herė nė Prishtinė e herė nė Viti me Kryetarin e Komunės, me Kryetarin e Kuvendit, etj. dhe u bėjnė presion dhe shantazh qė t’i nėnshtrohen kundėrdrejtėsisė dhe politikave e projekteve tė tyre tė mbrapshta pėr Vitinė dhe Anamoravėn.
Nė fund, me njė paturpėsi dhe arrogancė kėrcėnuan hapur Kryetarin e Komunės sė Vitisė me shkarkim!
Pėr ta detyruar Komunėn e Vitisė qė ta njohė dhe mbėshtes "komunėn" e Kllokotit, Piter Faiti dhe EULEX-i bėjnė presion me mashat e tyre tė sojit Sadri Ferati (Ministėr), me Agjencionin Kosovar tė Privatizimit (AKP) dhe me gjykatat dhe gjykatėsit qė me aq besnikėri i kanė shėrbyer Jugosllavi-Serbisė dhe vazhdojnė t’u shqrbejnė edhe sot me punėn dhe aktvendimet e tyre, herė tėrthorazi, herė drejtpėrdrejtė. Pėrveē kėsaj, kėto gjykata dhe AKP-ja me Ministrinė e Sadri Feratit dhe kompaninė e tij, me politikat, punėn dhe vendimet e tyre vazhdojnė t’u shėrbejnė grupeve mafioze dhe krimit tė organizuar, kuptohet nėpėrmjet "privatizimit", njohjes dhe pranimit tė dokumenteve qė prodhohen ose janė prodhuar nėpėr bodrumet e errėta tė krimit tė organizuar qė mbėshtetet fuqishėm nga shėrbimet sekrete serbe, etj. Kur nuk u bėjnė punė argatėt e tyre e marrin ēėshtjen vetė nė dorė dhe ia tregojnė dhėmbėt Komunės dhe atyre qė nuk u nėnshtrohen...

Komuna e Vitisė hynė nėnė administrimin e dhunshėm tė Piter Faitit dhe EULEX-it

Tė premten, pas presionit, shantazheve dhe dhunės politike disa mujore, me kėrcėnimin nė fyt pėr shkarkim, Kryetari i Komunės sė Vitisė dhe Kryetari i Kėshillit komunal i propozuan Kėshillit komunal qė ta shfuqizojė vendimin e vitit 2008, qė kishte vetėm njė qėllim: Ruajtjen dhe mbrojtjen e tokės dhe tė pronės nga trafikimi dhe kontrabandimi i grupeve tė krimit tė organizuar. Pjesė e kėtij rrjeti tė krimit tė organizuar gjatė tetė viteve ishte bėrė drejtėsia (gjykata), kadastra komunal dhe drejtuesit kryesor tė Komunės. Pa kėta as nuk mund tė mendohej trafikimi dhe pėrvetėsimi i pronės. Nė vitin 2008 Komuna e Vitisė kishte marrė kėtė vendim pas pėrpjekjeve tė kota pėr t’u marrė vesh me Qeverinė dhe AKP-nė pėr ruajtjen e ndonjė objekti a toke pėr nevojat e Komunės dhe tė qytetarėve tanė. Qeveria mendonte se AKP-ja, si nė kohėn e UNMIK-ut, ėshtė njė superqeveri dhe ka pushtet tė plotė pėr trafikimin dhe kontrabandimin e pronės sė Kosovės! Njė pjesė e madhe e tokės, nėse jo shumica, ėshtė "privatizuar" nga krimi i organizuar me dokumente tė falsifikuara. Po edhe ajo pronė qė ėshtė privatizuar nga AKM-AKP- ja e zezė ėshtė bėrė me rregulla dhe standarde qė mė sė paku i ngjajnė njė privatizimi qė ka pėr qėllim zhvillimin ekonomik dhe mirėqenien e qytetarėve. Edhe ato pak para qė janė pėrfituar nga privatizimi (kontrabandimi) qė ka bėrė AKM-AKP-ja nuk janė nė Kosovė dhe nuk shfrytėzohen pėr tė mirėn ekonomike dhe pėr mirėqenien e kėtij vendi!
Nė shėrbim tė plotė tė kėtij kontrabandimi dhe trafikimi tė pronės ėshtė vėnė, siē u pa edhe tė premten, mė 5 mars, nė Viti, edhe Zyra e Piter Faitit dhe EULEX-i. Zėvendėsi i Piter Faitit me disa sejmenė tė tij, pas presionit dhe kėrcėnimeve nė Zyrėn e Kryetarit tė Komunės, shkuan dhe zunė vend edhe nė sallėn e Kėshillit komunal dhe qėndruan aty pėr tė bėrė presion politik e psikologjik deri sa u mor vendimi pėr shfuqizim tė atij vendimi pėr "shpronėsimin" e Komunės nė interes tė grupeve mafioze dhe pėrvetėsuesve tė pronės komunale e "shoqėrore", por sidomos dhe ekskluzivisht pėr punėn e njė prone nė Kllokot tė Vitisė! Kėshtu Komuna e Vitisė hyri nėn administrimin e dhunshėm tė Piter Faitit dhe EULEX-it! "Konflikti" i Komunės sė Vitisė me Qeverinė (Ministrinė e Sadri Feratit, qė e ka bėrė "fet" Mitrovicėn dhe Veriun, dhe me AKP-nė, nė fund tė fundit ishte dhe ėshtė "konflikt" ndėrinstitucional, brenda institucioneve tė pavarura tė Kosovės. Piter Faiti dhe EULEX-i nuk i kishin dhe nuk i kanė as pesė para punė nė kėtė "konflikt". Kėtė kėnaqėsi tė ndėrhyrjes nė punėt tona ndėrinstitucionale ua jep njė klasė politike dhe institucionale servile, hipokrite, e pėrēarė dhe, para sė gjithash, ua japin ata qė gjithmonė janė mėsuar tė rrinė nėn hijen dhe hyqmin e Jugosllavi-Serbisė, UNMIK-ut, etj. Ēfarė Ministri ėshtė Sadri Ferati, qė gjatė dy vjetėve nuk i ka gjetur dy orė kohė me ardh dhe me i pa, me i dėgju, me i prek dhe me i trajtu nevojat, kėrkesat dhe hallet e shumta tė njė Komune?

Nė Ligjin pėr vetėqeverisje lokale as EULEX-i dhe as Piter Faiti nuk pėrmenden me asnjė fjalė tė vetme, nuk ekzistojnė! Rrjedhimisht, kjo Zyrė dhe ky mision nuk kanė pse shkelin nė zyrat e Komunės.
Ata mund tė shkelnin dhe tė vinin sikur tė kishin pėr qėllim ndihmėn pėr Komunėn dhe qytetarėt tanė, sikur tė na ndihmonin pėr projekte dhe nevoja tė shumta, pėr pengimin dhe luftimin e uzurpatorėve tė shumtė tė pronės komunale dhe pėr pengimin e luftimin e krimit tė organizuar, por jo pėr administrim tė dhunshėm.
Ata mund tė vinin nė Viti dhe komuna tė tjera sikur tė vendosnin minimumin e sundimit tė ligjit nė Veri. Pas kėsaj dhune politike dhe kėtyre kėrcėnimeve dhe pas kėtij poshtrimi qė iu bė organeve komunale dhe qytetarėve tė Vitisė, unė do t’i shpallja tė padėshiruar nė Komunėn tonė. Organet komunale nuk do tė duhej kurrė ta pranonin nėnshtrimin ndaj kėtyre zyrave dhe misioneve qė nuk i ndihmuan dhe nuk po i ndihmojnė Kosovės, por po pėrpiqen qė me mėnyrat dhe mjetet e tyre tė presionit, dhunės dhe kėrcėnimeve politike ta mbajnė atė nėn administrimin e tyre kundėrshqiptar.

Si pėr koincidencė, ditėn qė u mor vendimi i dhunshėm dhe fyes pėr Komunėn dhe qytetarėt tanė, lexova nė shtypin e ditės se Komuna e Zvecanit kishte marrė vendim qė strategjinė e Ylber Hysės pėr Veriun ta pengonte me tė gjitha mėnyrat dhe mjetet dhe nė Veri t’i fuqizonin edhe mė tej institucionet shtetėrore tė Serbisė! Secili njeri i interesuar mund t’i hap faqet e tyre zyrtare dhe ta vėrtetojė faktin se edhe statutet, edhe vendimet dhe e tėrė qeverisja e tyre ėshtė e bazuar tėrėsisht nė Kushtetutėn dhe ligjet e Republikės sė Serbisė. Megjithatė, nuk kam dėgjuar qė Piter Fait dhe EULEX-i tė shkojnė ose t’i dėrgojnė sejmenėt e tyre pėr tė bėrė presion pėr anulimin qoftė tė njė vendimi tė tyre! No koment! Kjo u pa edhe nga reagimi i mbrėmshėm i njė oficeri tė KFOR-it pėr FSK-nė dhe parakalimin e tyre me armė pėr nder tė Epopesė sė UĒK-sė dhe Lavdimadhit, Komandantit Legjendar, Adem Jashari. Kėto reagime dėshmuan edhe njėherė se disa qarqe dhe vende ndėrkombėtare do tė donin qė ne ta mohojmė vetveten, ta mohojmė ēdo gjė shqiptare dhe, ata, me sojin e spahinjėve ta krijojnė njė komb "kosovar". Kėnaqėsi qė kurrė nuk do ta pėrjetojnė, sa tė jetė toka me njerėz…

Xhevat Bislimi, Nėnkryetar i Komunės

AH, ĒFARĖ PAVARĖSIE ĖSHTĖ KJO, ORE?

Shkruajnė: Xhemil ZEQIRI – Fadil SHYTI

Politikanėt e kombit tė falsifikuar “kosovar” mė shumė u besojnė politikanėve dhe udhėheqėsve tė huaj, se, madje, elitės politike dhe ushtarake mė madhėshtore shqiptare; por jo vetėm kaq, sepse, edhe sikur njė narkoman apo rrugaē i huaj, kinse “politikan” po t“iu thoshte diēka pėr Kosovėn; kėta shkretanė do t“i besonin por, po e pėrsėrisim qė: kėtė besim nuk e kanė ndaj atdhetarėve shqiptarė edhe kur kėta iu paralajmėrojnė atyre pėr rreziqet qė po i kanosen atdheut tonė.

- Kjo, dukuri negative, nė mėnyrė tė theksuar, u pa prej kohės qė kur erdhi nė skenėn politike servile “kosovare”, “profeti” I. Rugova dhe fatkeqėsisht kjo dukuri e shėmtuar po vijon mė tutje deri nė ditėt tona; pra qe 11 vite pas luftės, nga e lavdishmja UĒK.

- Dihet historikisht, ēfarė roli negativ ka luajtur titisti-pacifist I. Rugova, gjatė luftės. Ai, bukėshkalė i politikės sė qyqarėve, ai, e luajti rolin tejet reaksionar, nė relacionin: Prishtinė-Beograd-Romė, ani pse ishte i mbushur me emblema dhe dekorata tė presidencės “kosovare”, me seli tė “shtėpisė sė “bardhė” barakės nė Prishtinė. Janė tė njohura deklaratat e tij disfatiste si: “mos e provokoni situatėn se Serbia pėr dy-tri ditė na shkatėrron” e tė tjera gjepura kinse pacifiste… Kėto deklarata gjatė tėrė kohės sė “sundimit” tė tij ishin tė ziera nė kuzhinėn vrastare tė S. Millosheviqit, ishin pro-serbe, sikur S. Millosheviqi ta kishte emėruar zyrtarisht, ministėr tė tij tė jashtėm.

- Duke u bazuar nė shumė fakte, nuk lė vend pėr asnjė pikė dyshimi, kur dihet fakti qė miqtė e hapur dhe tė maskuar e sollėn pas luftės nė Prishtinė dhe, madje, nė parlament i detyruan parlamentarėt e Kosovės, qė - me apo pa dėshirėn e tyre; ta njohin si kryetar!!! Ideja e shpikjes sė “kombit kosovar” ishte nė “agjendėn” e qarqeve tė huaja reaksionare, qė prej mė tepėr se gjysmė shekulli; - kjo ide pastaj u pranua dhe u ripėrsėrit nga “i famshmi” politikan, I. Rugova, & Co.

- Kjo herezi e tyre, ne artikullshkruesve, nuk na habitė aspak!… Por habitemi dhe na shqetėson fakti, pse ish-shokėt e komandantit, Adem Jashari, po ia lejojnė vetes luksin, tė bėhen aq servilė tė politikės sė tij pro-serbe dhe po e pranojnė aq mjerueshėm politikėn e zvarritjes, - qė po ia servojnė tė huaj Kosovės me vise tė tjera shqiptare, bile, herė-herė po krijohet me tė drejtė pėrshtypja, se kėta “strategė” tė pangopur pėr pushtetin pa shtet dhe pėr para; - po ia kalojnė me pėrulėsi edhe vetė ish-pacifistit nė fjalė…!!!

- Mjafton fakti qė kėta “vizionarė” tė kishin lexuar me kujdes deklaratėn e Ana Di Lellio; kur kjo ish-zyrtare e lartė e Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara. (OKB-sė), duke e vlerėsuar “pavarėsinė” e Kosovės, sipas Paketės sė Ahtisarit thotė: “Kosova mund tė bėhet plotėsisht e pavarur, vetėm nėse pėrmbushen tė gjitha kushtet e kėtij plani. Por kėto kushte, ashtu si standardet e UNMIK-ut dikur, janė formuluar nė mėnyrė tė tillė qė nuk mund tė pėrmbushen kurrė”! (Lajmet.com 16.09.2009).
- Mendojmė, qė mjafton kjo pėr tė konstatuar se Pakoja e Marti Ahtisarit dhe shpallja e pavarėsisė paskan qenė vetėm mashtrime tė mėdha.

- Kėto mashtrime ia shtojnė faktet e vėrtetėsisė, qė kur forcat e EULEX-it erdhėn nė Kosovė, sipas asaj Pakete “tė famshme”; me “bishtat” politikė tė Planit 6-pikėsh serb; gjegjėsisht tė zyrtarizuar nga Ban Ki Muni, Sekretar i OKB-sė.

- Me kėtė rast, citojmė simbolin e rezistencės shqiptare, Adem Demaēin, i cili kėto ditė deklaroi me tė drejtė: “Ėshtė pėr t“u habitur se po manipulon mafia ndėrkombėtare nė Kosovė”! -Dhe, pikėrisht kėto ditė me rastin e dy vjetorit tė shpalljes sė “pavarėsisė” dhe parapėrgatitjes pėr “festime madhėshtore”, nga ata qė deri dje u kėnaqėn me njė autonomi tė “krahinės sė Kosovės” dhe tani janė tė stėr-kėnaqur me njė “autonomi tė zgjeruar” tė ashtuquajtur “pavarėsi” e ngarkuar me njėmijė e njė bagazhe ligjesh dhe ekzekutivesh tė huaja, duke i parė kėto nė dritėn e sė vėrtetės; Ay, burrė Shqipėrie pa ngurruar gjatė njė interviste nė RTK, deklaroi: “Kjo, nuk ėshtė pavarėsi, kjo ėshtė vetėm mashtrim”!…

- Sa dinakė ishin dhe janė dhe sa kundėrshqiptarė kėta zotėrinj “aleatė”; pėr lexuesit po e japim vetėm njė shembull; pasi Bernard Kushneri, ish-pėrfaqėsuesi i OKB-sė pėr Kosovėn e pas luftės, dha dorėheqje, pėr njė kohė tė gjatė nuk pati tė emėruar shef tė UNMIK-ut, nė Kosovė; - njė ditė, duke biseduar me sekretarin gjeneral tė Partisė Social Demokrate, qė ishin nė pushtet Erik Bool mė njoftoi mua (Xhemil Zeqirin) se: ka diēka tė re, andej nga Kosova: “OKB-ja e ka emėruar Hans Hakerupin shef tė UNMIK-ut nė Kosovė”.

- Ky, Hans Hakerupi, atėbotė ishte ministėr i mbrojtjes daneze.

“Mirė, ia ktheva, ashtu gjakftohtė: qė tani dua tė bėj njė komunikatė pėr shtypin shqiptar”.

- Jo, mos tė lutem - mė tha bashkėbiseduesi im, - mos, sepse ende nuk ėshtė zyrtare, dhe dije, se unė tė tregova ty, si shok imi qė je; sepse ende janė duke u bėrė biseda zyrtare me qeverinė serbe. Me atė rast krejt natyrshėm reagova:

“Po ēfarė donė kjo diplomaci ndėrkombėtare, pse tė pyetet qeveria e Serbisė sė S. Millosheviqit, kur dihet si na pėrgjakėn e terrorizuan?

“Ngadalė, or mik, - ma ktheu ai, - sepse diplomacia ndėrkombėtare nuk mendon si ti dhe unė - natyrisht, pajtohem me ty; mirėpo, dije se: pėrderisa, nė fuqi ėshtė Rezoluta 1244, Serbia do tė pyetet pėr Kosovėn”!

- Ay, pėrsėri m“u lut tė mos ia them askujt, sepse - unė tė tregova nė besim - tha ai.

“Nė rregull, nuk ka problem”, - i thash.
Megjithatė, unė nuk e mbajta fjalėn, pa humbur kohė i tregova njė shokut tonė, i cili tani ėshtė kėshilltar i z. H. Thaēi se: “Hakerupi, ka qenė njėri ndėr aktivistėt mė tė pėrkushtuar pėr intervenimin ushtarak tė NATOS-sė, ndėrsa, tani po emėrohet me bekimin e Serbisė, kryeadministrator, nė Kosovė.

- Dua tė sqaroj kėtu lexuesit se: unė nė debatet me politikanėt danezė, gjatė luftės nė Kosovė, isha kundėr intervenimit tė NATO-s, kėtė e bėja jo se kisha dhimbje pėr forcat gjakatare serbe, - por sepse e dija qė udhėheqėsit e NATO-s, me Havier Solanėn nė krye po ia pėrgatisnin njė tragjedi tė re pėr popullin shqiptar nė Kosovė e mė gjerė.

…Dhe, natyrisht unė do tė isha i lumtur; sikur tė mos dilnin parashikimet e mija, por ja qė prej pėrfundimit tė luftės erdhi me dėshirėn serbe pėr ndėrprerjen e luftės me Marrėveshjen e Kumanovės; me ē“rast arkitektėt e kėsaj Marrėveshjeje janė Ahtisari, Millosheviqi dhe Ēernomerdini rusomadh…

- E pėrsėris, qė unė insistoja me kėmbėngulje nė ato debate dhe nė media, qė tė mos ketė ndėrhyrje tė NATO-s, por nga aleatėt e UĒK-sė tė armatosej kjo ushtri e famshme. Por, mjerisht, kjo nuk u realizua, prandaj konsideroj qė UĒK-ja dhe NATO-ja e humbėn luftėn nė Kosovė; sepse kjo e para u ēarmatos pa vullnetin e saj, pa e pyetur askush! Ndėrsa NATO-ja e ruan paqen nė Kosovė, por Kosova edhe pas 11 vitesh nuk e ka pavarėsinė e shumėpritur; konsiderojmė qė jemi ende nėn protektorat, pėrderisa jemi nėn tutele tė huaja nga tė gjitha levat shtetėrore, jemi tė mbikėqyrur dhe tė kolonizuar si mos mė keq!

- Pra, aty nė Kumanovė u morėn vesh qė, NATO-ja tė hyjė nė Kosovė mirėpo, si kompozim i kėsaj, tė ēarmatoset dhe UĒK-ja. Dhe, mjerisht, pa i pyetur askush shqiptarėt, dhe pastaj, pa asnjė rezistencė politike, as ushtarake nga krerėt e UĒK-sė, me nė krye Hashim Thaēin, kjo u bė realitet.

- Nga kjo, mund tė konstatojmė qė: nuk kishte, as qė ka ngjarė ndonjėherė nė historinė e ushtrive ēlirimtare tė botės, qė udhėheqėsit e saj tė kishin marrė apo tė marrin vendime apriori nė dėm tė ushtrisė sė tyre, - siē ngjau kjo me UĒK-nė.

Alibia, se aleatėt intervenuan dhe “fitorja u arrit” kjo, aspak nuk qėndron!

- Themi kėshtu, sepse ende pas njėmbėdhjetė vitesh “ēlirimi”, Kosova po ndeshet me sfida tė mėdha tė ricopėtimit tė territorit tė saj.

Nga kjo konstatojmė, qė - sikur Kosova tė kishte ushtrinė e saj tė armatosur deri nė dhėmbė, nė pozicione rreth kufijve tė saj, Serbia, as qė do tė guxonte t“i kafshonte ose t“i digjte doganat nė kufijtė e saj veriorė, as qė do tė guxonin Mali i Zi dhe Maqedonia tė silleshin si shtete mospėrfillėse pushtuese rreth kufijve tė saj.

- Pėr mė tepėr, fatkeqėsia qėndron ende e pazbuluar tėrėsisht dhe botėrisht: aty nuk dihen te gjithė prapaskenat kobzeza tė asaj Marrėveshjeje famėkeqe, tė cilat kurrė deri sot nuk dolėn publikisht.

Mirėpo, pėrditė e mė qartė po shihet se si loja e poshtėr nga aktorėt ndėrkombėtarė dhe “kombėtarė” po realizohet nga njė platformė tė projektuar dhe tė drejtuar nga Serbia fashiste millosheviqiane.

Prandaj, ka kohė qė jemi pėrpjekur tė shpjegojmė qartė dhe me besnikėri para lexuesve tanė - kėtė tradhti ndėrkombėtare, qė u pėrgatit nga kundėrdemokratėt mė tė pamėshirė si Havier Solana, Ban Ki Muni, Marti Arhtisari & Co dhe e cila u pėrqafua nga udhėheqėsit “largpamės” tė Prishtinės dhe u e pranua pa rezerva edhe nga politikanėt “sy vigjilentė” tė Tiranės dhe mė tej...

- Sa shumė u derdh gjaku shqiptar dhe asnjė fjalė nuk u pėrmend nė Kushtetutėn e Kosovės, se, ėshtė shumicė shqiptare. Mos tė harrojmė se kur Greqia u bė shtet thuhet se mbi 90% kanė qenė shqiptarė dhe martirėt kanė qenė mbi 90% ata qė luftuan kundėr Turqisė, gjithashtu, kombi ynė ka nxjerrė tre kryetarė shqiptarė; ndėrsa sot pas 100 e ca vitesh shqiptarėt nuk guxojnė tė flasin as gjuhėn shqipe; prandaj dyshimi ynė (e jo frika) jonė ekziston pėr faktin se ēfarė do tė ndodhė me ne, sipas projekteve strategjike-afatgjate; qė diplomacia ndėrkombėtare i ka kushtėzuar pėr ne shqiptarėt; sipas kėsaj Pakoje famėkeqe tė Ahtisarit?!

Kjo Paketė famėkeqe, sipas orekseve shoviniste serbe, nuk po e ndanė vetėm territorialisht Kosovėn, por po bėhen pėrpjekje qė edhe shpirtėrisht tė bėhet ndarje pėr kombin shqiptar!

- Kemi tė drejtė tė dyshojmė, qė pas sa e sa vitesh, nuk do tė dihet saktėsisht qė: “Kosova para luftės sė UĒK-sė, ishte shumicė shqiptare, pėr faktin qė janė barazuar po sipas kėsaj Pakete tė pasuar nga Kushtetuta e ashtuquajtur e Kosovės; shqiptarėt shumicė me pakicėn serbe me tė drejtėn e barabartė qė nė administratė tė flitet dygjuhėsia – njėsoj si nė kohėt e krajlit Tito. Po ku gjendet gjetiu nė tėrė botėn, njė pabarazi e tillė “demokratike” si nė Kosovėn administrative e projekteve tė huaja qė: mbi 92% shqiptarė tė barazohen me mė pak se 2% serbė kolonizatorė tė ardhur pėrtej Karpateve me mashtrime e dhunė?! Nga kohėrat e errėta tė krajlėve tė Serbisė e tė tjerė; kur shqiptarėt janė dėbuar egėrsisht nga trojet e veta duke iu shkėputur atyre pjesė tė tėra territoresh – kujtojmė kėtu anė tė ndryshme tė Atmėmėdheut nga lindja nė perėndim, nga veroi nė jug! Gjatė shekujve shqiptarėt u rrudhėn territorialisht, me dirigjimin e qarqeve reaksionare tė Evropės dhe me projektet famėkėqija tė pushtuesve sllavė.

Si mund tė parashikohet fakti i lindjes sė kombit “kosovar”, kur dihet qė gjuhė “kosovare” nė historinė e gjuhės shqipe, nuk ka! Dihet se kemi dialektin gegė dhe toskė dhe atė tė formave dialektore tė Shqipėrisė sė mesme (elbasanishten), por jo edhe njė gjuhė tė mirėfilltė me theksime tė veēanta kosovare, siē do tė dėshironin tė ketė shovinistėt serbė dhe bufėt shqipfolės! Prandaj konstatojmė qė ky komb “kosovar” as ishte dhe as qė mund tė ekzistojė! Kjo qe ide vetėm nė kokat e mykura “shkencore” tė pjella nga akademia serbe si ajo e “Francuska 7”. E trumbetuar pastaj nga “akademikėt” puthadorė, shqipfolės, nga Prishtina nė Tiranė.

- Si rezultat i gjithė kėsaj maskarade politiko-ushtarake u sollėn si nė pjata, pastaj dhenjėza thonjsh ”gjellėrat”, pėr krijimin e klimės “multi-etnike”, pėr krijimin e njė shteti “multi-etnik” tė modelit tė vėllazėrim-bashkimit” titist nė Kosovė dhe jo vetėm kaq, por mė tej u shtuan pėrpjekjet nga sahanlėpirėsit titistė e pas-titistė-pacifistė pėr krijimin e “kombit kosovar”, qė de fakto dhe de jure, do tė thotė pėrpjekje pėr ndarjen e kombit shqiptar, tė gjitha kėto tė drejtuara nga agjenturat dhe tė nxitura sipas recetave serbe; ndryshimi Flamurit shtetėror tė Kosovės, me ngjyrė tė kaltėr, sipas flamurit tė Serbisė, “shpikjen” e himnit tė ri - memec etj, kėto prapakthime nė historinė e re tė Kosovės i kemi theksuar shumė herė, ashtu si shumė tė tjerė atdhetarė/e, - por makineria politike e diplomatike e kėtyre qarqeve reaksionare, nuk i dėgjon dot zėrat e arsyeshėm duke vijuar mė tej: nuk kanė tė ndalur “shpikjet” tė reja me objektiva tejet tė errėta kundėrshqiptare.

- Prandaj, duke i parė tė gjitha kėto nė dritėn e realizmit tė sotėm politik dhe historik, konstatojmė, qė pėrpjekjet e disa politikanėve dhe analistėve tė “hollė” politikė, kinse ne shqiptarėt duhet tė festojmė, sepse i paskemi arritur objektivat madhore, kinse Kosova qenka e lirė, bie ndesh me kėtė tė vėrtetė tė hidhur!

- Pėrderisa Kosova ende nuk i ka elementet kryesore, tė cilat e karakterizojnė njė shtet vėrtetė tė pavarur si: ushtrinė, policinė, gjykatat, administratėn, kushtetutėn e mirėfilltė shqiptare, flamurin e shenjtė kombėtar - jo vetėm tė valojė rrugėve dhe nė dasma - por ky flamur shekullor tė qėndrojė krenar si flamur shtetėror nė institucionet e shtetit tė Kosovės. Pėrderisa rinia e Kosovės me nė krye Albin Kurtin po dėnohen nga gjykatat e huaja tė UNMIK-ut dhe tė EULEX-it dhe po torturohen burgjeve - vetėm pse e kėrkojnė tė drejtėn e shqiptarėve pėr VETĖVENDOSJE; kujtojmė, qė askush me mend nė kokė -nuk ka arsye tė festojė hareshėm, as tė kujtojė se Kosova e paska fituar pavarėsinė dhe lirinė; - duke bėrė kėtė ata dritėshkurtėr e harrojnė tė djeshmen e pėrgjakshme dhe tė sotmen e pėrflakshme tė atmėmėdheut.

Nga kjo politikė reaksionare e udhėheqjes shqiptare, ēėshtja shqiptare nė rrezik!

Pėr t“i mbuluar disfatat e tyre politike, ekonomike, sociale, ushtarake, shkencore e tė tjera elemente qė e mbajnė nė kėmbė tė veta e forcojė dhe e pėrparojnė njė komb, kėta zotėrinj duke e lidhur qerren pas “aleatėve” “shpėtimtarė” i sollėn dhe po i sjellin Shqipėrisė Etnike vuajtje tė papara e tė padėgjuara deri nė kėto kohė mizerable, qė e kanė mbėrthyer kombin tonė.

- Ėshtė bėrė sinonim i politikės ditore, jo ribashkimi kombėtar, por bashkimi me Evropėn!!!

 Askush me mend nė kohė nuk ėshtė kundėr kėtij bashkimi “administrativ”, shtetesh me kufij tė hapur, qė sė paku bile, nė planet dhe strategjitė e tyre pretendojnė pėrparime e zhvillime tė vendeve tė kėtij kontinenti; pa e harruar tė theksojmė faktin se, jo gjithēka nė oborret politike, ekonomike, sociale, ushtarake, shkencore e kulturore, tė kėtyre shteteve shkon si nė vaj ulliri; kur dihet fakti qė jo rrallėherė kėto shtete konfrontohen apo thėnė mė “butė” kanė mospajtime rreth pikėpamjeve tė ndryshme pėr tė ecur mė tej drejt njė “amerikanizimi” apo bashkimi evropian. Pastaj, nuk duhet harrua fakti, qė, jo tė gjithė popujt e kėtyre shteteve janė tė pajtimit kjo tė arrihet duke bėrė kompromise, kinse “nė emėr tė demokracisė” tė humben “diēka” nga pavarėsitė e shteteve dhe tė popujve. Njihet tashmė nga tė gjithė ajo e famshmja Lėvizje Anti-Globaliste, e cila pėrbėhet jo vetėm nga elementė majtistė revolucionarė komunistė, -qė objektivė parėsore e k: thyerjen e rendit tė korruptuar kapitalist dhe politikėn reaksionare tė imperializmit, pavarėsisht nė ēfarė formash o kalibri paraqitet ajo nė shtetet kolonialiste, fashiste qofshin tė vogla apo tė mėdha, -nė rastin konkret fjala vjen: imperializmi sllav u vu pa rezerva nė pėrkrahje tė kolonizatorėve-okupatorė serbo-maqedon…

- Ngjarjet e vetėm para pak viteve, kur u zhvilluan luftėrat e fundit nė ish-Jugosllavi, treguan se, popujt u solidarizuan kundėr kėtyre rrymave tė egra fashiste dhe nė emėr tė mbrojtjes sė lirive dhe tė drejtave tė njeriut, nė emėr tė demokracisė, me njė fjalė; nė emėr tė lirisė – u pėrkrahėn popujt qė ranė pre e sulmeve imperialiste.

Jo, tė gjitha meritat i pėrkasin kėtij apo atij krahu politikė tė faktorėve relevantė qė sot i kthjellojnė apo i errėsojnė qiejt e shteteve.

- Nėse duam tė jemi realistė nga ky aspekt merita kanė pothuaj tė gjithė njerėzit pėrparimtarė; - pa dallim ideje, (bindje politike), feje qė i pėrkasin rajonit euro-atlantik.

- Fjala vjen, jo vetėm senatorėt demokratė, nė Amerikė ndikuan fuqishėm nė pėrmbysjen mė tė shpejtė tė regjimit fashist tė S. Millosheviqit, por, merita tė pakontestueshme kanė edhe republikanėt; po kėshtu mund tė bėjmė njė paralele midis rrymave politike, nė Ballkan dhe nė Evropė.

- Pse tė mos e themi hapur, qė edhe Lėvizja Kundėr-Globaliste, e kishte rolin e vet historik, pavarėsisht, qė kjo Lėvizje ende nuk ka marrė fuqishėm, vendin e vet tė merituar qė padyshim i takon?!

-Duam tė theksojmė me kėtė rast qė: Lėvizja Kundėr-Globaliste ka merita tė theksuara pėr faktin qė, nuk ėshtė e pajtimit pėr shumė pika, tė kontestueshme qė, ky bashkim evropian tė bėhet pa menduar dhe analizuar saktė fitoret dhe humbjet e popujve tė Evropės dhe tė Ballkanit, tė bėhet ky bashkim pa menduar gjatė, pra njė bashkim “ad hoc”, sipas parimit, pėr inat tė sime vjehrrė, do tė fle me mullixhinė”!

Kjo Lėvizje kėrkon me tė drejtė qė nė emėr tė kėsaj ideje (bashkimit evropian) tė mos nėpėrkėmben vlerat e kombeve dhe tė popujve tė shteteve tė varfra; nė emėr tė kėsaj ideje tė mos shfrytėzohen pasuritė tokėsore nėntokėsore dhe detare tė kėtyre vendeve. Nė emėr tė kėtij bashkimi tė mos dominojnė kolonizatorė e shtypės tė mbrojtur nga fuqitė e mėdha dhe tė bėjnė zhvillimin e tregtisė sė lirė nė disfavor tė kėtyre-tė fundit.

Ne, jemi tė ndėrgjegjshėm pėr sfidat e brendshme dhe tė jashtme qė i kishte dhe i ka sot Shqipėria Etnike; por pėr shkaqe tė kėsaj gjendje tė rėndė qė po kalon vendi pas tri luftėrave, askush - sipas mendimit tonė -nuk e ka tė drejtėn qė apriori, (nga lart); pa vullnetin e kombit shqiptar madje, duke shkelur dhe Kushtetutėn e Shqipėrisė sė sotme administrative; tė vendosė pėr gjithēka qė i teket njė politikani, partie apo koalicioni partish deri nė parlamentet e “dy –tri” Shqipėrive nė Ballkan; tė vendosė nė dėm tė kombit tonė. Raste tė tilla kemi sa tė duam nga Tirana, Prishtina, Shkupi, Preshevė e deri nė Ulqin.

- Marrėveshjet qė i kanė bėrė kėta zotėrinj mendjelehtė, duke humbur pjesė jo tė vogla tė tokave shqiptare e, madje sė fundi iu vėrsulėn edhe detit; - sot e tutje i kanė kushtuar dhe do t“i kushtojnė tepėr shtrenjtė edhe nė ardhmen e kombit shqiptar.

Sa e sa shkelje tė rėnda janė bėrė kėto 20 vite nga “bajraktarė” e “pashallarė” tė mjerė kryeministra e ministra; nė vendimet e tyre; pėr tė vetmet arsye sepse, ato kompromise nė dėm tė kombit iu kanė dhuruar pushtet dhe iu kanė dhėnė mundėsitė, qė “brenda natės”, kėta politikanė sharlatanė, tė bėhen milionerė.

Populli, deri tani ka heshtė, por kjo heshtje si duket nuk do tė zgjasė gjatė; kohėve tė fundit po shihen shenja pozitive, pra, po zgjohet nga letargjia dhe po i ikėn opiumi, qė partitė e tyre ia patėn hedhur pėr vite tė tėra...

Dėshmi mė e mirė pėr kėtė janė protestat nė rrugė nga Tirana nė Prishtinė pėr kushte mė tė mira; pėr ngritje pagash e tė tjera; lufta kundėr papunėsisė, lufta kundėr korrupsionit dhe goditjet e herė pas hershme qė Gjykata e lartė po i jep regjimit despotik, me farsa lustrash demokratike, tė Berishės. A nuk jemi dėshmitarė qė, mbi 20 shkelje tė rėnda ligjore nga kjo qeveri “kukull” nė shėrbim tė huajve; armiq tė Shqipėrisė – kujtojmė serbin Damir Fazlliq e tė tjerė; kjo gjykatė i ka rrėzuar e bėrė tė pavlefshme...

Vijon

Danimarkė - Suedi, 28 shkurt 2010

Gjyqi i Hagės nuk mund tė rihapet!

Shkruan: Luan RAMA

Prej respektit pėr ēfarė lidhet me kontributet shkencore e politike tė Prof. Paskal Milos, e po aq, edhe i shtyrė nga njė vėmendje e veēantė qė ka tė bėjė sa me natyrėn time aq edhe me profesionin, lexova me shumė interes intervistėn e tij mė tė fundit me objekt incidentin e Kanalit tė Korfuzit, tė botuar nė “Gazetėn Shqiptare” tė datės 2 shkurt tė kėtij viti, e shėrbyer pėr lexuesit me kėrkesėn pėr rihapjen e Gjyqit tė Hagės.

Ngjarja e 64 viteve tė shkuara, ndodhur fare pak kohė pasi kishte pėrfunduar Lufta e Dytė Botėrore e nė kohėn kur konturohej ndarja e botės nė dy kampe, ka qenė dhe ende vazhdon tė jetė njė ēėshtje shumė e ndjeshme nė marrėdhėniet mes Shqipėrisė dhe Mbretėrisė sė Bashkuar; tė dy vendet kanė qenė aleatė gjatė Luftės nė koalicionin antifashist, misionet britanike (kryesisht ushtarake) kanė asistuat Lėvizjen Nacionalēlirimtare nė Shqipėri dhe kryesisht forcat partizane shqiptare janė mbėshtetur edhe me ndihma material prej qeverisė britanike. Pavarėsisht rezervave tė ndėrsjella mbase pėr arsyen se po dukej qartė qė orientimi i qeverisė shqiptare ishte drejt Lindjes komuniste, gjithsesi deri nė incidentin e Kanalit tė Korfuzit mund tė themi se kemi tė bėjmė me dy vende aleate.
Historia e marrėdhėnieve shqiptaro-britanike e veēmas incidenti i Kanalit tė Korfuzit edhe mė parė ka qenė objekt i kėrkimeve shkencore tė Prof. Milos, i cili me gjithė kontributet e vyera, nuk rresht se hulumtuari nė kėtė fushė, dhe siē shprehet vetė edhe nė intervistėn sė cilės po i referohem, vazhdon tė mbetet edhe mė tej temė e preferuar e projekteve tė tij shkencore. I bindur se edhe vepra e pritshme do tė jetė nė lartėsinė e emrit tė tij si punėtor i shkencės, dėshiroj tė nėnvizoj se pėrmes kėtyre radhėve nuk kam synim tė bėj ndonjė vlerėsim a tė jap ndonjė opinion pėr veprėn shkencore tė Prof. Paskal Milos, sado qė jam ndėr ata lexues qė e njoh, dhe madje pėrgjithėsisht mirė. Pra, afėrmendsh, nuk kam synim as tė polemizoj, pasi nė aspektin parimor ndaj me tė njėjtin qėndrim pėrsa i pėrket vendimit tė padrejtė tė Gjykatės sė Hagės nė lidhje me Incidentin e Kanalit tė Korfuzit.
Kėrkimet arkivore qė kam kryer mbi jetėn dhe veprimtarinė e njė personaliteti tė shquar te gjeologjisė europiane, e padyshim ndėr themeluesit e gjeologjisė shqiptare si Stanislav Zuber, mė kanė shtyrė tė qėmtoj edhe nė klimėn e pėrgjithshme tė marrėdhėnieve shqiptaro-britanike, tė cilėn pėr ta kuptuar mė mirė mė ėshtė dashur tė konsultohem edhe me veprėn e zotit Milo, e natyrisht, edhe tė shumė autorėve tė tjerė; specialistė tė sė drejtės ndėrkombėtare, historianė, diplomatė, publicistė etj.
Ndaj, pa hyrė nė “sinoret” e tyre e nė respekt tė kontributeve tė ēmuara qė sjellin, po guxoj qė nga pikėvėshtrimi im si publicist e njeri i politikės, tė merrem edhe unė nė kėto radhė me Kanalin e Korfuzit dhe konkretisht me tezėn e rihapjes sė Gjyqit tė Hagės, me bindjen se debati e ballafaqimi i mendimeve, gjykimeve, opinioneve etj. mund tė na ndihmojė pėr tė mbėrritur nė njė qasje realiste e tė bazuar shkencėrisht po e po, por tė tillė edhe nė rrafshin e tė drejtės qė bazohet nė ligj.
Sepse nėse flasim pėr gjyq apo gjykatė nė kuptimin juridik tė termit, atėherė nuk na vlejnė konsideratat, opinionet, mendimet a dėshirat, pavarėsisht synimit tė mirė qė ato mund tė kenė. Dhe kjo vlen edhe nė rastin kur artikulojmė apo shprehim mendimin se nėn dritėn e “fakteve tė reja” tė publikuara sėfundmi, duhet tė rihapet apo tė ribėhet Gjyqi i Hagės pėr incidentin e Kanalit tė Korfuzit.
Nė pamje tė parė apo nisur nga njė perceptim naiv teza e rihapjes sė gjyqit tė Hagės duket se romantike aq edhe patriotike. Mirėpo e drejta nuk mund te bazohet vetėm mbi emocione apo edhe sugjestione, edhe kur jemi tė bindur nė padrejtėsinė e njė vendimi, edhe kur reagimet mund vijnė prej kėnaqėsisė apo entuziazmit tė zbulimit apo njohjes sė njė fakti, dokumenti apo prove tė re, nėse mund t’i quajmė tė tilla dokumentet qė citojnė apo qė ofrojnė pėrmes shtypi shqiptar disa studiues apo tė pasionuar pas dokumentave arkivore. Shprehem nė ketė mėnyrė, sepse di qė shumė prej dokumenteve qė po na serviren si zbulime tė reja, rezulton tė jenė njohur mė herėt prej studiuesish a specialistėsh tė sė drejtės ndėrkombėtare, ani pse ata nuk kanė nxituar tė thėrrasin Eureka.
Nga e njėjta pozitė, pra si qytetarė i kėtij vendi qė lexon apo sheh njė dokument a disa tė tillė, edhe unė do tė nxitoja tė artikuloja menjėherė kėrkesėn pėr rihapjen e Gjyqit tė Hagės e do t’i kėrkoja qeverisė shqiptare tė bėnte gati kėrkesėn, tė plotėsonte dosjen, tė gjente avokatėt e gjithė ēfarė kėrkon njė punė e tillė. Sepse realisht do tė doja qė mbi vendin tim tė mos ketė asnjė ndjenjė fajėsie, tė mos ketė asnjė penalitet apo pėrgjegjėsi, pavarėsisht se me cilėn kohė a me cilin regjim lidhet ngjarja pėr tė cilėn po flasim. Mirėpo ēėshtja nuk ėshtė kaq e thjeshtė. Dhe pėr shkak tė seriozitetit e pėrgjegjėsisė me tė cilėn duhen trajtuar ngjarje e momente tė tilla, sidomos kur ata qė investohen janė historianė tė rangut tė parė a intelektualė qė imponojnė njė vėmendje tė veēantė tė publikut ndaj tyre, veēmas kur implikohen marrėdhėniet ndėrshtetėrore, nuk mund tė rrėmbehemi e tė flasim thjeshtė e vetėm ashtu si do tė donim ne tė ndodhte.
Edhe pėr mua personalisht, e mira qė nė rastin nė fjalė lidhet me tė vėrtetėn e do qė Gjyqi i Hagės tė rihapet, qė vendi im edhe de juro tė rezultojė i pafajshėm. Aq mė tepėr po tė kemi parasysh edhe disa fakte tė tjera qė na vijnė nė ndihmė. Fjala vjen ėshtė i njohur fakti qė Britania e Madhe qė prej vitit 1981 ka hequr vetė dorė prej penaliteteve tė Gjyqit tė Hagės dhe diplomacia e saj me Shqipėrinė u kthye nė formulėn “njė sterlinė pėrgjegjėsi”. Po kėshtu, kryeministrja britanike M. Thatcher i ka dėrguar qeverisė sė Shqipėrisė nė vitin 1982 njė ēek me tė gjithė vlerėn e arit monetar qė mbahej peng pėr shkak tė incidentit tė Kanalit tė Korfuzit. Mirėpo, pavarėsisht fakteve e dokumenteve tė njohura e tė panjohura, pavarėsisht vullnetit tė njėrit apo tjetrit studiues e pavarėsisht dėshirės sė mirė qė mund tė shprehė secili prej nesh, Gjyqi i Hagės pėr incidentin e Kanalit tė Korfuzit nuk mund tė rihapet, pasi procedurat e investimit tė kėtij institucioni janė rreptėsishtė tė pėrcaktuara e tė kodifikuara nė Statutin e Gjykatės Ndėrkombėtare. Dhe duke iu referuar kėtij dokumenti bazė, do tė kuptojmė se sa e pambėshtetur ne ligjin ndėrkombėtar ėshtė kėrkesa pėr rihapjen e Gjyqit tė Hagės. Pėr tė qenė mė konkret po citoj pikėn 5 tė nenit 61 tė Statutit tė Gjykatės Ndėrkombėtare nė tė cilėn thuhet shprehimisht: “Nuk mund tė paraqitet asnjė kėrkesė pėr rishikimin e vendimit, pasi kanė kaluar dhjetė vjet qė nga data e dhėnies sė vendimit”. Unė nuk jam historian dhe as jam marrė me studime qė lidhen me ēėshtje tė historisė sė diplomacisė. Nuk jam as jurist dhe aq mė pak specialist i tė drejtės ndėrkombėtare. Por puna si gazetar e drejtues gazete mė ka shpėnė edhe nėpėr arkiva, mė ka detyruar tė merrem edhe me histori e njerėz qė kanė qenė protagonist nė ngjarje historike. Gati njėzet vjet nė profesionin e publicistit dhe po aq karrierė nė politikė mė kanė mėsuar ta nderoj dhe respektoj punėn e tjetrit e pikėrisht pėr shkak tė kėsaj kredoje, mendoj se ideja e rihapjes sė Gjyqit tė Hagės, pėrveē sensacionit si titull gazete, nuk ka sjell ndonjė shėrbim tjetėr.
Ėshtė e vėrtetė qė prej efekteve tė vendimit arbitrar te Gjyqit tė Hagės ėshtė mbajtur peng pėr mė shumė se 50-vjet 2.6 tonė ar, i cili bėhet edhe mė i vlefshėm po tė kemi parasysh faktin se ishte ar numizmatik, ėshtė e vėrtetė qė po prej tė njėjtit vendim tė Gjyqit tė Hagės kemi humbur edhe tė gjithė interesat e sasisė sė mbajtur peng, por e vėrteta duhet tė na ndihmojė ta kėrkojmė dhe ta mbrojmė atė deri nė cakun ku mbrojtja e tė vėrtetės nuk kthehet nė tė kundėrtėn e vet. 05.02.2010 

Gazeta Shqiptare

Pėrplasjet e interesave tė SHBA me BE, faktorė tė vonesės pėr integrimin e Shqipėrisė, Bosnjės dhe Turqisė

Shkruan: Pirro PRIFTI

Nėse nė shkrimin e ditės sė diel u pėrpoqa tė analizoja faktorėt e brendshėm tė Shqipėrisė konfliktuozė shqiptarė nė tė shkuarėn dhe nė tė tashmen qė pėr njė arsye apo tjetrėn kanė vonuar integrimin nė BE, nė kėtė shkrim do tė analizoj faktorėt e jashtėm konfliktuozė ndėrkombėtarė, tė cilėt pengojnė shpejtimin e integrimit tė Shqipėrisė nė BE.

Janė dy faktorėt kryesorė tė pėrplasjes sė BE me SHBA pėr problemin sa mė tė shpejtė tė integrimit tė vendeve tė Ballkanit nė BE, dhe kjo nuk mund tė shpjegohet pa bėrė pyetjen se pėrse SHBA ndikokėrka sado pak nė vonesėn e integrimit tė kėtyre vendeve e kryesisht tė Shqipėrisė? Ka disa arsye historike dhe politike nė kėtė aspekt interesant. Aspekti historik i pėrket periudhės qė kur u bė Shqipėria shtet i pavarur dhe sovran nė kohėn kur linja e Europės Perėndimore, siē e shpjegoi deri diku dhe Prof. A. Puto, ishte pėr:

- Njė Shqipėri tė vogėl qė do tė mund tė destabilizohej shpejt sa herė qė do tė donin vendet fqinjė, dhe qė tė shmangej njė shtet i madh shqiptar mysliman nė njė kohė qė sapo doli nga skena perandoria e shembur turke. Tė gjithėve u kujtohet fjala e presidentit Vilson (28 dhjetor 1856- 3 shkurt 1924- ditė qė dihet qė nuk do ta pėrkujtojmė ne shqiptarėt, sepse harrojmė shpejt) mė 1919 nė (Paris pėr tė krijuar Lidhjen e Kombeve pikėrisht pas mbarimit tė luftės sė parė botėrore, dhe pėr t’i dhėnė trajtė traktatit tė Versajės), ku doli nė mbrojtje tė krijimit tė shteteve tė reja nga perandoritė e shembura dhe veēanėrisht tė Shqipėrisė (pas kėtij fjalimi ai mori dhe ēmimin Nobėl).

- dhe nga ana tjetėr: linja qė kėrkonte Europa ishte linja e Esat Pashės qė solli Princ Vidin, nė kundėrshtim me linjėn proturke tė Ismail bej Qemalit qė kėrkonte njė Shqipėri tė madhe tė papajtueshme me interesat e Europės Perėndimore dhe Rusisė.

E ēara e parė midis interesave tė Europės Perėndimore dhe SHBA ishte pėr vendet e vogla nė atė kohė dhe sidomos pėr Ballkanin. Nė ato kohė SHBA nuk kishte direkt interesa pėr Ballkanin pėrveēse interesa tė tė drejtave tė njeriut dhe tė mbrojtjes sė kombeve tė vogla nga fuqitė e mėdha. Nė atė kohė nuk duhet harruar qė dhe Lenini foli saktė pėr Shqipėrinė pavarėsisht nga disakordet e sotme kundėr komunizmit. Po kėshtu dhe Noli (qė po sulmohet padrejtėsisht nga disa pseudoakademikė) ishte njė pėrparimtar i madh qė e shihte Shqipėrinė demokratike tė mbrojtur nga njė fuqi e madhe (nė dallim nga Zogu qė si satrap i vogėl qė ishte e pėrdori Shqipėrinė si kuletėn e tij me tė cilėn pagoi me toka ish-mbretėrinė Serbo-Kroate) dhe u largua nga Shqipėria duke marrė ½ e thesarit nė ar me pretekstin se ishte rroga e 12 muajve). Nė kėtė ngjarje vendet e Europės perėndimore vazhdonin tė ishin nė interesa tė kundėrta me Shqipėrinė e vogėl megjithėse i ofruan njė Princ qė ndenji 9 muaj, por pėrkrahėn Zogun si vazhdues tė politikės tė Esat Toptanit (kujtoni qė Zogu vrau Avni Rustemin pėr tė marrė hakun e Esatit).

E ēara e dytė midis Europės Perėndimore dhe SHBA filloi me marrėveshjen e Jaltės ku BRSS mori hakun e tokave tė privuara nga lufta e parė botėrore, kur Anglia dhe Franca si pėrfaqėsuese tė fituesve dolėn me gisht nė gojė. Pėrsėri Ballkani nuk ishte nė prioritetet amerikane sesa nė prioritetet angleze, tė cilėn SHBA e pėrkrahu intensivisht pas pėrfundimit tė luftės. Nėse Shqipėria nė konferencėn e OKB, qė u mbajt nė Paris 10 shkurt 1947 pas mbarimit tė luftės sė dytė botėrore (e pėrfaqėsuar nga E. Hoxha) nuk do tė pėrkrahej nga Jugosllavia dhe Ukraina (pjesė e BRSS) atėherė Toskėria dhe jugu i Shqipėrisė qė kishte kufi tė papėrcaktuar mirė me Greqinė do tė pėrvetėsohej nga kjo e fundit (edhe kėtė ngjarje e kanė harruar akademikėt tanė tė hallakatur nė rrugėtirat e politikės anarkiste tė Shqipėrisė sė pasviteve 1990). Edhe nė kėtė rast Europa Perėndimore luajti rol negativ ndaj Shqipėrisė.
E ēara e tretė midis vendeve tė Europės Perėndimore (qė ishin tashmė tė bashkuara pjesėrisht nė vitet e shembjes sė murit tė Berlinit nė Tregun e Pėrbashkėt) ishte koha kur u shpėrbė kampi socialist pas rėnies sė murit tė Berlinit (13 gusht 1961 -3 tetor 1989) dhe ku SHBA luajti rolin kryesor nė kėtė shembje. Sigurisht shembja e planifikuar ( i ngjante njė loje shahu qė BRSS dhe kampi socialist e parashikoi se do ta humbte dhe e prishi lojėn; ashtu siē e kishte parashikuar vetė Lenini kur tha qė mė 1920 nė artikullin "Kush do tė fitojė…"?, ku pėrmendej roli i Sistemit me rendiment mė tė lartė do tė fitonte) shkaktoi ndėrrimin e sistemeve dhe e gjithė Europa dhe bota po kalonte nė njė sistem tė vetėm kapitalist.
Samiti i Maltės i mbajtur me 2-3 dhjetor 1989 midis Gorbaēovit dhe XH. Bushit tė vjetėr (si vazhdim i takimit Reagan - Gorbaēov nė Rejkjavik) shėnoi fundin e luftės sė ftohtė dhe nė njė farė shkallė rishikimin e vendimeve tė Konferencės sė Jaltės tė vitit 1945 midis Stalinit-Rusveltit-Ēerēilit. Kėtu Tregu i Pėrbashkėt mbajti qėndrim asnjanės vetėm nė pėrkrahje tė SHBA. Shqipėria pėrsėri u la pasdore deri nė vitin 1993 (megjithė ardhjen e Bejker-it). Interesat amerikane filluan tė ndryshojnė pikėrisht kur pa se tregu i pėrbashkėt Europian u kthye nė Komunitet Europian dhe kur vunė re se zonat e influencės amerikane nė Europė (ekonomiko-financiare kryesisht) do tė zvogėloheshin ndjeshėm pas formimit tė Bashkimit Europian, i cili i bashkuar do tė kishte njė GDP mė tė madhe se tė SHBA (Statistikat e vitit 2008 tregojnė qė BE ka GDB 16 trilion dollarė SHBA e ka 13 trilion dollarė, sipas FMN dhe BB tė vitit 2008). SHBA u interesua pėr Ballkanin realisht kur mori pjesė nė luftėn nė Bosnjė (mars-1992-nė nėntor 1995) dhe nė 1999 nė ēlirimin e Kosovės. Duke krijuar virtualisht njė tė ēarė nė Bashkimin Europian dhe duke lidhur disa marrėveshje tė veēanta me Shqipėrinė, Kosovėn (ku ka dhe bazė ushtarake), Bosnjėn, Lituaninė, Turqinė, marrėveshje, tė cilat janė pėrshkruar nė pyetėsorin qė ka qeveria shqiptare (pėr t’i dhėnė pėrgjigje qeveria jonė pėrgjigje, qė sido qė tė jenė, do tė kenė kuptimin e barsoletės: "…o ma ngrohe gomarin, o ma ftohe gomarin…"). BE sot ėshtė e shqetėsuar pėr integrimin e kėtyre shteteve dhe nuk di si ta zgjidhė kėtė problem tė ndėrlikuar pėr integrimin e Ballkanit nė BE. 

Pėrplasjet e para tė KE (sot BE) me SHBA (qė sigurisht nuk janė tė hapura, por shihen e ndihen), filluan qė nė luftėn nė Bosnjė e vazhduan mė seriozisht me luftėn e Kosovės, por vazhdojnė dhe sot, jo nė kuptimin e pėrplasjeve qė kanė ndodhur nė tė shkuarėn midis vendeve kapitaliste pėr dominim dhe territore por nė kuptimin e ēfarė do tė bėhet me vendet e ish-kampit socialist kryesisht ato lindore, ato tė Ballkanit dhe Turqinė. Pyetjet janė kėto:
- Do tė futen nė BE kėto vende apo do tė rrinė tė veēuara?

- Ē'do tė bėhet me vendet e Europės Lindore: do tė futen nė BE apo do tė kėrkohen pėrsėri nga Rusia (nė njė tė ardhme tė afėrt, sepse mendohet qė Rusia tė marrė veten afėrsisht pas 20 vitesh, sepse deri tani zė vendin e 10 pėr nga GDP- viti 2008 ishte 1.25 trilion dollarė), si pjesė e sferės sė influencės politiko-ekonomike e saj?

- Ē'do tė bėhet me Shqipėrinė (+Kosova), Bosnja dhe Turqia qė bėjnė pjesė nė Europė, po ku influenca politike e tashmė dhe ekonomike Amerikane ėshtė e rėndėsishme pėr kėto vende: qoftė pėr marrjen pjesė tė tyre si avangardė e luftės sė ftohtė kundėr bllokut sovjetik (Turqia) qoftė si mirėnjohėse ndaj kėmbėnguljes amerikane pėr zgjidhjen e problemeve tė popujve tė shtypur nėn Jugosllavinė (Kosovė dhe Bosnjė) apo nė ndihmėn e fortė politike dhe ekonomike (Shqipėria).
Pėrplasja e interesave SHBA me BE qoftė ato ekonomike qoftė ato gjeopolitike nė pamjen e parė duken jo tė forta, sepse tė dyja u kėnaqėn qė ra blloku sovjetik, u kėnaqėn qė Polonia, Ēekia, Sllovenia, Hungaria, Rumania, Bullgaria, tre vendet baltike u futėn nė BE pavarėsisht problemeve tė rėnda ekonomike qė kanė (sidomos Rumania dhe Bullgaria).

Nėse BE i intereson e sotmja vetėm zona e influencės ekonomiko-financiar e, SHBA e shqetėson e nesėrmja e ardhmja gjeopolitike e kėtyre vendeve sidomos vendeve me popullatė kryesisht myslimane: Bosnjė +Shqipėri (+Kosovė)+ Turqi, tė cilat qė pas 1878 kanė qenė zonat ku janė pėrplasur fort interesat e disa shteteve: Rusėve pėr njė Serbi tė fortė nė Ballkan, SHBA pėr njė Turqi tė fortė (njė ish-perandori sot me 70 milion banorė, por me GDP tė ulėt - 570 bilion dollarė - sipas 2008), sepse ėshtė nė kufi me Rusėt. Pėrsa i pėrket Shqipėrisė interesat SHBA dhe BE pėrplasen nė disa pika:

Shqipėria ėshtė njė vend i lėnė nga Europa, i dobėt dhe i pastabilizuar politikisht dhe ekonomikisht qė nga krijimi i saj. Kujtoni qė pas 1912, ēdo 7-12 vjet nė Shqipėri kanė ndodhur trazira tė mėdha politiko-sociale duke e lėnė Shqipėrinė gjithmonė tė dobėt ekonomikisht dhe politikisht e nė dorė tė njė klase politike qė blihet e shitet shpejt nga fqinjėt, tė cilėve nuk u intereson njė Shqipėri e fortė (trazira tė influencuara nė fillim nga rrymat pro- turke 1913, mė 1924 me kthimin e Zogut - kujtoni qė "revolucioni" i Nolit nuk pati asnjė viktimė, 1928 kthimi nė mbretėri, 1939-1945, 1949 kthimi nga jugosllavėt me Rusėt, 1961 prishja me Rusėt, 1975 vrasjet e gjeneralėve, 1981 vrasja e ish-kryeministrit, 1989, 1997, 1998, 2005 ndėrrimi i pushtetit, dhe sot me probleme tė rėnda ekonomiko-sociale ku afėr 1.5 milion njerėz janė larguar brenda 20 vjetėve, pėr shkak tė papunėsisė dhe gjendjes sė pastabiluzuar, gjė qė tė kujton vazhdimin e luftės sė vjetėr tė klasave tė PPSH, luftė e cila ėshtė edhe mė e vjetėr sesa Komunizmi me klasėn punėtore&fshatare kundėr klasės sė pėrmbysur; bėhet fjalė qė dhe nė kohėn para Zogut dhe nė kohėn e Zogut (ndarjet klasore kanė qenė shumė tė rėnda qė vazhduan dhe nė periudhėn e komunizmit) ku shtresa demokratike anti-turke (kapitalistėt e rinj dhe inteligjenca) pėrplasej me atė proturke (ēifligarėt e mėdhenj).

Po kjo Europė ėshtė vetė e paqartė me rolin qė do tė luajė Shqipėria nė tė ardhmen (janė mė tė paqartė tani qė u shtua dhe Kosova, e cila dihet qė u nda po pėr faj tė saj), dhe nga ana tjetėr interesi i SHBA pėr Ballkanin.

Janė katėr alternativa, tė cilat BE pėrpiqet se cila nga ato do tė vihet nė zbatim nė raport me Shqipėrinė dhe nė tė njėjtėn kohė vazhdon ta mbajė me shpresa atė pėr njė integrim tė shpejtė:
- Ta vonojė sa mė tepėr integrimin me pretekstin se nuk janė realizuar standardet (gjė qė ėshtė e vėrtetė, por qė nė tė njėjtėn nivel afėrsisht ėshtė edhe Bullgaria dhe Rumania, tė cilat i futi pėr interesa gjeostrategjike) duke pritur se ēfarė ka ndėrmend SHBA me Shqipėrinė, Kosovėn dhe Bosnjėn si dhe si do tė shkojė e ardhmja ekonomike e Rusisė, e cila dihet qė ka interesa nė Ballkan.

- Ta vonojė futjen e Shqipėrisė nė BE derisa tė realizojė disa kėrkesa tė fqinjėve si ato tė Greqisė, e cila heshturazi kėrkon Toskėrinė me pretendimet e vjetra pėr vorio-epirin, si dhe duke parė qė klasa politike shqiptare ka qenė shumė dorėlėshuar ndaj kėrkesave greke nga tė koalicionet tė majta (Nano) e tė djathta (Berisha). Qėllimi ėshtė qė ta lodhė edhe mė ekonomikisht Shqipėrinė, e cila si vend i vogėl nuk mund tė mbijetojė nė ekonominė e fortė europiane dhe do tė shpėrbėhet vetvetiu (kujtoni qė vetėm 1 nė 5 shqiptarė banon nė shtetin shqiptar, tė tjerėt banojnė nė Greqi, Turqi, Itali, Kosovė, Mal i Zi, Maqedoni);
- BE vonon integrimin e Shqipėrisė sepse pret nėse SHBA do tė kėrkojė nė tė ardhmen e afėrt njė federatė Shqiptaro-Kosovare, gjė qė do ta bėnte mė nė fund vendin e shqiptarėve njė shtet tė fortė, dhe nėse do tė rishikoheshin kufijtė ballkanikė (gjė qė ėshtė pak mundur, sepse nuk ka rrezik real nga Rusia, e cila vazhdon tė mbetet e dobėt);

- BE vonon integrimin e Shqipėrisė, sepse pret njė akord me SHBA nėse mund tė krijojė njė koalicion tė ri shtetesh bazuar nė Turqinė (+Shqipėri+Kosovė+Bosnjė), tė cilėt do tė bėheshin parapritė influencės sllavo-ruse nė njė tė ardhme;

- Faktori islam nė territoret e sipėrpėrmėndura ėshtė njė faktor frenues pėr integrimin e Shqipėrisė (por dhe tė Bosnjės, Kosovės, Turqisė), pikėrisht sepse lufta kundėr terrorizmit ka lidhje indirekte me myslimanėt nga njėra anė, ashtu emigracioni i madh brenda nė BE qoftė nga kėto vende qoftė nga Afrika dhe Azia (kryesisht me fe islamike), po e frikėson shtetet e BE qoftė nga rritja demografiken vendet e tyre, qoftė nga prishja nė tė ardhmen e kulturės me bazė kristiane tė Europės (kėtė pėrmendi dhe Papa para disa muajsh kur u bė kushtetuta e BE).
Pėr mendimin tim, njėra nga kėto alternativa do tė bėhet e mundshme pas 2020, sepse pėrplasja e interesave Ruse (interesa konstante tė saj nė tė kaluarėn, tė tashmen, dhe nė tė ardhmen) me BE do tė mundėsonin njė shpėrbėrje tė mundshme tė BE nė tė ardhmen, dhe nė kėto interesa hyn dhe Shqipėria me Kosovėn. Interesant ėshtė fakti qė vendet e BE, jo vetėm qė kanė pėrkrahur dhe nė kėto kushte Serbinė dhe indirekt i thonė Rusėve qė: "…ja ne duam, por ē'ti bėjmė SHBA…", por me njė politikė direkt kundėrshqiptare favorizojnė Greqinė, e cila ėshtė duke bėrė pėrpjekje maksimale tė marrė ē'tė mundė nga Shqipėria pėrpara afatit se tė futet nė BE. Praktikisht Greqia zė 50% tė volumit tregtar me Shqipėrinė dhe duket sikur Tigri grek me GDP prej 380 bilion dollarėsh ka gllabėruar mushkonjėn shqiptare me GDP prej 11 bilion dollarėsh…! Rasti mė flagrant ėshtė paraqitur me pyetėsorin qė duhet tė plotėsojė qeveria shqiptare, Pyetėsor, i cili sido qė tė plotėsohet do tė vonojė integrimin e Shqipėrisė pėr njė kohė tė pacaktuar dhe mendoj derisa SHBA tė vendosė se ēfarė qėndrimi do tė mbajė me Shqipėrinė dhe me Kosovėn nė tė ardhmen.

Sė fundi, unė e shoh zgjidhjen tek dy faktorė: krijimin e njė organi panshqiptar, i cili tė pėrfshijė njerėz me standarde dhe jo tė shitur pėr tė parė se ē'mund tė bėjmė nė tė ardhmen; dhe sė dyti i duhet drejtuar SHBA pėr tė zgjidhur problemin. Ndryshe, kur tė futemi nė BE, Shqipėria do tė jetė rindarė pėrsėri dhe shenjat po duken nėpėrmjet pyetėsorit famėkeq.

gazeta SOT, 27.01.2010

KU E KA FUNDIN POLITIKA SHKOMBĖTARIZUESE

Shkruan: Zaim Beqiri 

Lexoni librin: KUJTIME

Jam hamendur gjatė kohė “Duke pritur Godon”, por ajo nuk erdhi as nga goja e politikanėve, as nga institucionet tė ashtuquajtura “Akademi” qė duhet tė jenė mbrojtėsit mė fanatikė tė ēėshtjes kombėtare, por as nga penda e gazetarėve qė i kemi me shumicė dhe qajnė hallin e tė tjerėve.

Unė, duke besuar se ka njerėz qė janė tė thirrur pėr t`a mbrojtur ēėshtjen e shenjtė kombėtare dhe se ka njerėz shumė mė tė zotė, kam pritur se do t’i kundėrvihen shumė fuqishėm politikės shkombėtarizuese qė po ndiqet tash e njėzet vjet, edhe mė para, por nė kėto njėzet vjetėt e fundit, kjo politikė bėhet me njė egėrsi tė paparė, duke nisur qė nga shkollimi, religjioni, ekonomia, kultura, trashėgimia etj. Tė gjithė protagonistėt e kėtyre degėve kanė vepruar dhe veprojnė nė dėm tė ēėshtjes kombėtare.

Kėto mendime tė shprehura mė lartė dua t`i mbėshtes nė argumente, nė mėnyrė qė lexuesi tė mund t`i kuptoj e jo tė jenė tė thata. Po nisem nga shkollimi: Me mbarimin e Luftės sė Dytė Botėrore, shqiptarėt nuk i lanė qė tė vetėvendosin se teshat ua kishin prerė fuqitė e mėdha nė Konferencėn e Jaltės, me tė cilėn shqiptarėt kurrė nuk do tė pajtohen dhe do tė vazhdojnė pėrpjekjet pėr t`i realizuar tė drejtat e veta si ēdo popull tjetėr as mė shumė as mė pak, sakrifikuan me dhjetėra mijėra persona gjatė kėsaj kohe kurrė pa e shtrembėruar qėllimin e shenjtė pėr t`u bashkuar nė njė shtet dhe tė bėhemi tė barabartė me tė tjerėt.

Nė kėto rrethana edhe pse jo tė favorshme pėr shqiptarėt, shkollimi u zhvillua nė gjuhėn shqipe, dokumentacioni plotėsohej nė gjuhėn shqipe, po tė krahasojmė kushtetutėn e vitit 1974 me kushtetutėn aktuale, do tė shohim se ajo ka qenė mė e avancuar se e tashmja.

I pyes pėrfaqėsuesit shqiptarė, deri kur do tė jemi viktimė e ndėrskamcave, siē janė gjuha, flamuri, shkollimi, njėqind vjet e mė tepėr kaluan, dhe ne jemi rrotulluar si delet e sėmura nė njė vend. Kur shqiptarėt kėrkojnė tė avancojnė diēka tjetėr top po na e cungojnė gjuhėn, pas njė kohe flamurin e kėshtu me radhė ne nuk bėjmė njė hap mė pėrpara, por ēdo gjeneratė ėshtė e detyruar tė merret me tė njėjtat probleme, thjeshtė mund t`a quajmė punė Sizifi.

Ti kthehem klerit, i cili ėshtė i thirrur qė me anė tė fesė t`i mbrojė interesat kombėtare, ashtu siē veprojnė tė gjithė pėrfaqėsuesit fetarė tė kombeve tjera. Fenė islame nuk e kemi vetėm ne shqiptarėt, e kanė arabėt, turqit, kinezėt, indonezianėt etj. Kėto vende fenė e kanė nė shėrbim tė kombit, pse ne vallė nuk themi xhamia shqiptare, kisha katolike shqiptare, kisha ortodokse shqiptare, por ēdo gjė ia kushtojmė kombit arab qė ka traditat dhe historinė e vet, ne nuk e mėsojmė tonėn qė nuk e kemi hiē mė tė varfėr se tė tjerėt, por lakmojmė tė huajėn prandaj dhe e kemi humbur rrugėn nė oborr, duke dėgjuar edhe kėso marrish nga goja e reisit “zoti t`a bekoj Gruevskin” se ai ka bėrė ēudira pėr ne shqiptarėt (krime) sa tė duash.

Mjetet e informimit afėr dy dekada po hapen me sloganin pėr integrimin e shtetit nė BE dhe nė NATO, po mė ngjajnė sikur nė vitet ‘71-‘72 me letrėn e Titos, qė pėr dy vjet ēdo lajm fillonte me kėtė, pra ishte letra e njė satrapi ushqim pėr mjetet e informimit. Tash ushqim i preferuar ėshtė integrimi nė NATO dhe BE dhe me kėtė i mbarojmė detyrat duke e mbajtur popullin nė iluzion se kėta po punojnė pa u lodhur pėr tė mirėn e tij. Kombet tjera edhe mund tė kenė tė drejtė, por shqiptarė nuk e kuptoj se ēfarė presim?!

Kur them shqiptarėt, kam parasysh gjithė kombin, i cili ėshtė nė qorrsokak dhe nuk di ose nuk do tė dalė. Do tė integrohemi nė Evropė nėpėr xhepat e tė tjerėve, atėherė dhe do tė ngelim pjesė e xhepave tė huaj. Ajo copė shteti qė quhet Shqipėri, qė ne jashtė saj gjithmonė i kemi pasur shpresat tek ajo duke e quajtur Nėnė, Atdhe etj. nuk po kujdeset pėr pjesėn e saj legjitime qė ia kanė marrė me forcė, por po qanė hallin e sllavėve, tė cilėt ia kanė rrėmbyer mė shumė se gjysmėn e territorit dhe popullin.

Kjo, jo vetėm qė nuk e kundėrshton kėtė nė dy dekadat e fundit, por po e favorizon duke i falur territore popullit sllav se ėshtė shumė i vogėl edhe me frymė edhe me tokė, pasi ka gjysmėn e Azisė dhe gjysmėn e Evropės dhe nuk i ka krejt, pra e meritojnė edhe njė pjesė tė Shqipėrisė, sepse Shqipėria ėshtė e madhe, ashtu e kanė vlerėsuar dashamirėt e popullit shqiptar: sllavėt, mysafirėt e ardhur nga pas-Karpateve, ndaj mysafiri duhet respektuar!

Do t`i kthehem kėtij shteti artificial, i cili ka gjysmėn e territoreve shqiptare, dhe pėr ēudi shqiptarėt u rropėn qė ta futin nė NATO dhe nė BE pėr t`ia betonuar themelet dhe pėr t`ua vazhduar atdhetarėve kalvarin e tyre. Po dalin analistė tė ndryshėm, tė gjithė vajtojnė, pse vallė Greqia e pengon kėtė shtet artificial qė tė hyj nė strukturat Euro-Atlantike? Nuk e dinė kėta mjeranė, a kanė logjikė njeriu apo kanė ndonjė logjikė qė ndryshon nga tė tjerėt. Nuk e dinė se sa i ndjekin deklaratat e pėrfaqėsuesve Evropian, siē ishte deklarata e Euro deputetit slloven Jellko Kacin, i cili deklaroi se:

”Edhe po tė mos ekzistonin kėta maqedonė, ėshtė dashur t`i shpikim vetėm e vetėm mos bashkohen shqiptarėt“. Kjo ishte njė deklaratė pasi Greqia pėrdori veton nė Samitin e Bukureshtit. Unė nuk e perceptoj dot se nga kjo deklaratė shqiptarėt nxjerrin ndonjė pėrfundim pozitiv apo shtiren si gomari “bėre zot ėndėrr”.

Deklarata tjetėr qė shqiptarėt duhet t`i zgjojė nga gjumi, ėshtė ajo nė mes Dora Bakojanit, ministre e punėve tė jashtme tė Greqisė dhe Antonio Milloshovskit, ministėr i kėtij shteti artificial, ku Milloshoski i drejtohet Dorės me kėto fjalė:

“Hajt mė shpejt ta zgjidhim ēėshtjen e emrit sa janė shqiptarėt duke fjetur, se po tė zgjohen shqiptarėt nga gjumi e dini edhe ju edhe ne se si qėndron problemi”. Kėto dy deklarata do tė mjaftonin qė shqiptarėt mė tė kuptonin se “Pėr kė bien kambanat”, por pėr fat tė keq shqiptarėt vazhdojnė avazin e tyre duke mos mangėsuar qejfet e tyre dhe duke u munduar qė tė pasurohen sa mė shumė, se po tė kesh pasuri mund tė jetosh edhe si sllav, edhe si gjerman, edhe si grek, edhe si turk, kryesorja tė kesh ta ngopėsh barkun sa mos dallosh edhe nga lopėt.

Pse vallė nga njė kope politikanėsh, analistėsh, gazetarėsh, politikologėsh etj. me pėrjashtim tė patriotėve tė vėrtetė qė i kemi deficitarė, nuk dalin me qėndrim konkret dhe me propozim se: Po qe se ky shtet artificial duhet tė qėndrojė atėherė le tė quhet “Dardani” emrin, qė e ka pasur pėrpara dhe qendėr ka pasur Shkupin. Nė kėtė shtet jetojnė shqiptarėt, bullgarėt, serbėt, vllahėt dhe pakica tė tjera, me siguri as Greqia dhe as shtetet pėrreth nuk do tė kishin asgjė kundėr. Ose mund tė quhet “Maqedonia dhe Dardania”, ashtu siē quhet “Bosnja dhe Hercegovina”.

Mirėpo kjo nuk u pėlqen sllavėve, tė cilėt arbitrarisht e kanė shpallur veten maqedonas, si pasardhės tė antikės njėherit edhe sllav. A ka vallė, gomarllėk mė tė madh se kjo, por ata kanė llogaritė e veta dhe antika u nevojitet se janė autokton dhe sllavė, edhe pse me tė vėrtetė janė sllavė, me pėrjashtim tė shqiptarėve ortodoksė dhe vllahėve qė janė sllavizuar nė shekullin e fundit. Duke e pėrfunduar kėtė artikull apeloj tek pėrfaqėsuesit shqiptarė, kudo qofshin po qe se e shohin tė kapshėm kėtė propozim le tė dalin nė pėrkrahje ose le ta hedhin poshtė. 

Tetovė, 25.01.2010

IMPERIALIZMI NĖN VELLON E GLOBALIZIMIT

Diskriminimi, shfrytėzimi, shtypja, segregacioni dhe luftėrat kanė ekzistuar pothuajse gjatė gjithė historisė sė dokumentuar tė njerėzimit, ndėrsa vetėm trajta e tyre ka ndryshuar epokė pas epoke.

Ndėrsa sistemi shtypės skllavopronar u zėvendėsua nga feudalizmi, kėtė tė fundit e zėvendėsoi kapitalizmi, i cili nė qarqe tė ndryshme botėrore perceptohet si sinonim i imperializmit. Ndėrkaq nė epokėn e postmodernizmit, rolin, tė cilin dikur e luanin skllavopronaria, aristokracia, perandoritė, feudalizmi e kolonializmi, sot globalizimi e aplikon nė mėnyrė tė pėrkryer, “njerėzore”, “humane”. Katėr sferat, pėrmes tė cilave zhvillohet globalizimi janė: sfera ekonomike, politike, kulturore dhe ushtarake.

Nė botėn e globalizuar, qė udhėhiqet nga klane tė fshehta botėrore, mbi shtetet e ashtuquajtura “vendet nė zhvillim” - (term qė ka hyrė nė pėrdorim kah mesi i shek XX – pėr tė reflektuar pozitivisht tek tė shtypurit), shfrytėzimi i resurseve natyrore e njerėzore nuk ėshtė i nevojshėm tė bėhet ushtarakisht, e duke ushtruar dhunė konkrete, mbase edhe kėtė globalistėt e aplikojnė aty ku platformat “e buta” ju dėshtojnė.
Jemi dėshmitar se sot metodat pėr shfrytėzimin e qenies njerėzore, nė krahasim me tė kaluarat, janė sofistikuar tej mase, gjė qė ka ngjallur shqetėsime tek popullsia e vendeve jo tė industrializuara, ngase disa prej tyre, pikėrisht pse pengohen nga “peshqit e mėdhenj” e kanė tė vėshtirė ta bindin masėn pėr dėmet qė i sjellė globalizimi, krahas disa dobive, ndėrsa disa tė tjera as qė tentojnė ta bindin atė, ngase paraprakisht i janė nėnshtruar globalistėve.

Pėrderisa nė botėn e globalizuar mund tė shfrytėzohesh nė mėnyrė moderne e tinėzare, nuk paraqitet nevoja qė tė kolonizohesh territorialisht pėrmes ekspansionit ushtarak. Rolin e ushtrisė sot e ushtron ekonomia, politika, teknologjia, kultura dhe mė e rėndėsishmja, mediet, tė njohura si pushteti i katėrt shtetėror, pėrmes tė cilave pushtetarėt manipulojnė me opinionin publik. Siē thoshte njėri prej pėrfaqėsuesve kryesor tė Shkollės sė Frankfurtit (Teorisė Kritike) – Herbert Marcuse: “Teknologjia shėrben pėr tė krijuar forma tė reja, mė efektive dhe mė tė kėndshme tė kontrollit shoqėror dhe tė kohezionit shoqėror”.

Sot shoqėritė kapitaliste perėndimore, pėrmes globalizimit i shfrytėzojnė vendet joperėndimore nė mėnyrėn mė perfide tė mundshme. Pothuajse tė gjitha resurset na shfrytėzojnė, e pastaj pikėrisht pėrmes shfrytėzimit tė tyre, perėndimorėt mburren kinse na ndihmojnė. Sa tė marrė qė janė,… mbase kjo marrėzi atyre ju bėn dobi, dhe do ta shprehin deri atėherė, kur do tė zgjohemi nga kjo amulli.

Imperializmi si faza mė e lartė e kapitalizmit u shėrben shteteve industriale-kapitaliste pėr tė instaluar ideologji e vlera perėndimore, pėrmes tė cilave ata i arrijnė synimet e tyre ekonomike, politike e kulturore. Nuk do tė gabonim nėse epokėn postmoderne tė globalizuar, ta perceptonim si sinonim i politikave shtypėse paraprake, tė cilat sot vetėm formėn e kanė ndryshuar, ndėrsa qėllimi i shtypjes, nėnshtrimit e sundimit mbi shtetet e varfra mbetet i njėjtė. Nė kėtė kontekst, Samyel Huntigton kishte tė drejtė kur shkruante, se “Atė qė perėndimorėt e shohin si integrim global tė mirė,… joperėndimorėt e denoncojnė si imperializėm perėndimor tė pandershėm”.

Ndėrsa nė epokėn para-industriale, mungesa e mjeteve tekniko-teknologjike, urbanizimit dhe industrializimit i detyronte kolonizatorėt qė pushtimi i territoreve tė jetė parakushti kryesor dhe domosdoshmėria qenėsore pėr shtrirjen e autoritetit mbi vendet e kolonizuara, sot nė botėn e globalizuar rrethanat kanė ndryshuar krejtėsisht. Si rrjedhojė, pushtimi i territorit nuk e pėrbėn premisėn parėsore pėr arritjen e qėllimeve imperialiste, nėnshtruese e shfrytėzuese. Meqenėse mjetet e kontrollit kanė ndryshuar, rrjedhimisht kanė ndryshuar edhe metodat e shtypjes. Madje kėto metoda tė reja janė shumė mė efikase pėr shtypjen e popujve, nėse i krahasojmė me ato qė ishin para tyre. Tashmė perėndimorėt e kanė kuptuar se tjetėrsimi i vlerave kombėtare, religjioze e morale duhet bėrė gradualisht, me qėllim qė nėnshtrimi i popujve tė jetė latent dhe permanent, pėr t’u pranuar mė vonė si i mirėqenė dhe i natyrshėm.

Jemi tė detyruar tė pajtohemi me tezėn e Marksit, se kapitali i lartė ekonomik, njė ditė pėrfundimisht do ta pėrmbysė sistemin kapitalist. Simptomat e para fillimisht do tė shfaqen nė vendet ku kapitali ėshtė mė lartė, si Amerikė, Kinė, Gjermani e Japoni, pėr tė reflektuar mė vonė nė dimensionin global nė pėrgjithėsi. Aty ku kapitali ėshtė mė i theksuar pasojat do tė jenė mė tė mėdha, mbase duke u bazuar nė krizėn ekonomike tė viteve ’30-a, tė cilėn Amerika e tejkalon duke ngadhėnjyer, mund tė kemi pėrsėritje tė historisė sė krizės.

Parahistoria nė histori

Na flasin pėr epokėn moderne! Pėr ē’epokė moderne e kanė fjalėn!? Epokė nė tė cilėn janė pėrfshirė tė gjitha vendet e botės apo vetėm ato tė industrializuara!?
Nėse modernizimi erdhi si produkt i industrializimit, ky i fundit u mundėsua nga kolonizimi dhe eksploatimi i vendeve joperėndimore: Amerikė, Azi e Afrikė, gjė qė e bėri tė mundur modernizimin perėndimor mbi kurrizin e po kėtyre vendeve, ndėrkaq historia perėndimore na mėson ndryshe.
Ē’histori e shėmtuar na ėshtė servuar, tė cilėn verbėrisht dhe fare pa e seleksionuar kemi absorbuar!

Sė kėndejmi, Akademitė e Shkencave, Universitetet dhe Shkollat pėr tė shėnuar, kujtuar e rrėfyer mbi gjendjen e mjeruar tė popujve tė lashtė, gjithnjė marrim shembuj nga parahistoria e largėt, duke harruar se parahistorinė e kemi nė historinė tonė. Atė e gjejmė nė Afrikė, vende tė Azisė e Amerikės Latine dhe nė disa pjesė tė Ballkanit. Duke qenė se njė pjesė e madhe e botės ėshtė duke jetuar sikurse nė parahistori, dhe atė si pasojė e politikave shtypėse tė perėndimorėve dhe atyre tė korruptuara e tė shantazhuara vendore, ne pėr tė pėrshkruar mjerimin dhe vuajtjet e njerėzve, nuk kemi nevojė tė marrim shembuj nga historia e kaluar, por nga e tashmja parahistorike.

Nė kohėn kur njerėzit vdesin urie, Amerika shtet qė nė nivel botėror shėnon rreth 6% tė popullsisė, ka tė pėrqendruar 50% tė pasurisė botėrore. Ndėrkaq pėr vitin 2010 Kongresi Amerikan ka miratuar buxhetin ushtarak tė ShBA-sė qė kap njė shifrėn marramendėse, prej 636 miliardė dollarėsh. Shteti amerikan posedon 10.000 bomba atomike, tė cilat i pėrdor si kėrcėnim pėr shtetet konkurrente, ndėrsa nė anėn tjetėr ėshtė mbėshtjellė me petkun e humanitetit dhe bamirėsisė. S’do mend se kėto statistika janė tejet disproporcionale dhe shqetėsuese pėr tė ardhmen e shoqėrisė bashkėkohore, tė cilat njė ditė do ta kėrcėnojnė seriozisht paqen botėrore.

Gjithė ketė qė e thamė deri mė tani, komunistėt s’do mend se e shohin si pretekst pėr ta paraqitur alternativėn e tyre si tė vetmen tė mundshme pėr tė dalė nga kriza e kapitalizmit global. Por ja qė logjika pėr ta kthyer sistemin socialist - komunist, me pretekstin se kapitalizmin e ka kapluar kriza globale, pėrveēse ėshtė njė ėndėrr e parealizueshme, vetėm pėrpjekjet pėr ta praktikuar atė, siē na dėshmon pėrvoja e hidhur, mund tė ēojnė nė diktatura tė ashpra me pasoja fatale pėr shoqėritė. Prandaj nga kėto ide infantile, le tė rrinė tė qetė kapitalistėt, sepse komunizmi nuk do tė rikthehet kurrė, ngaqė asnjėherė nuk u ndėrtua, dhe meqė nuk u ndėrtua asnjėherė nuk do tė rrėnohet.

Megjithatė, kėto parashikime, vlerėsime e konstatime, sigurisht se nuk shkojnė nė favor tė asnjėrit prej kėtyre dy sistemeve, por tė njė sistemi tė tretė, mes tyre, i cili pėrpiqet t’i shmangė dhe eliminojė dobėsitė e kapitalizmit - (tezės) dhe komunizmit – (antitezės), mbi tė cilin do tė ngriheshin virtytet e pastra morale dhe profesionale, tė cilat domosdo kushtėzojnė prodhimin e sintezės.

Kontakti: www.muhametkrasniqi.blogspot.com
Muhamet Krasniqi, student i Departamentit tė Sociologjisė – UP

200 mijė euro pėr Shqipėrinė - 400 mijė pėr Graēanicėn

Shqipėrinė e veriut, e sidomos rrethin e Shkodrės, e kanė goditur pėrmbytjet e mėdha. Mijėra hektarė toke janė pėrmbytur nga ujėrat, qindra familja janė detyruar tė evakuohen, jeta shoqėrore dhe ekonomike ėshtė bllokuar tėrėsisht. I gjithė shteti shqiptar ėshtė mobilizuar nė funksion tė pėrballimit tė kėsaj krize dhe ofrimit tė ndihmės pėr rrethin e Shkodrės. Edhe opozita ka ofruar gatishmėrinė e saj pėr ndihmė, ashtu sikurse edhe shumė vullnetarė, tė cilėt po bėjnė ēmos qė tė tejkalohet kjo situatė e rėndė.

Nė mbledhjen e fundit tė Qeverisė sė Kosovės u diskutua edhe pėr gjendjen e krijuar nė veriun e Shqipėrisė pas pėrmbytjeve. Qeveria jonė mori vendimin qė Shqipėria tė ndihmohet me 200 mijė euro. Kurse para disa javėsh ishte kryeministri Berisha ai i cili ndau 400 mijė euro pėr Graēanicėn. Pėrderisa Kosova pėr Shqipėrinė jep vetėm 200 mijė euro, Qeveria e Shqipėrisė vetėm pėr njė qytezė sė Kosovės dha edhe njė herė mė shumė. Natyrisht qė edhe situata ėshtė e ndryshme. Situata nė veriun e Shqipėrisė ėshtė emergjente, gjendja e jashtėzakonshme, kurse dėmet shumė tė mėdha. Nė anėn tjetėr, ndihma pėr Graēanicėn ishte nė emėr tė multietnicitetit, decentralizimit, krijimit tė komunave tė reja serbe etj.

Kėto diferenca substanciale nuk na bėjnė shumė nder sepse pėr kombin tonė po japim mė pak se pėr njė enklavė. Obligimet e Shqipėrisė ndaj Graēanicės kurrsesi nuk mund tė jenė ato qė duhet tė jenė pėrgjegjėsitė e Kosovės ndaj Shqipėrisė. Ndihma e kryeministrit Berisha pėr Graēanicėn nuk u shoqėrua me kurrfarė kushtėzimesh pėr shpėrbėrjen e strukturave tė Serbisė nė Kosovės. Ato para mund tė pėrdoren pėr tė paguar mjekė qė punojnė jashtė sistemit shėndetėsor tė Kosovės, si dhe pėr mėsues qė japin leksione historie se si “terroristėt” shqiptarė bashkė me ata tė NATO-s ia morėn Kosovėn Serbisė. Kėto para mund

tė shkojnė qė fėmijėve serbė t’u mbillet fryma e urrejtjes dhe ideja e hakmarrjes pėr “padrejtėsitė historike” dhe “komplotet globale” kundėr serbėve.

Pėrveē kėsaj, Qeveria vendosi qė disa pjesėtarė tė FSK-sė tė dėrgohen nė Shqipėri pėr tė ndihmuar nė krizėn e shkaktuar prej pėrmbytjeve. Pas shkatėrrimit tė UĒK-sė dhe shuarjes sė TMK-sė, ėshtė krijuar njė kuaziforcė civile e cila nė vend qė tė jetė ushtri, e kanė lėnė nė nvelin e angazhimit pėr pėrballjen e katastrofave natyrore, tėrmeteve, pėrmbytjeve, borės etj. Kurse Shqipėrisė nuk i lejohet qė tė dėrgojė trupa ushtarake nė Kosovė, ashtu siē kanė tė drejtė shumica e vendeve tė NATO-s dhe Rusia. Apo qė Kosova dhe Shqipėria tė mund tė zhvillojnė bashkėpunim ushtarak, strategji tė pėrbashkėt tė sigurisė si dhe manovra tė pėrbashkėta. Na lejojnė tė bashkėpunojmė, por vetėm pėr multietnicitet dhe, eventualisht, kur tė pėrmbytemi.

LĖVIZJA VETĖVENDOSJE!

19.01.2010

Heqja e vizave mes gėzimit dhe shqetėsimit

Shkruan: Lirim Shabani

Ndoshta mund tė duket paksa i ēuditshėm ky titull dhe pėr shumė nga ju, mbase do tė ishte edhe absurd, por diskursi nė kėtė rast nuk ka tė bėjė me ēudira e as me absurdin. Kėshtu, ideja pėr njė debat mes gėzimit dhe shqetėsimit pėr heqjen e vizave nuk lindi nga njė pėshtjellim mendor pėr tė bėrė njė shkrim dhe pėr ta botuar nė njė gazetė ditore sa pėr sy e faqe, por sepse diēka mė ngacmoi nė kėtė drejtim.

Nė vijim tė Shkollės pėr Lidership dhe Politika Publike, organizatori Institutit pėr Demokraci dhe Zhvillim, kishte paraparė njė tryezė tė rrumbullakėt me pjesėmarrėsit e kėsaj shkolle qė vijnė nga radhėt e rinisė tė partive politike dhe disa studiues, ndėr tė cilėt jam edhe unė. Se sa ishte serioze kjo tryezė dėshmon fakti i prezencės sė njė delegacioni dyanėtarėsh nga Ambasada Amerikane dhe profesorė tė tjerė universitarė, ndėr ta edhe ish-ambasadori i IRJM-sė nė Slloveni, z. Dimitar Mirēev. Pikėrisht nga kjo tryezė buron dhe ngacmimi pėr njė debat tė kėtillė.

Meqė ishte marrė vendimi pėr heqjen e vizave, tema e debatit nė kėtė tryezė ishte pikėrisht heqja e vizave. Mė tutje, tė pranishmit diskutuan rreth aspekteve tė ndryshme tė heqjes sė vizave, ndėr tė cilat ishte edhe ai ekonomik. Sigurisht se tė gjithė shprehėn gėzimin pėr heqjen e vizave, por si pjesė e debatit ishte edhe ana negative e heqjes sė vizave, pra largimi i njerėzve nga vendi nė drejtim tė UE-sė, pėr njė shans mė tė mirė, pėr njė tė ardhme mė tė mirė. Kėtu, mė tepėr u spikat largimi i kuadrove, tė cilėt pėr moment nuk janė nė asnjė pozitė, si rezultat i papunėsisė, por edhe i mospėrfshirjes nė parti politike pėrmes tė cilave, fatkeqėsisht ndodh punėsimi. Sigurisht, kjo ėshtė diēka negative, sepse partitė janė shndėrruar nė ente punėsimi dhe ofrojnė pozita tė ndryshme vetėm pėr ata njerėz, tė cilėt janė ose pjesė e partive, ose kanė ndonjė lidhje me “tė fortėt” e partive.

Si rezultat i kėsaj, pėr njė profesoreshė – tė cilės s’ ia mbaj mend emrin fatkeqėsisht – debati kaloi nė njė frymė negative pėr heqjen e vizave. Nė kėtė aspekt, mendimi im ėshtė ndryshe nga profesoresha e nderuar. Natyrisht se do tė donit tė dini pse mendoj kėshtu. Mė lindi kjo pėrshtypje, sepse nė kėtė tryezė, fryma negative e perceptuar nga profesoresha, mua mu duk si frymė shqetėsimi pėr heqjen e vizave, pa marrė parasysh gėzimin qė kemi pėr kėtė rast. Mu duk frymė shqetėsimi dhe realisht kėshtu mė duket se ėshtė nė tė vėrtetė. E them kėtė sepse, nė kėtė tryezė, ashtu siē pėrmenda mė lartė, u shfaq njė shqetėsim pėr largimin e kuadrove nga vendi. Sigurisht se do tė ketė shqetėsim pėr kuadrot, sepse nuk ėshtė e drejtė qė shoku im i klasės, i cili nuk ishte i shkėlqyeshėm, qė ka mbaru njė fakultet ashtu si ka ditė vetė, ka mbajtur njė pushkė nė krah mė 2001, sot tė jetė i punėsuar nė njė zyrė tė UT-sė vetėm se ka njė librezė partie nė xhep, kurse unė, qė mbarova shkollimin fillor e tė mesėm si i shkėlqyeshėm, mbarova njė fakultet ashtu si dita vetė, mbajta njė pushkė nė krah mė 2001, jam nė pėrfundim tė masterit pėr diplomaci, por nuk i plotėsoj kushtet tė punoj nė njė zyrė tė UT-sė, sepse nuk kam njė librezė partie nė xhep. Madje, jam shumė i padėshiruar, sepse nuk bėj AMIN pėr njė librezė partie, sepse nuk them qė e zeza ėshtė e bardhė. Ndoshta mund tė jem edhe PERSON I PADĖSHIRUAR.

Mirėpo, shtrohet dilema se kush duhet tė ndjehet i shqetėsuar nė kėtė rast, unė apo partitė, unė apo qeveritė. Natyrisht se partitė dhe qeveritė. E them nė shumės, partitė dhe qeveritė, sepse prirja e punėsimeve tė kėtilla si shoku im i klasės, kanė ndodhur qysh nė qeverinė e parė tė Shkupit tė pavarur nga ish-Jugosllavia, e deri tek kjo e fundit.

Dhe derisa do tė kemi parti dhe qeveri tė kėtilla, do tė kemi largim tė kuadrove qė ndryshe nė terminologji quhet Brain Drain, apo rrjedhja e trurit. Nė kėtė rast e kundėrta e kėsaj, pra Brain Gain apo thithja e trurit, nuk do tė ndodhė, sepse sėrish ka pengesa. Kėto pengesa e kanė emrin parti dhe qeveri tė kėtilla, tė cilat sėrish do tė kėrkojnė njė librezė partiake, do tė kėrkojnė qė tė zezės t’i thuash e bardhė, tė jesh kuadėr i dobėt, e pastaj tė fitosh njė punė qė do tė paguhet aq shumė sa qė do tė thuash “ik ēar se tė mbyti zarari”.

Tetovė, 06 Janar 2010

 

Gjykimet e shqiptarėve nė fokus tė shtypit gjerman 

FAZ - PĖR PROCESIN GJYQĖSOR POLITIK NĖ SHKUP

Shkruan: Naim Krasniqi
Gjermani, 05.01.2010 

Duke lexuar publikimin e ZAIM BEQIRIT:KUJTIMEe konstatova edhe njė tė dhėnė se kush ishin ata tė dėnuar nė procesin gjyqėsor qė ishte mbajtur nė Shkup kah mesi i majit tė vitit 1981. Gjatė hulumtimit tim pėr Demonstratat e Pranverės sė vitit 1981 nė Kosovė nė shtypin gjerman, kisha hasur edhe nė njė artikull nė tė pėrditshmen gjermane "Frankfurter Allgemeine Zetung", e datės 19 Maj tė vitit 1981, ku jepte informatėn e Tanjug-ut, se nė kryeqytetin e Maqedonisė nė Shkup ishte dėnuar njė grup i shqiptarėve qė kishin pėrhapur letėrsi dhe propagandė tė Republikės sė Shqiperisė, si dhe kishin formuar "Partinė Nacionale tė Punės", qė organizonin tė rinjtė rreth veti pėr organizime kundėr shtetit, duke shkruar parulla dhe shpėrndarė letėrsi armiqėsore.

Dhe, kjo informate jepet nė faqen e parė tė kėsaj gazete, ndėrsa nė faqen 4, kjo gazetė jep njė koment tė gjatė ku pėrshkruan skenėn politike tė Jugosllavisė sesi politikanė tė ndryshėm deklaroheshin rreth kėtyre demonstratave, si dhe akuzat e tyre kundėr Shqipėrisė. Me njė fjalė, paraqitej tendenca qė tė akuzohej Shqipėria pėr kėto demonstrata. Kjo vėrehej edhe nga akuzat dhe kundėrakuzat e shtypit tė kėtyre dy vendeve.

Por pėr atė ku pritej se do tė ketė dėnime edhe nė Republikat tjera, ku banonin shqiptaret nė ish-Jugosllavi, shtypi gjerman kishte paraparė, duke u bazuar nė deklarimet e Llazar Moisovit dhe tė Llazar Kolishevskit, ku kėto gazeta e citonin me theks tė veēantė se tė dy kėta liderė politikė vinin nga republika e Maqedonisė, ku jetojnė njė numėr i madh i “pakicės” autoktone shqiptare, tė cilėt si mbėshtetje e kanė Kosovėn.

Sesi pėrgatitej dėnimi i demonstruesve dhe gjithė atyre qė mendonin kundėr qėndrimeve tė politikės shtetėrore jugosllave, si dhe pėr t’i arsyetuar masat e dhunshme dhe represive kundėr popullatės shqiptare ata ngritėn teza tė ndryshme qė tė demaskonin kėtė lėvizje kundėr kėtij pushtimi. Pasi qė shtypen demonstrata me tanke dhe artileri, ata filluan edhe luftėn politike dhe gjetėn pėrkrahje nga klasa politike kosovare. Nuk u mjaftonte vetėm Kosova dhe shqiptarėt e Kosovės, por kėto masa (sipas tyre) duhet zbatuar edhe kundėr shqiptarėve kudo qe jetonin nė territoret e ish-Jugosllavisė.

Ėshtė interesant se kundėr ēdo gjėje shqiptare sė pari i filluan sulmet Moisovi dhe Kolishevski. Ata qysh kah mesi i muajt Prill 1981 kishin deklaruar se "…aus Mazedonien, wo der Nationalismus so weit geht, daß sogar Gebiete von Nachbarstaaten in offiziellen Publikationen als „unbefreit" angeführt werden. Beide Politiker rügten in ihrer eigenen Republik aber lediglich die Überproduktion von Intellektuellen, die sich wie in Pristina nachteilig auswirke." (se nacionalizmi ėshtė nė rritje edhe nė Maqedoni...), e po ashtu duke akuzuar tė gjithė ata tė rinj shqiptarė qė kishin mbaruar studimet ose forma tė ndryshme tė shkollimit nė Kosovė se janė "inflacion" intelektual pėr republikėn e tyre. Kėto dhe deklarimet tjera tė liderėve politikė nga Maqedonia jepnin pėr tė kuptuar se njė fushatė "shtrigash" do tė ishte edhe nė Maqedoni, pa pėrjashtuar as Malin e Zi, ku po ashtu nė shtypin gjerman lajmėrohet edhe pėr dėnimet e para edhe nė kėtė republikė.

Ndjekje arrestime dhe maltretime qė kishin filluar nė Kosovė, qysh nga prilli, tani u bėnė realitet deklarimet e Kolishevskit dhe Moisovit, se „duhet hetuar shqiptarėt edhe nė Maqedoni dhe Mal tė Zi", dhe mė 19 Maj 19081 nė „FAZ", kemi njė informatė tė AFP, e bazuar nė Tanjug, se nė Shkup kishte filluar njė proces gjyqėsore kundėr pesė (5) shqiptarėve „nacionalistė dhe irredentiste", tė cilėt akuzohen se nė vitin 1979, kanė formuare „Partinė Punėtore Nacionale", qė nė programin e saj parasheh bashkimin e territoreve tė banuara me shqiptarė tė Jugosllavisė t’i bashkohen Shqipėrisė. Ky grup nė periudhėn qershor 1979 e deri nė janar tė vitit 1981, janė marrė me aktivitete armiqėsore, duke shkruar parulla me karakter armiqėsor nėpėr qytete tė Maqedonisė tė banuar me shumicė shqiptare.

Pjesė tė artikullit tė „FAZ" tė datės 19 Maj 1981

Po ashtu Lazar Moisovi, sot paralajmėroi se nė bazė tė hetimeve ka rezultuar se kanė vepruar „Grupe Marksiste-Leniniste ", nė emėr tė Partisė Komuniste tė Shqiptarėve tė Jugosllavisė", sipas Moisovit, "...die Führer der konterrevolutionären und kriminellen Aktivitäten" vor Gericht gestellt werden", pra (udhėheqėsit e kontrarevolucionit dhe tė aktiviteteve kriminale janė dorėzuar para gjyqit ". Tani na del nė skenė edhe njė sihariq i ri, kur Moisovi deklaron se kėto trazira kanė karakter ideologjik, qė jep pėr tė kuptuar se ku ėshtė interesi i tij, qė kėto demonstrata tė popullit shqiptar tė Kosovės, qė u shndėrruan nė njė revoltė tė hapur, pėr shkak tė dhunės sė pėrdorur nga ana e regjimit tė atėhershėm, por qė fituan njė simpati nė arenėn ndėrkombėtare, tani politika jugosllave mundohej qė t’i drejtonte nė atė ēka perėndimi nuk e pėrkrahte, e ajo ishte ideologjia marksiste-leniniste, por se sa kishin karakter ideologjik ajo shihej qartė.

Ndėrsa gazeta „NZZ", edhe ajo filloi tė trajtojė kėto polemika, por me njė dozė me tė rezervuar. Gjatė Muajit Prill kemi vetėm njė artikull, qė shkruan kjo gazetė dhe atė e citon Fadil Hoxhėn, i cili ka reaguar kundėr Shqipėrisė, pėr propagandėn e saj dhe nxitjen e Nacionalizmit tek shqiptarėt nė Jugosllavi, si dhe se me kėtė „aventurė politike tė qėllimshme dhe dritėshkurtėr, Tirana po e destabilizon Ballkanin". Por ky problem nė mes tė Jugosllavisė dhe Shqipėrisė do tė trajtohet edhe mė shumė gjatė muajit maj tė vitit 1981, pothuaj nė tė gjitha gazetat gjermane. Kjo ishte njė temė mjaftė tėrheqėse pėr kėta komentatorė qė analizonin atė se ēka deklaronte Tirana dhe Prishtina / Beogradi, nė raportet e tyre tė mėhershme si dhe tė tashme, ku Beogradi shfrytėzoi rastin ta akuzojė Tiranėn, se edhe me profesorėt qė kishin ligjėruar nė Universitetin e Prishtinės, kanė ndikuar nė indoktrinimin e gjeneratės sė re, jo vetėm tek shqiptarėt e Kosovės, por edhe tė shqiptarėt qė jetojnė nė republikat tjera tė Jugosllavisė, e qė kishin studiuar nė Prishtinė, prandaj edhe paralajmėruan masa edhe pėr shqiptarėt nė Maqedoni dhe Mal tė Zi.

„Die beiden Hauptsprecher auf den Tagungen der obersten Bundesgremien Staatspräsidiumsvorsitzender Kolisevski und Parteipräsidiumsvorsitzender Mojsov - kommen beide aus Mazedonien, wo der Nationalismus so weit geht, daß sogar Gebiete von Nachbarstaaten in offiziellen Publikationen als „unbefreit" angeführt werden. Beide Politiker rügten in ihrer eigenen Republik aber lediglich die Überproduktion von Intellektuellen, die sich wie in Pristina nachteilig auswirke". (tė dy kėta pėrfaqėsues tė lartė (…) vijnė nga Maqedonia, ku nacionalizmi shkon nė rritje nė kėtė republike fqinje, tė dy ankohen pėr „hiperproduksion" tė intelektualėve qė kanė marrė nė Prishtinė.

Prandaj duke lexuar kėto shkrime tė z. Zaim Beqiri, nuk me habiti edhe pyetja e gazetarit tė "Zėrit tė Kosovės" se "..."Zėri i Kosovės": Ju, sė bashku me Rrahim Nezirin, Shaban Limanin, Esat Abdyrrahmanin dhe Daim Shabanin, diku kah mesi i vitit 1981, u dėnuat me burgim tė rėndė prej 53 vjet e gjysmė, tė veprimtarisė tuaj, programin, thirrjen e kėshtu me radhė, ngase shumė pak apo fare, sa i pėrket kėtij grupimi politik tė asaj kohe ėshtė folur dhe shkruar?". Me tė vėrtet pak ėshtė folur dhe shkruar pėr kėtė gjeneratė tė pėrndjekurish, ose edhe kur ėshtė shkruar nė tė shumtėn e rasteve ju ėshtė dhėnė ngjyrime kolitke nga prizmi i kohės. Duhet tė shkruhet pėr kėta persona dhe ngjarje, por pėr kohėn kur kanė vepruare se a kanė qenė me tė vėrtet tė drejta veprimet e tyre, ēka aspak nuk dyshoj, pėrjashto ndonjėrin qė edhe kam mundur nė forma tė ndryshme edhe tė devijoj nga qėndrimet e tyre.

Pazarllėqet e „miqėve“ tanė, kėndellje pėr popullin shqiptar!

Brenda Shqipėrisė Natyrale, s’ka as edhe njė pėllėmbė tokė tė huaj!
Shkruan: Sejdi VESELI
Prishtinė, 11 nėntor 2008

Pazarllėqet aktuale rreth zbarkimit, shtrirjes dhe funksionalizimit tė Euleks-it nė tėrė territorin e “Republikės sė Kosovės”, shpalosėn njė tė vėrtetė aspak tė kėndshme pėr popullin shumicė tė saj, se shpallja e gjoja pavarėsisė sė njė shteti ende pa e bėrė tė tillė dhe kur nga administrata e tij qendrore nuk administrohet afro 1/3 tė territorit, nuk ėshtė tjetėr pos edhe njė vetėmashtrim i radhės. Nuk vonoi dhe kėtė e dėshmuan edhe ngjarjet qė pasuan, si nė veriun e kėtij shteti tė “pavarur”, ashtu dhe nėpėr enklavat serbe nė zemrėn e tij, ende pa u tharė ngjyra e tekstit tė Deklaratės sė kėsaj shpalljeje, tė shkruar nė papirusin 700 vjeēar.

Siē dihet, me 19 shkurt 2008, rreth orės 11:30, dy ditė pas shpalljes sė gjoja pavarėsisė, nė dy vendkalimet kufitare Kosovė – Serbi, nė vendin e quajtur Jarinje (Leposaviq) dhe Banjė (Zubin Potok) u sulmuan nga grupe paramilitarėsh serb dhe pasi u demoluan ndėrtesat dhe objektet pėrcjellėse dhe veturat zyrtare, atėherė iu ėshtė vėnė flaka. Kėto ngjarje dėshmuan edhe diēka tjetėr, se kjo pavarėsi, duke mos qenė e vlefshme nė afro 35% tė territorit tė kėtij shteti, me vetėm 10.887 kilometra katror, ajo nuk mund tė klasifikohet ndryshe, pos e tredhur, diēka ngjashėm me atė tė Palestinės dhe...

Duhet, theksuar se gjendja e sigurisė nė kėto pjesė tė Kosovės, jo vetėm se nuk ėshtė sanuar por pėrkundrazi ajo ėshtė pėrkeqėsuar dhe, ky pėrkeqėsim ka arritur pėrmasa alarmante. Gjithashtu duhet theksuar, se kjo gjendje ėshtė pasojė e veprimtarisė sė strukturave tė pushtetit tė Serbisė, qė prej pėrfundimit tė luftės e deri nė ditėt e sotme, tė papenguar nga KFOR-i dhe UNMIKU, pėrgjegjės kryesor pėr sigurinė, sipas Rezolutės famoze tė KS tė OKB-sė nr.1244. Por, populli thotė, “tė rrimė shtrembėt por tė flasim drejt”, pengimi i punės sė kėtyre strukturave nuk u kėrkua me vendosmėri as nga tė mandatuarit me votėn e “lirė” tė popullit, pėrkundėr faktit se ishin betuar para elektoratit, se nėse e marrin votėn e tij, me pėrparėsi do ta rregullonin kėtė gjendje kancerogjene, sidomos nė kėto terrene nė tė cilat janė koncentruar pasuri tė mėdha minerale dhe hidrike tė Kosovės.

Siē ėshtė bėrė e ditur, nėpėr tė gjitha enklavat serbe, tanimė tė legalizuara me Planin Gjithėpėrfshirės tė Ahtisarit, janė formuar shtabet pėr vetėmbrojtje. Kėto shtabe shprehen qartė, se do tė veprojnė me vendosmėri nėn moton “Kosova ėshtė Serbi” dhe kėshtu edhe po veprojnė. Por, nė realitet krejt veprimtaria e tyre, zhvillohet nė drejtim tė legalizimit tė ndarjes sė kėtyre enklavave nga Kosova dhe bashkimi i tyre me Serbinė.

Duhet cekur se nė kuadėr tė kėtyre formave tė “vetėmbrojtjes”, janė grumbulluar hordhitė e Ministrisė sė Punėve tė Brendshme dhe tė ushtrisė serbe, si dhe ato paramilitare, tė njohura si “Beretat e Kuqe”,“Rojet e Urės”, “Garda Car Llazar” dhe plehra tė ngjashėm serbo-ēetnik, pėr tė cilėt dyshohet me bazė, se ishin po ata qė masakruan popullatėn civile shqiptare. Nuk duhet tė ēuditemi nėse mėsohet pak mė vonė, se nė krye tė kėtyre hordhive gjenden edhe kriminelė, tė rangut tė Ratko Mlladiē, tė kėrkuar nga Gjykata e Hagės...qė bazuar nė fjalorin luftėnxitės tė Episkopit Artemije dhe Mitropolitit Amfilohije, kėta kriminel mund tė jenė tė strehuar nėpėr objektet e kultit “shensavian”, tė maskuar si murgj, ashtu si dikur “tigrat” e Arkanit dhe paramilitarėt tjerė, tė cilėt kryenin krime ndaj popullatės civile shqiptare, dhe ktheheshin nė objektet fetare “shensaviane”, tė cilat ishin shndėrruar nė baza(kazerma) tė tyre!

Nga vetė fakti, se kėto veprime separatiste tė drejtueseve lokal tė kėsaj pjese tė Kosovės, jo vetėm se nuk u shfuqizuan menjėherė nga UNMIK-u (siē shfuqizoheshin dikur dhe sot vendimet e Kuvendit tė Kosovės) por nuk po trajtohen ushtarakisht nga KFOR-i, tė imponon dyshimin e bazuar, se krejt kjo veprimtari shumė e rrezikshme pėr tė ardhmen e afėrt tė Kosovės dhe tė rajonit nė pėrgjithėsi, ėshtė bėrė me pėlqimin e disa segmenteve, jo tė pafuqishme ndėrkombėtare, aleate tradicionale tė Serbisė. Kjo gjendje e sigurisė jo vetėm nė veriun e Kosovės, por nėpėr tė gjitha enklavat serbe, nė kėtė kohė tė pazarllėqeve rreth vendosjes sė EULEKS-it dhe rekonfigurimit tė UNMIK-ut, sa vije e pėrkeqėsohet.

Zhvillimet e fundit nė lėmi tė mbrojtjes dhe sigurisė tė Serbisė, imponojnė pėrfundime aspak tė kėndshme, se Kosova mund tė rrezikohet nga rebelimi nepėr enklava, i cili do tė pėrgatiste terrenin dhe “arsyetimin” pėr ndėrmarrjen e njė blitz krig-u nga ushtria e serbe. Njė veprim i tillė do tė ndėrmerrej me qėllim, fillimisht tė vėnies nėn “mbrojtje” tė enklavave nga “terroristėt” shqiptar dhe pėr t’i aneksuar mė vonė kėto pjesė tė Kosovės. Bazuar nė pėrvojėn qė kemi me Serbinė, e cila ėshtė peng e radikalizmit tradicional dhe politikanizmit pashiqian, situata mund tė eskalojė brenda natės, sipas skenarėve tė pėrgatitur qė moti!

Nė disa shkrime tė mė hershme jam pėrpjekur tė pasqyrojė lėvizjet e njėsive operative tė ushtrisė serbe, njėsive paramilitare dhe tė MUP-it. Kėsaj radhe, do tė pėrpiqem tė pasqyrojė synimin e ushtrimeve ushtarake tė njėsive tė kėmbėsorisė, tė artilerisė, atyre tankiste, ajrore dhe kundėrajrore tė ushtrisė serbe, tė cilat u mbajtėn brenda 45 ditėve tė fundit dhe qė kishin pėr synim verifikimin e aftėsisė luftarake tė kėtyre njėsive, pėr ēlirimin e terrenit pėrkohėsisht tė okupuar dhe mbrojtjen e tėrėsisė territoriale tė Serbisė. Ėshtė me rėndėsi tė theksohet, se kėto ushtrime u bėnė, jo shumė kohė pas kthimet nga riparimi i avionėve strategjik Mig-29, nga pėrforcimi i blindės sė tankeve m-84 dhe pas vendosjes sė sistemeve mbrojtėse raketore tė cilat u “blenė” kohėve tė fundit nga Rusia. Tė gjitha kėto ushtrime u pėrmblodhėn nė ushtrimin e koduar “Obuka2008”. Siē njofton Tanjug, me 20.10.2008 nė Qendrėn Operative tė sistemit tė mbrojtjes nė Shtatmadhorinė e Ushtrisė sė Serbisė, filloi ushtrimi luftarak shtabor i Komandės sė Bashkuar Operative “Obuka 2008”. Ky ushtrim drejtohet nga koloneli Milan Mojsiloviē, zėvendės komandant i KBO, nė tė cilin marrin pjesė eprorėt e tėrėsive organizative dhe nga pėrbėrja e Shtatmadhorisė. (Tanjug)

“...Nė sallat e errėsuara thellė nėn tokė, nė hartat elektronike, nė njė qetėsi tė rreptė tė cilėn e prishnin vetėm flladitėset dhe shkėlqimi nga kompjuterėt super tė fortė, luhej lufta ndėrmjet dy shteteve nė Ballkan...” Miroslav Lazanski, botuar me 08/11/2008, nė http://www.politika.rs. Nė kėtė lojė luftarake, qė udhėhiqej nga ky kolonel me pėrvojė tė freskėt nga luftėrat e fundit, operacionet luftarake pėrfshinė edhe territorin e shtetit tė tretė, nė thellėsi prej 100 km... Nėse krahasohet skenari dhe kualiteti i kėtij ushtrimi elektronik, tė gjitha ushtrimet e mėhershme tė ish APJ, si p.sh. “Sloboda 71”, “Podgora 72”, “Jedinstvo83”... nė tė cilat morėn pjesė tė gjitha gjinitė ushtarake me tė gjitha armatimet pėr njė luftė tė vėrtetė, do tė mund tė klasifikoheshin vetėm si lojėra fėmijėsh.

Nė kėtė ushtrim luftarak, aktori kryesor paraqitej shteti i koduar Rodopia. Si pasojė e shkėputjes tė njė pjese tė territorit, kufizohej zhvillimi i kėtij shteti, ngase ndihej mungesa e madhe xeheve dhe lėndėve pėr prodhimin e energjisė, andaj para se tė futet nė luftė ai kėrkon me forcė revidimin e marrėveshjeve tė paqes dhe kthimin e suverenitetit mbi kėtė pjesė tė territorit qė kishte humbur, tė pasur me linjit dhe xehe tjera. Lexuesi i kėtij shkrimi mund tė nxjerr pėrfundimin shumė tė drejtė, se pjesa e territorit tė Rodopisė(lexo Serbisė) pėr tė cilėn bėhet fjalė ėshtė Kosova. Tė ky pėrfundim do tė vij, sidomos duke e studiuar me kujdes foton e hartės, nė bazė tė cilės shpjegohej ushtrimi.

Sipas tė gjitha tė dhėnave qė jepen nė hartė dhe shpjegimeve qė jep drejtuesi i ushtrimit, mund tė nxirret pėrfundimi, se ushtria serbe pėrgatitet, sė pari pėr tė ripushtuar Kosovėn dhe pėr tė mbajtur nėn kontroll Luginėn e Preshevės, andaj qėllimisht gjatė shpjegimit injorohen forcat, tė cilat aktualisht janė tė dislokuara dhe tė destinuara pėr tė vepruar drejt Kosovės dhe Luginės sė Preshevės dhe qė drejtohen nga Komanda nė Nish; sė dyti tė ndihmoj shkėputjen e Republika Serbska nga Bosnja, andaj nė kuadėr tė kėtij ushtrimi parashikon koncentrimin e forcave nė vijėn Kralevė-Paraqin-Prokuple-Novi Pazar, pėr t’u “ofruar ndihmė secesionistėve nė regjionin Loznica-Valevo-Kosjeriq-Bajna Bashta”; sė treti pėr tė shtypur me dhunė pretendimet e Vojvodinės pėr t’u shkėputur nga Serbia.

Kush ka sy e vesh ėshtė duke e kuptuar, se gjendja e sigurisė nė Kosovė dhe rreth saj po pėrkeqėsohet me hapa gallopant. Por, duhet konstatuar se vėrehet njė kthesė kualitative tė mendėsia kolektive e shqiptarėve. Asnjė veprim i mėparshėm i Bashkėsisė Ndėrkombėtare, nuk ka ndikuar, siē do tė ndikojnė kėto pazarllėqet aktuale nė zgjimin e popullit shqiptar nga hipnoza e tiradave mashtruese, sidomos nga ato qė u sajuan e emetuan nga disa qarqe ndėrkombėtare dhe qė pėrsėriten edhe sot nga papagajtė e tyre vendor, si dhe nė vetėdijesimin e tyre pėr rreziqet potenciale qė u kanosen interesave tė tyre legjitime nga kėto pazarllėqe. Me siguri, se ky vetėdijesim do t’i ndihmojė shqiptarėt qė tė lėnė anash gjithēka qė i ndanė, pėr tė filluar pėrpjekjet e menjėhershme dhe serioze pėr t’i ringjeshur radhėt dhe pėr tė vendosur qė tė sakrifikojnė ēfarė ėshtė e domosdoshme, pėr njė qėllim madhor dhe tė ligjshėm: zgjidhjen e drejt dhe pėrfundimtare tė ēėshtjes sė tyre kombėtare, duke ribashkuar shtetin e tyre tė vetėm, Shqipėrinė Natyrale, brenda tė cilit nuk do tė ketė as edhe njė pėllėmbė tė tokės sė huaj dhe, pėr ta ndėrtuar atė sipas standardeve mė tė avancuara tė demokracisė, nė tė cilin do tė garantoheshin me ligj tė drejtat e natyrshme edhe pėr minoritetet.

Shqiptarėt po binden pėrfundimisht, se vetėm kur ta marrin fatin e tyre nė duart e veta, mund ta nderojnė si i ka hije vendin dhe kombin, sepse kėshtu i bindin miqtė dhe armiqtė, se janė zotėt e vėrtetė tė trojeve tė Shqipėrisė Natyrale!!!


TOLERANCA DHE TIRANIA E SHUMICĖS

Shkruan: Moikom Zeqo

Meqenėse kam shkruar pėr keqkuptimin e ideve demokratike, pėr demokracinė e deformuar, dua t‘i referohem njė nga filozofėve mė tė mėdhenj, Karl Poperit, ndėr ata qė kanė sfiduar tezėn "e vdekjes sė filozofisė". Kjo nuk ėshtė aspak njė formulė e skajshme dhe e pafajshme. Pragmatizmi ka spostuar librat, simbolet e studimit rigoroz, prirjet arsyetuese, apo dyshuese, domethėnė gjithēka qė pėrcakton klinikisht substancėn e problematikės filozofike. Ata qė mohojnė filozofinė, vetėkuptohet qė janė tė mohuar prej saj.

Po kush ishte (ėshtė) Karl Poper?

Ē‘pėrfaqėson Karl Poperi?

Me origjinė austriake, i lindur nė 1902, Karl Poper u bė njė filozof i madh anglez dhe nė 1945, nė Londėr, ai konsiderohej si njė patriark i filozofisė. Karl Poper ka synuar me vetėdije njė pozicion specifik tė neopozitivizmit, por me elementė tė racionalizmit kritik, gjė qė shpjegohet edhe me njohjen e tij tė shumėfishtė dhe tė pazakontė tė dijeve dhe tė shkencave ekzakte, fizike e pėrgjithėsisht natyrore. Karl Poper dallon tri botė: Botėn fizike (materien), botėn pėrjetuese (vetėdijen), botėn e ideve, teorive (si realitet objektiv), pranon pa dyshim materialitetin dhe objektivitetin parėsor, duke mohuar metafizikėn si anakronizėm mendor, kurse kriterin e verifikimin e pėrcakton nga pika e kundėrt: kriteri i pėrgėnjeshtrimit. Kėsisoj, Karl Poper kritikon esencializmin e filozofisė sė shkencave, si dhe tė tėrė teoritė konvencionaliste, instrumentaliste, madje dhe pozitivistėt klasikė, duke i reformuar parimet kryesore tė pozitivizmit shkencor, sepse sipas Karl Poper, parimi i njohjes njerėzore mund tė vėrtetohet nė kuptimin e mohimit tė mitit dhe tė "shndėrrimit" tė tij nė shkencė. Karl Poper e mohon metodėn induktive dhe e zėvendėson me deduksionin, kritikon ashpėr aspekte tė dyshimta tė filozofisė sociale dhe sidomos metodėn matematikore tė tė vėzhguarit tė shkencave historike.

Poperi kundėr shoqėrive totalitare

Karl Poper kundėrshton kuptimet "utopike", duke vėnė nė dukje se "pėrpjekja pėr tė krijuar qiell nė tokė, prodhon pėrherė ferr". Ky deduksion ėshtė substancial pėr dėshtimin e komunizmit totalitar. Karl Poper, nė 1945, boton kryeveprėn e vet "The open society and its enemyes" ("Shoqėria e hapur dhe armiqtė e saj") nė dy vėllime. Nė kėtė shtjellim pretencioz, nė kėtė sumasumarum, filozofia shkrihet si sociologjia e antropoligjizuar, jepet si sens zhvillimi i ngadalshėm, njė lloj katekizmi mendor pėr popujt, si dhe njė eksocizėm, njė antidot ndaj ideologjive ndarėse, kundėrshtuese, pėrplasėse, pėrjashtuese. Karl Poper ka synuar njė universalitet tė njė kuptimi tė ri tė botės, ndonėse pa shpjeguar dot deri nė fund dhe bindshėm kontradiktat e saj, ai bėn njė apel madhėshtor, por nuk i fatalizon historinė dhe idetė e ndryshme. Karl Poper, nė tezėn e Shoqėrisė sė Hapur, duke huazuar idetė e europianistėve tė Konvergimit, duke hequr kufijtė politikė, qė paraqiten edhe si kufij etnikė etj., si njė Sen Simon i ri, flet pėr njė tė ardhme tė pėrbashkėt tė bashkėsisė joantagoniste tė kombeve dhe tė njerėzve. Karl Poper ngrihet kundėr teorive dhe praktikave qė veēojnė njerėzit, mbifuqizojnė "in extremis" nacionalizmat, apo teoritė raciste, por edhe ato politike dhe vė nė qendėr tė optikės filozofike, idenė e njė bashkėsie e njė matrice antropologjike tė pėrbashkėt tė Shoqėrisė sė Hapur. Karl Poper, me projektin e Shoqėrisė sė Hapur, realizon pėrvojat totalitare, si dhe tė ngujimit kufitar, duke i quajtur kėto si Vrima e Zezė e historisė. Njė marrėzi e instrumentalizuar, qė tė rikthen nė tė kaluarėn dhe e bėn edhe tė tashmen, edhe tė ardhmen thjesht njė tautologji. Demokracia autentike dhe demokracia alibike Karl Poper arsyeton rrugėt dhe mundėsitė e Shoqėrisė sė Hapur, duke thėnė rregullat e njė demokracie tė ėndėrruar, qė ai e mbiquan Demokraci Autentike dhe jo njė Demokraci Alibike, gjė qė bėn tė mundur faktin qė shoqėria civile tė bėhet dalėngadalė dhe pėrfundimisht mė e plotfuqishme sesa vetė koncepti i vjetėr i shtetit. Kjo mund tė arrihet, sipas Karl Poper ndėrmjet njė sistemi institucionesh, pra nėpėrmjet institucionalizimit tė vetė institucioneve. Kėto teza tė Karl Poper, kanė njė aktualitet tė habitshėm dhe janė gati inkadeshente, pėr realitetin, shoqėrinė dhe demokracinė e brishtė shqiptare.

Institucionet, kryevepra e demokracisė

Sipas Karl Poper, krijimi i institucioneve ėshtė kryevepra madhėshtore e demokracisė, shumė mė substanciale sesa qarkullimi i emrave tė administratave, apo ciklimi i zgjedhjeve politike. Ēdo mazhorancė politike qė nuk merr parasysh institucionet, bėhet njė nga faktorėt mė negativė dhe shkatėrrues tė defaktorizimit tė institucioneve. Krijimi i ēdo mazhorance tė re nuk ėshtė domosdoshmėrisht njė atu, pėr tė rikompozuar ēdo institucion sipas vizionit tė fitimit tė mandatit. Kjo gjė absolutisht nuk ėshtė siē duhet nga mazhorancat politike nė Shqipėri, sepse mazhorancat qoftė tė PD-sė, qoftė tė PS-sė, nuk kanė pasur ndėrgjegjshmėrinė historike pėr institucionet demokratike, por kanė pėrcaktuar politikėn dhe shoqėrinė shqiptare sipas modelimeve tė tyre tė f66itoreve politike.

Kuptimshmėria konvencionale e shumicės

Tė gjitha kėto gjėra, bėhen nė emėr tė "shumicės". Po ēfarė ėshtė kjo shumicė? A ėshtė shumica elektorale, i tėrė populli, e tėrė shoqėria? Nėse njė elektorat fiton me diferencė tė vogėl nė raport me elektoratin e opozitės, kjo quhet njė shumicė konvencionale, madje njė shumicė numerike, sesa programore. Atėherė, kush ua jep targun liderėve tė shumicave tė pėrkohshme elektorale pėr tė bėrė ndryshime subjektivisht tė njėanshme pėr tėrė popullin dhe shoqėrinė. Ky keqkuptim i shumicės, ėshtė ndoshta vatra apo matrica e marrėzive politike mė tė llahtarshme qė kanė ndodhur dhe po ndodhin nė Shqipėri. Liderėt e shumicės, pavarėsisht nga emėrtimet apo etiketat e partive, kanė delirin pėr tė pėrfaqėsuar tėrė popullin dhe shoqėrinė. Kėtu qėndron arsyeja tragjike, qė nuk merret parasysh asgjė nga elektorati i opozitės, duke bėrė kėshtu qė njė elektorat tė zotėrojė, madje tė dhunojė elektoratin tjetėr. Ky problem, kaq i mprehtė dhe delikat, ėshtė analizuar shkėlqyeshėm nga Karl Poper. Karl Poper shkruan: "Demokracia nuk mund tė karakterizohet e kryer vetėm si qeveri e shumicės. Edhe pse institucioni i zgjedhjeve tė pėrgjithshme ėshtė i njė rėndėsie tė veēantė. Nė fakt, njė shumicė mund tė qeverisė nė mėnyrė tiranike. Nė njė demokraci, pushtetet e qeveritarėve duhet tė kufizohen dhe kriteri i demokracisė ėshtė ky: Nė njė demokraci, qeveritarėt, domethėnė qeveria, duhet tė hiqen prej pushtetit tė shpėrdoruar prej atyre qė ata qeverisin, por pa derdhur gjak. Pra, nė qoftė se njerėzit nė pushtet nuk ruajnė ato institucione qė i sigurojnė pakicės mundėsinė pėr tė punuar, pėr njė shndėrrim paqėsor tė qeverisjes, atėherė kjo qeveri ėshtė njė tirani. Duhet tė realizojmė, tė zgjedhim vetėm mes dy formave tė qeverisjes, domethėnė midis asaj, qė ka institucionet e demokracisė dhe asaj qė ka institucionet e tiranisė. Njė Kushtetutė demokratike, e qėndrueshme duhet tė pėrjashtojė vetėm njė tip tė shndėrrimit tė sistemit legal, vetėm atė lloj ndėrrimi, qė rrezikon karakterin e tij demokratik".

Pėrralla "Mbreti lakuriq" e Andersenit

Karl Poper ėshtė tepėr i qartė, ai tė kujton pėrrallėn e Andersenit "Mbreti lakuriq", kur djali i vogėl tha tė vėrtetėn e mbretit pa rroba, ndėrsa shumica e sugjestionuar nė halucinacione shihte rrobat mė ceremoniale e tė shkėlqyera nė trupin e mbretit. A nuk ndodh kėshtu edhe me politikanėt tanė nė Shqipėri? A nuk janė shumicat e sugjestionuara nė tė dy krahėt qė i shikojnė liderėt e tyre jo lakuriq, kur ata janė nė shumicėn e rasteve lakuriq? Djali i vogėl ishte njė, shumica janė tė tjerėt. Por e vėrteta i takonte djalit tė vogėl. Ky shembull parabolik, tregon qartė sesi njė shumicė parlamentare dhe politike qė pretendon monopolin e sė vėrtetės dhe tė gjithēkaje, tė jetė vetėm e sugjestionuar dhe tė ndėrmarrė veprime nga mė tė ēuditshmet, nga mė delirantet. Filozofia politike e Karl Poper pėrshkohet nga humanizmi. Filozofia politike e Karl Poper e rrėzon kultin e qeveritarėve dhe synon pėr tė krijuar kushtet e njė demokracie konceptuale. Kushtetuta, si substancė juridike, nuk bie nė kundėrshtim me ekzistencialitetin e njeriut dhe kur njeriu nuk bėhet njė posterior i politikės, por njeriu i referohet vetėm njeriut, duke bėrė kėshtu humanizim tė politikės dhe tė historisė. Karl Poper, me kėtė koncept tė pėrparuar tė demokracisė, nuk mund tė parapėlqehet, aq mė tepėr nga ana qė preferojnė bajraktarizmin bjeshkatar shqiptaro-ballkanik, si dhe totalitarizmin demokratist. Ky konfrontim e ballafaqim i ideve tė Karl Poper me jetėn e sotme politike shqiptare, do tė ēonte nė mendimin se Karl Poper ėshtė njė mendimtar i rrezikshėm, madje tepėr i dėmshėm dhe heretik pėr pushtetarėt e sotėm. Pėr pushtetarėt problematikė tė ditės, opozita shqiptare ėshtė njė koncept i pėrjashtuar, opozita nuk ka asnjėherė tė drejtė sepse opozita nuk e ka "shumicėn". Kėshtu, mazhoranca e PD-sė, personalizon gjithēka dhe mund tė bėjė gjithēka. Karl Poper ka thėnė gjithashtu se njė demokraci quhet e emancipuar jo kur respektohen tė drejtat e shumicės, po nė mėnyrė tė veēantė nga respektimi i tė drejtave tė opozitės. Kjo tezė i alarmon politikanėt shqiptarė, sepse botėkuptimi i tyre ėshtė paternalist, pėrjashtues dhe purist.

Tė drejtat e opozitės 

Tė drejtat e opozitės atakohen me pėrbuzje tė madhe, thua se elektorati i opozitės meriton gjithashtu pėrjashtimin dhe dėnimin. Nė tė vėrtetė, pushtetarėt dhe opozita janė shqiptarė, qytetarė tė tė njėjtit vend, tė tė njėjtit komb, ata pėrbėjnė shoqėrinė e cila nuk mund tė dualizohet nė mėnyrė absurde dhe pambarimisht. Prandaj, sipas Karl Poper, kryeinstitucioni i Shoqėrisė sė Hapur, ėshtė toleranca. Kėtu nuk bėhet fjalė pėr tolerancėn si njė sjellje etike vetjake, si njė kulturė tė sjelluri nė shoqėri, si njė respekt formal dhe hipokrit, por pėr tolerancėn konceptuale, nė kuptimin filozofik politik dhe antropologjik, pėr tolerancėn qė bashkon dhe nuk ndan, qė ndėrthur dhe nuk pėrēan, pėr tolerancėn qė ndėrton "sė bashku" dhe nuk bėn vetėvrasje "sė bashku". Kundėr postulatit "Kam gjithmonė tė drejtė", Karl Poper polemizon me etatizimin e shoqėrisė, si edhe me karakterin e privilegjuar tė administratės sė mazhorancės, qė simbolizon tek vetvetja postulatin "kam gjithmonė tė drejtė", duke manipuluar opinionin publik, duke rrafshuar mendimet debatuese dhe standardizuar nė mėnyrė tė mjerueshme individin dhe shoqėrinė. Karl Poper shkruan: "Nė qoftė se demokracia shkatėrrohet, atėherė tė gjitha tė drejtat janė shkatėrruar, madje edhe nėse ato arrijnė t‘i mbajmė me disa avantazhe ‘tė dhuruara‘ prej qeveritarėve. Nė raste tė tilla, zgjidhja bėhet ndėrmjet dorėheqjes". "Demokracia ofron njė fushė tė ēmueshme beteje pėr ēdo reformė tė arsyeshme. Por nė qoftė se nė kėtė fushė lufte, mbrojtja e demokracisė nuk bėhet preokupimi kryesor, tendencat e fshehta dhe tė dhunshme antidemokratike (qė i kuptojnė fare mirė ata pjesėtarė tė shoqėrisė qė i vuajnė nė kurriz), do ta shkatėrrojnė demokracinė. Nė kėtė rast, kur kjo ndodh, sepse kuptimi i koncepteve pėr kėtė shoqėri tė lirė, nuk ėshtė zhvilluar nė mėnyrė tė mjaftueshme, duhet lėvizur mė shpejt pėr tė nxitur pėrvetėsimin e tyre. Njė linjė politike e kundėrt mund tė rezultojė fatale. Ajo mund tė sjellė si pasojė humbjen e betejės mė tė rėndėsishme, domethėnė tė betejės pėr vetė demokracinė". A nuk e keni vėnė re sesi partitė dhe liderėt e mazhorancave fituese sapo bėhen pushtetarė, nuk flasin mė pėr demokracinė, por vetėm pėr mekanizmin administrativ? Harrohen frazat e bukura dhe demokratike e pragmatizmi i pushtetit bymehet dhe bėhet instrument kėrcėnues, duke krijuar psikozėn e frikės dhe tė ndėshkimit. Kėtu nuk bėhet fjalė pėr emra tė caktuar, apo pėr figura tė korrupsionit qė bėn kėrdinė nė Shqipėri dhe qė pėr fat tė keq, do tė bėjė kėrdinė edhe nė tė ardhmen. Interesi pėr demokracinė e vėrtetė zbehet dhe humbet, sepse burokracia administrative fetishizon vetveten dhe kėshtu administrata bėhet mė e plotfuqishme sesa vetė institucionet e Parlamentit, tė Presidentit, apo tė institucioneve tė tjera tė pavarura tė shtetit, si dhe tė institucioneve tė tjera qė kanė status autonomie.

Pakica e shumicės

Njė pakicė e vogėl e Njėshit tė Ekzekutivit, e stafit tė tij tė klonuar pyetet pėr gjithēka dhe pėrcakton nė hollėsi gjithēka nė shoqėri, nė institucione etj. Kjo situatė e rėndė, pėrvijohet nė ditėt tona kur njė pakicė e "shumicės", nuk e pyet as vetė shumicėn e saj. Kjo shpjegon pse pakica e stafit ka njė autoritet tė papėrballueshėm, kurse deputetėtpėrfaqėsuesit e shumicės parlamentare nuk kanė gati asnjė autoritet, as kriticizėm dhe as kundėrvėnie ndaj pakicės sė stafit. Pėrvetėsimi i ideve tė drejta, mund tė materializojė njė shoqėri tė drejtė. Me gjithė konvencionalitetin qė mbart cilėsimi i drejtėsisė sociale, duhet tė paraprijė ajo mė e madhja dhe mė supremja, drejtėsia njerėzore. Manipulimi bizantin i koncepteve tė mbrapshta, gjoja demokratike, ėshtė nė kundėrshtim vdekėsor me shoqėrinė e hapur tė Karl Poper. Mendimet e Karl Poper janė tė gjalla dhe e bėjnė tė mbijetojė sistemin arsyetues te secili, ato bėjnė njė katharsis mendor dhe shmangin kultin e marrėzive, tė deformimeve konceptuale qė po bėjnė kėrdinė sot nė shoqėrinė dhe jetėn kontradiktore shqiptare.

 Tiranė, 28. 12. 2009

Shqiperi

Marrėveshja, Puto: Kushtetuesja ta rrėzojė

TIRANĖ, 10.12.2009

Historiani dhe eksperti i sė drejtės ndėrkombėtare, Arben Puto, gjatė njė interviste tė dhėnė pėr “Gazeta Shqiptare” shprehet i bindur se Gjykata Kushtetuese do ta rrėzojė si antikushtetuese marrėveshjen e pėrcaktimit tė kufirit detar me Greqinė.
Sipas tij, debati i zhvilluar gjatė seancės sė shqyrtimit tė ēėshtjes vėrtetoi tė gjitha shkeljet ligjore tė paktit detar, qė nga procesi i negocimit e deri tek pėrmbajtja e marrėveshjes pėrfundimtare. “Kjo marrėveshje e ka dėmtuar sovranitetin territorial tė Shqipėrisė. Kanė dalė mjaft fakte flagrante, qė e vėnė nė dyshim kėtė marrėveshje dhe krijojnė bindjen e plotė qė me kėtė marrėveshje ėshtė shkelur sovraniteti territorial i Shqipėrisė, pasi i ėshtė dhėnė shtetit fqinj njė hapėsirė detare jashtė ēdo rregulli. Diskutimi serioz nga ana e anėtarėve tė Gjykatės Kushtetuese mė ka lėnė njė shije tė mirė, dhe uroj qė ashtu siē ėshtė nisur, ashtu edhe tė pėrfundojė nė shpalljen e vendimit”, - shprehet Puto gjatė intervistės.
Nė cilėsinė e ekspertit tė ēėshtjes sė detit dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare Puto komenton debatin e zhvilluar nė Gjykatė dy ditė mė parė.
Unė vėrej, nga debati qė ėshtė zhvilluar nė Gjykatėn Kushtetuese, se zv/shefi i Shtabit tė Pėrgjithshėm, Kristaq Gėrveni ka thėnė mes tė tjerash qė, “ne i kemi propozuar palės greke qė Gjiri i Sarandės dhe ai i Ksamilit dhe njė tjetėr, tė quhen ujėra tė brendshme dhe pala greke nuk i ka pranuar”. Po ē’do tė thotė kjo, qė pala greke nuk i ka pranuar? Ē’ėshtė kjo? Pse vetėm pala greke vendos dhe dikton se kush duhet tė quhen ujėra tė brendshėm dhe kush jo? Nuk e kuptoj. Njė gjė tjetėr qė mė ka tėrhequr vėmendjen ....ėshtė se njė nga negociatorėt, Ledia Hysi mbron me forcė nenin 2 tė marrėveshjes, i cili thotė qė nė ato ujėra qė i pėrkasin shtetit ai nuk mund ta ushtrojė sovranitetin e tij. Po ēfarė ujėra janė kėto atėherė, nėse nuk mund tė ushtrohet sovraniteti? Nga debati dalin edhe mė shumė dyshime nga diskutimet qė janė bėrė mė pėrpara. Kam bindjen qė ēėshtja ėshtė vėrtet serioze dhe uroj qė do tė gjendet rruga e vėrtetė e zgjidhjes. Nga shikimi i pėrgjithshėm i debatit nė Gjykatėn Kushtetuese rezulton, sipas mendimit tim, qė Shqipėria dėmtohet. Madje, me njė dėm goxha tė madh. Tė humbasėsh njė sipėrfaqe tė madhe ujore tė tillė, sikundėr po llogaritet, ėshtė vėrtet e papranueshme.”


Pakti
Marrėveshja pėr ujrat detare me Greqinė qė u firmos mes dy qeverive nė prill tė kėtij viti u bė e njohur qė pas publikimit tė fakteve tronditėse nga “Gazeta Shqiptare” dhe TVNews24. Gazeta Shqiptare" ka qenė e para e pėrditshme nė vendin tonė qė arriti tė zbardhė qysh nė 26 prill 2009, faktin tronditės qė fshihet nė marrėveshjen shqiptaro-greke "Pėr delimitimin e zonave pėrkatėse tė shelfit kontinental dhe zonave tė tjera detare qė i pėrkasin nė bazė tė sė drejtės ndėrkombėtare". Sipas zbulimit, mėsohet me fakte se Marrėveshja cenon ujėrat kombėtare nė detin Jon me rreth 354.4 km2, tė cilat i “dhurohen” fqinjit tonė jugor, Greqisė. Fakti i pretenduar do tė vėrtetohej vetėm pak muaj mė vonė nga ish-drejtori i Institutit tė Topografisė Ushtarake tė Shqipėrisė, koloneli Myslym Pasha, njėherėsh profesor me gradėn shkencore “Kandidat i shkencave”, i lauruar me titullin “Mjeshtėr kėrkimesh”. Nė 28 shtator 2009, GSH botoi ekskluzivisht studimin prej 117 faqesh tė kolonelit Pasha, sipas tė cilit, nga kjo marrėveshje cenohej rėndė sovraniteti territorial i Republikės sė Shqipėrisė, me 354.4 km2 sipėrfaqe ujore nė detin Jon, qė i dhurohej kėsisoj Greqisė.
Edhe ushtarakėt shqiptarė dhe disa shoqata nė vend i kėrkuan kuvendit mosratifikimin e marrėveshjes shqiptaro-greke pėr delimitimin e kufijve detarė.
Nė datėn 25 shtator, Komisioni Parlamentar i Ligjeve e miratoi kėtė marrėveshje. Por, nė datėn 15 tetor 2009, Parlamenti shtyu pa afat ratifikimin e marrėveshjes pėr pėrcaktimin e kufirit detar mes Shqipėrisė dhe Greqisė pas presionit mediatik nė rritje tė "Gazeta Shqiptare", e cila pėr mbi 8 muaj me radhė po boton fakte dhe dokumente mbi kėtė ēėshtje. Ēėshtja aktualisht shqyrtohet nga Gjykata Kushtetuese.
(balkanweb)


PSE GODITET AZEM SYLA?

Shkruan: Dilaver Goxhaj
Deklaratat e Nazim Bllacės, sė bashku me ato tė Adem Salihut dhe tė Gani Gecit, dhėnė medieve tė Prishtinės, i ranė opinionit shqiptar si njė rrufe nė ditėn me diell e me qiell pa re.

Shumica qė nuk ėshtė mėsuar me truke tė tilla policore, i morėn dhe i marrin pėr tė vėrteta ato broēkulla. Dhe ky ėshtė edhe njė nga qėllimet kryesore tė autorėve tė kėsaj tragjikomedie. Tė tjerė qė kanė qenė kundėr luftės ēlirimtare nė Kosovė gjatė viteve 1997-1999, edhe pse e dinė “vėrtetėsinė” e kėtyre “dėshmive” hiqen sikur u besojnė dhe i propagandojnė ato si tė vėrteta, duke i ngritur ato nė njė shkallė edhe mė tė lartė me dashakeqėsinė e tyre. Kjo kategori qė e pėrforcon kėtė lojė me skenarė tė shėrbimeve tė fshehta evropiane-ballkanike nuk bėn gjė tjetėr, veēse i jep shoqėrisė njė personazh pėr konsum ditor, ku nė raste tė ngjashme tė thotė: “Si foli Nazmi Bllaca”
Mirėpo, pavarėsisht se autorėt e kėtij skenari e kanė parashikuar kėtė fund tė Nazmi Bllacės (ku vetėm ai nuk e ka kuptuar qė ėshtė kokė turku) kanė tė tjera qėllime. Objektivi qė ata duan tė godasin ėshtė Ushtria Ēlirimtare e Kosovės. Qėllimi? Qė ta diskreditojnė sa mė shumė qė tė jetė e mundur UĒK-nė. atėherė lind pyetja: Pse zgjodhėn Azem Sylėn? Dhe kėtu fillon ēelėsi i skenarit.
Azem Syla ėshtė veprimtari kryesor nismėtar i themelimit dhe zhvillimit tė UĒK-sė, pavarėsisht se janė munduar ta shfrytėzojnė, mbase edhe e kanė shfrytėzuar, dhe e kanė lėnė nė hije. Kėtė e dinė, nė mos i gjithė populli nė Kosovė, e di shumica e luftėtarėve tė UĒK-sė dhe gjithė tė afėrmit dhe miqtė e tyre si dhe simpatizantėt e UĒK-sė. Mirėpo, po ta shikosh me vėmendje “deklaratėn” e Nazim Bllacės, ai shihet se ka goditur veēmas Azem Sylėn, njeriun qė ka gėzuar dhe gėzon autoritet nė popull, si gjatė luftės kur ai ishte Komandant i Shtabit tė Pėrgjithshėm tė UĒK-sė dhe mė vonė, pas Rambujesė, Ministėr i Mbrojtjes i Qeverisė sė Pėrkohshme tė Kosovės.

Atėherė lind pyetja: Pse Azem Sylėn pretendojnė ta bėjnė pjesėtar tė drejtimit tė shėrbimit tė fshehtė? Sepse nuk kanė ku ta kapin e ta sulmojnė. Meqė, ai nuk ka asnjė post, pėrveē autoriteti tė pakontestuar dhe postit moral si ish Komandant i SHP tė UĒK-sė.

Nga dėshmia e Nazim Bllacės, mėsojmė se prej majit tė vitit 2007 deri nė maj tė vitit 2009, ai ka jetuar jashtė Kosove. Dy vjet jashtė Kosove?! Ai tha se ka qenė nė Kroaci, por tashmė u zbulua qartė se ai me tėrė familjen ka qėndruar nė Serbi!

Atėherė ku ka punuar ai gjatė atyre viteve?
Me ēfarė pune ėshtė marrė ato dy vjet?
Kush e mbajti financiarisht, kur ai ka deklaruar se ėshtė mbytur nė borxhe?
Pse kryeprokurori i Serbisė kėrkon me ngulmė nga EULEX-i tė ruhet dhe tė mbahet nė arrest shtėpiak, ky njeri?

Edhe pėr t’u dhėnė pėrgjigje kėtyre pyetjeve, kuptohet qė janė marrė masat nga skenaristėt. Por Bllaca, duke qenė njė person, i cili ka shėrbyer nė strukturat e shėrbimin tė fshehtė tė UĒK-sė, si mund tė lihej pa u kontaktuar nga shėrbimet e fshehta tė shteteve, qė nuk e duan pavarėsinė e Kosovės? Kėtė dyshim ta pėrforcon edhe vetė fakti se, pse Nazim Bllaca ėshtė konservuar deri ditėn kur fillon gjyqi nė Hagė pėr ligjshmėrinė e pavarėsimit tė Kosovės!

Pse nuk doli ky zotėri qoftė edhe njė muaj mė herėt, por pikėrisht ditėn kur pėrfaqėsuesit e Kosovės dhe tė Serbisė u nisėn pėr t’u pėrballur nė GJND nė Hagė?

Kjo ėshtė pika qė zbulon prapavijėn e kėtij skenari.

Njėkohėsisht nuk duhet tė harrojmė deklaratat e mėhershme tė titullarėve tė shėrbimeve tė fshehta serbe, gjatė periudhės sė luftės dhe menjėherė pas saj, tė cilėt disa herė patėn deklaruar se nė Kosovė ata kishin rreth 80 mijė agjentė tė shpėrndarė nė tė gjitha qelizat jetėsore tė shoqėrisė Kosovare. Kjo e dhėnė ėshtė botuar disa herė nė mediet e Prishtinės. Pra, Serbia ka pasur njė armatė gati 4 herė mė tė madhe se UĒK-ja. Atėherė, kjo armatė nuk besohet qė tė mos ketė depėrtuar nė disa nga strukturat e UĒK-sė.
Mirėpo goditjet nė drejtim tė Azem Sylės janė shumė mė tė hershme. Sė pari, rreth tij qysh gjatė luftės ka nisur njė fushatė shpifjesh nga mediet shqiptare si tė Tiranės ashtu edhe tė Prishtinės.

Unė, autori i kėtij shkrimi, kam qenė shefi i kabinetit tė Ministrisė qė ai drejtonte, nė Prishtinė, gjatė kohės sė funksionimit tė QPK-sė, dhe personin e Nazim Bllacės nuk e kam parė, as edhe njė ditė nė mjediset e asaj ministrie, kur dihet qė gjithkush qė vinte pėr tė kontaktuar mė ministrin duhej tė kalonte pėrmes meje. Kėtė rregull e pat vendosur vetė Azem Syla kur ishte ministėr. Tė paktėn ky person do tė kish ardhur qoftė edhe njė ditė te Azemi pėr deri sa thotė se e kontaktonte aq shpesh. Madje nė njė rast, kur po shkrihej QPK-ja dhe po formohej KPA (Kėshilli i Pėrkohshėm Administrativ i Kosovės), nė janar tė vitit 2000, u shfaqėn veprime tė shmangies me ēdo kusht tė kėsaj figure dhe ne filluam ta kundėrshtonim qysh atė aferė shpifjet kundėr Azem Sylės.

Interesante ėshtė edhe fakti qė menjėherė, porsa doli nė medie “dėshmia” e Nazim Bllacės, ajo u transmetua dhe u komentua nė mediet e Tiranės edhe nga gazetari, qė nuk ka lėnė asgjė pa shpifur pėr UĒK-nė dhe drejtuesit e saj gjatė gjithė periudhės sė luftės si dhe mė vonė, gazetari Mero Baze. Shkrimet e gazetės sė tij kundėr UĒK-sė dhe figurave tė saj ishin mė zi se tė gazetave tė Beogradit. Madje ngazėllimi i tij nė mbrėmjen e 1 dhjetorit 2009, nė TV+, ishte i jashtėzakonshėm. Ky ėshtė njė fakt mė shumė qė tė bind tė dyshosh se kėtu kemi tė bėjmė me skenarė tė vjetėr antishqiptarė, autorėt e tė cilėve nuk kanė hequr dorė nga qėllimet e tyre qė t’iu thuhet shqiptarėve dhe gjithė opinionit botėror, e nė mėnyrė tė veēantė atij evropian se, UĒK-ja nuk ka qenė njė ushtri e rregullt ēlirimtare por njė organizatė terroriste, sikundėr shkruante gazeta e Mero Bazes ashtu edhe simotrat e saj nė Tiranė, Zvicėr dhe nė Prishtinė, sidomos gjatė kohės sė luftės.

Njėkohėsisht, pėrmes kėtij skenari, ata, indirekt duan t’i thuhet Gjykatės Ndėrkombėtare tė Drejtėsisė nė Hagė, qė Serbia ka tė drejtė, prandaj ajo duhet ta fitojė gjyqin. Por ky skenar ka edhe njė larghedhje mė tė madhe. Me njė gur duan tė godasin edhe Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, sepse ato iu imponuan NATO-s, tė ndėrhynte me aviacion kundėr forcave serbe, nė Kosovė pėrkrah UĒK-sė. Por, nga qė nuk mund ta shprehin direkt kėtė mllef, mundohen tė trokasin nė dritare, qė tė dėgjojė dera.

RKL

UNMIK-u afirmon ata njerėz qė kanė qėndrim tė ftohtė ndaj idesė kombėtare!

Shteti i sigurimsave Made in Serbia

Shkruan: Shqiptar OSEKU

 Numri i saktė i sigurimsave e kolaboracionistėve shqiptar nė Kosovė zor se do tė mėsohet ndonjėherė saktėsisht, meqė ėshtė sekret i mbyllur nė arkivat e BIA-s, nė "Knez Mihajllova" nr. 30 nė Beograd. Por s'do mend se sigurimet serbe e kanė rekrutuar njė numėr goxha tė madh shqiptarėsh. Ajo qė mund tė bėhet ėshtė njė vlerėsim i pėrafėrt, nisur nga fakti i njohur botėrisht se Kosova gjatė 60 vjetėve tė fundit ka qenė shoqėria mė e militarizuar nė kontinentin Evropian, me njė (1) ushtar a polic pėr ēdo dhjetė (10) frymė banori. Sipas njė vlerėsimi profesional tė botuar nė Serbi, RDB-ja nė Kosovė ka pasur njė efektiv prej mė se 50 000 agjentėsh e kolaboracionistėsh aktivė (ose "lidhjesh operative") nga radhėt e etnisė shqiptare, apo 1:34 nė raport me popullsinė. Kjo shifėr i pėrgjigjet goxha mirė asaj qė nė kurset e sigurimit mėsohet edhe sot si "balans stabil".

Pėr pothuajse 90 vjet tė sundimit serb, Kosova qe e mbeti "Perėndimi i Egėr" i Serbisė, trevė kufitare me popullsi vendore tė disponuar armiqėsisht, ku vlenin rregulla tė veēanta. Pushteti serb nė Kosovė ushtrohej kryesisht pėrmes instrumenteve tė forcės, ushtrisė e policisė, e pėrmes kolonizimit tė elementit tė besueshėm serb, si dhe pėrmes rekrutimit tė indigjenėve lojal nė radhėt e shėrbimeve informative serbe. Se ēfarė pėrmasa ka pasur dhuna e sigurimeve serbe kundėr shqiptarėve, kėtė e rrėfejnė mė sė miri shifrat autentike nga madhoritė ish jugosllave.

    Nė tetė operacione tė mėdha spastrimi nė trevat shqiptare pas mbarimit tė Luftės sė Dytė Botėrore e deri mė 1947, u kryen 220 000 bastisje kundėr familjeve shqiptare, kurse mbi 200 000 shqiptarė kaluan nėpėr duart e sigurimit, OZNA. Rreth 86 000 shqiptarė u vranė, prej tė cilėve 36 000 nė Rrafshin e Kosovės; 23 000 nė Rrafshin e Dukagjinit dhe 27 000 tė tjerė nė trevat shqiptare nė Maqedoni e nė Mal tė Zi. Gjatė viteve 1955-1956, pasardhėsja e OZNA-s, UDB-ja, nisi aksionin pėr gjoja "mbledhje tė armėve", ku u rrahėn, u keqtrajtuan e u torturuan mbi 30 000 shqiptarė, prej tė cilėve 103 vdiqėn, ndėrsa 10 000 tjerė u gjymtuan pėr jetė; shumėēka flet qė kjo valė dhune u ndėrmor enkas pėr t'i pėrmbushur kuotat e marrėveshjes Tito-Kyprili nga viti 1953, konform tė cilės u konvertuan nė "turq" dhe u zbuan nė Turqi rrafsh 452 371 shqiptarė.  

   Dhe shifrat e tmerrit nuk mbarojnė atje. Sigurimi serb gjer nė vitin 1966 kish arritur tė procesojė mbi 280 000 shqiptarė. Gjithnjė sipas statistikave zyrtare, vetėm gjatė viteve 1979-1991 qenė burgosur e keqtrajtuar rreth 900 000 shqiptarė, prej tyre 750 000 nė Kosovė dhe 150 000 tė tjerė nė Maqedoni, Mal tė Zi, e nė Kosovėn Lindore. Shifrat pas vitit 1991 ėshtė vėshtirė t'i gjesh, meqė madhoritė jugosllave pushuan sė publikuari ato; por dihet se 10 344 vetė quhen tė vrarė e/a tė zhdukur vetėn gjatė viteve 1998-1999, kurse 20 000 femra tė dhunuara, gjithnjė nėn vėzhgimin dhe koordinimin e sigurimit serb, tashti tė njohur me emrin RDB. Mė 2004, ky sigurim e ndryshon emrin pėr herė tė katėrt, kėsaj radhe nė BIA, dhe kreu i tij i fundit, Rade Markoviē, dėnohet me burg pėr "korrupsion", por askush tjetėr nga kuadrot kriminele tė tij nuk preket me dorė nga pushtetmbajtėsit nacionalistė nė Beograd: kriminelėt sekret tė Serbisė janė ende nė pushtet, si udhėheqės tė sigurimit, si lektorė e instruktorė nė Akademinė Policore. Kujto qė kėto s'janė sall shifra anonime me shumė zero, po njerėz tė gjallė, me emėr e mbiemėr, me bashkėshortė, fėmijė, e farefis; kujto qė tėrė kjo orgji e dhunės ėshtė ushtruar mbi njė popullsi relativisht tė vogėl, nė njė hapėsirė relativisht tė ngushtė gjeografike; pa do tė fillosh t'i kuptosh pėrmasat e krimit. E pra, ky krim s'do mend se ka lėnė gjurmė nė shoqėrinė shqiptare.  

   Njė ndėr gjurmėt e kėtij krimi ėshtė edhe ekzistenca e "spiunėve shqiptarė", shqiptarė indigjenė tė cilėt, pėr tė shpėtuar jetėn a pasurinė, apo pėr shkak tė pėrfitimit personal nė karrierė, u rekrutuan nė sigurimin serb. Trajtimi qė i ėshtė bėrė nė Kosovė kėtij fenomeni dallon nga pothuajse tė gjitha vendet pėrreth. Shqipėria e ka njė ligj pėr ish funksionarėt e pushtetit komunist, i cili ua ndalon atyre tė ushtrojnė detyrat e shėrbyesit civil. Njė ligj tė ngjashėm e ka nė rend tė ditės edhe Mali i Zi sovran si dhe IRJM-ja (Ish Republika Jugosllave e Maqedonisė); nė kėtė tė fundit, kandidatėt e koalicionit proevropian Dielli kanė firmosur deklarata para zgjedhjeve tė ardhme parlamentare ku sigurojnė opinionin qė nuk kanė punuar pėr sigurimet jugosllave. Kroacia, Sllovenia, Rumania, Bullgaria dhe Hungaria kanė tė gjitha ligje tashmė tė ratifikuara nga parlamentet e veta, tė cilat e vendosin kėtė fenomen tė ndjeshėm nė njė kuadėr transparent ligjor.   Fatkeqėsisht, kjo rrugė e ndershme pėr tė spastruar hesapet me tė kaluarėn, e pėr tė garantuar tė ardhmen demokratike tė shoqėrisė, ėshtė bllokuar qėllimshėm nė protektoratin kosovar tė OKB-sė. UNMIK-u e institucionet e tij nuk i kanė kėrkuar ndonjėherė Beogradit qė t'i dorėzojė dosjet kosovare tė sigurimit serb. Nėse Serbia do t'i dorėzonte kėto lėndė apo jo ėshtė ēėshtje krejt tjetėr nisur nga qėndrimi zyrtar serb se do ta luftojnė pavarėsinė e Kosovės me tė gjitha mjetet pėrpos luftės sė hapur, njė transfer i lėndėve kosovare nuk tingėllon si prioritet pėr Beogradin por ėshtė domethėnės fakti se as vetė UNMIK-u s'e ka prekur kėtė temė. Sa pėr krahasim, UNMIK-u s'ka pėrtuar t'i kėrkojė prej Serbisė tė dhėnat kosovare (apo kopjet e tyre) nė lėmitė tjera, p.sh. tė dhėnat nga amza e popullsisė, nga shėrbimi kadastral etj; nė kėto lėmi, UNMIK-u madje ka sajuar pa skrupuj marrėveshje zyrtare e bashkėpunim operativ me madhoritė serbe, qoftė edhe me ato qė e sfidojnė vetė Rezolutėn 1244 (!) tė KS tė OKB-sė, duke operuar brenda Kosovės. Nė tė njėjtėn kohė, UNMIK-u e institucionet e tij tė nėnshtruara, si dhe trupat tjerė ndėrkombėtar (pėrfshirė kėtu KFOR-in) kanė zgjedhur tė mos kryejnė as hetime vetjake pėr tė identifikuar pjesėmarrėsit dhe kolaboracionistėt e regjimit serb.  

   Pėrkundrazi, praktika e ndjekur nė protektoratin kosovar ka qenė pikėrisht e kundėrta, pra jo vetėm lėnia rehat, por madje rehabilitimi i heshtur (!) i kolaboracionistėve tė njohur tė regjimit serb. Ėshtė fakt i njohur nė opinionin kosovar qė njė numėr i konsiderueshėm i i kolaboracionistėve tė njohur botėrisht janė instaluar si shėrbyes civil. Ish pjesėtarė udhėheqės tė Partisė Komuniste ndodhen sot nė krye tė institucioneve qendrore e vendore anekėnd Kosovės, duke nisur nga kryeqendra e teposhtė deri te kuvendet komunale. Pjesa dėrrmuese e tyre kanė qenė kolaboracionistė tė sigurimit policor RDB, i cili e kishte detyrė zyrtare qė tė lėshonte vlerėsimin e vet nė ēdo emėrtim udhėheqės tė partisė. Njė rast flagrant ėshtė Shėrbimi Policor i Kosovės, i cili udhėhiqet pothuajse kryekėput nga efektivi policor i ndėrtuar gjatė periudhės komuniste. Ky kuadėr ishte, pėr shkaqe tė vetėkuptueshme, nėn kontroll tė rreptė tė RDB-sė. Shqiptarėve qė dėshironin tė bėjnė karrierė nė policinė jugosllave s'u mjaftonte vetėm biografia e mirė (lexo familjarė qė kanė bashkėpunuar me sigurimet serbe) por u duhej ta dėshmonin "pėrshtatshmėrinė ideo-politike" individualisht, duke bashkėpunuar personalisht me RDB-nė. Meqė ra fjala, ky rregull vlente edhe pėr ata shqiptarė qė synonin karrierė ushtarake nė radhėt e APJ-sė. E pra, ėshtė pikėrisht ky kuadėr qė e ka marrė besimin e UNMIK-ut pėr t'u bėrė skele e SHPK-sė dhe e TMK-sė sė re "profesionale".  

   Njė tjetėr rast flagrant ėshtė ai i gjyqėsorit komunist, tė inkriminuar gjer nė bėrryla nė dhunėn kundėrshqiptare. Arif Korapi, Ali Abdullahu, Ismail Xhemaili, Abdyl Doda, Shukri Begiē, Mustafa Hoxha, Vehbi Mehmeti, Sejfė Sherifi, Tahir Ibrani, Shaqir Zogaj, Mehmed Kalaveshi, Riza Voca, Qazim Bajgora, Hazir Haziri, Tefik Shala, Nebih Qena, Nazmi Juniku, Beqir Shehi, Mehmet Sponca, Hysamedin Oruēi, Sahit Meraku, tė gjithė kėta janė emra nga gjyqėsori i kohės, qė i kanė procesuar "dėrgesat" e sigurimit serb dhe kanė shqiptuar dėnime drakonike kundėr disidentėve shqiptarė.  

   Njė tjetėr kuadėr i sigurimit serb ishin intelektualėt e rekrutuar si kolaboracionistė: gazetari dhe nismėtari i LDK-sė, Jusuf Buxhovi merrte pjesė nė hetime e rrahje tė disidentėve; intelektualėt Fahredin Gunga, Din Mehmeti, Ali Aliu, Zekeria Cana, e plot tjerė, kanė dėshmuar kundėr kolegėve tė tyre disidentė - lista e turpit mund tė bėhet goxha e gjatė.  

   Numri i saktė i sigurimsave e kolaboracionistėve shqiptar nė Kosovė zor se do tė mėsohet ndonjėherė saktėsisht, meqė ėshtė sekret i mbyllur nė arkivat e BIA-s, nė "Knez Mihajllova" nr. 30 nė Beograd. Por s'do mend se sigurimet serbe e kanė rekrutuar njė numėr goxha tė madh shqiptarėsh. Ajo qė mund tė bėhet ėshtė njė vlerėsim i pėrafėrt, nisur nga fakti i njohur botėrisht se Kosova gjatė 60 vjetėve tė fundit ka qenė shoqėria mė e militarizuar nė kontinentin Evropian, me njė (1) ushtar a polic pėr ēdo dhjetė (10) frymė banori. Sipas njė vlerėsimi profesional tė botuar nė Serbi, RDB-ja nė Kosovė ka pasur njė efektiv prej mėse 50 000 agjentėsh e kolaboracionistėsh aktivė (ose "lidhjesh operative") nga radhėt e etnisė shqiptare, apo 1:34 nė raport me popullsinė. Kjo shifėr i pėrgjigjet goxha mirė asaj qė nė kurset e sigurimit mėsohet edhe sot si "balans stabil".  

   Njė pjesė e kėtyre dosjeve thuhet se janė djegur pas Luftės Ēlirimtare, meqė aty janė regjistruar edhe rastet korruptive tė elitave tė sotme serbe. Por nė kategorinė e dosjeve tė ruajtura pėr shėrbim tė mėtejshėm pėrmendet tė jenė ruajtur 286 agjentė e 1081 kolaboracionistė aktiv, mes tyre 135 punėtorė tė arsimit, 21 doktorė shkencash, 26 studentė, 16 inxhinierė, 46 nėpunės, 23 punėtorė, 10 pensionistė, 6 klerikė, e 14 "profesione tjera".  

   E pra, asnjė nga kėta njerėz nuk ka dalė gjer sot tė kėrkojė falje nga viktimat e veta, e nga familjarėt e tyre. S'kanė shkak, pse shumė nga ta i gjen sot nė majat e hierarkisė politike e kulturore kosovare, duke nisur nga kryeqendra e deri te institucionet vendore nėpėr komuna. Arsyetimi jozyrtar (se zyrtarisht kjo temė as qė ekziston) ėshtė se gjoja s'qenka moralisht e drejtė t'i ngacmosh plagėt e vjetra tė shoqėrisė; e se edhe sigurimsat shqiptar gjoja paskan vuajtur nė luftėn e fundit. Ėshtė, pra, fjala pėr njė etikė tė pėrbindshme, qė e quan tė moralshme mbrojtjen keqbėrėsit e jo t'i mėkėmb viktimat, e qė i barazon ngecjet nė karrierė me vrasje e dhunime femrash - njė gjykim, druaj, qė s'do ta hante kurrė pazari, po tė mos kishte shumė blerės tė interesuar.  

   Politika e ndėrkombėtarėve qė ta rehabilitojnė veprimtarinė e agjenturės serbe nė Kosovė dallon prej kursit tė ndjekur nė shumicėn e ndėrhyrjeve perėndimore. Nė Afganistan, ndėrkombėtarėt i kanė eliminuar talebanėt dhe pėrkrahėsit e tyre nga tė gjitha postet, qoftė qendrore a vendore, duke preferuar luftėn e pėrzgjatur guerile nė vend tė bashkėpunimit tė tyre. Nė Irak, koalicioni antiterrorist i ka spastruar themelshėm tė gjitha elementet bathiste nga shteti, e para sė gjithash nga ushtria dhe policia. Kjo politikė e kushtueshme ka pasur njė kosto tė lartė ekonomike, por ėshtė vlerėsuar megjithatė si mė e pranueshme dhe mė e sigurt pėr tė ardhmen e qėndrueshme tė kėtyre vendeve, sesa korruptimi i demokracive tė reja nga kuadro tė vjetra tė diktaturave. Nė Kosovėn e brishtė, qė ndodhet nė shėnjestėr tė luftės speciale serbe dhe nėn trysni tė pėrditshme nga ekstremizmi vendor serb, njė politikė e tillė do tė ishte absolutisht mė e favorshmja. 

   Pėrjashtimi me ligj i kuadrove tė komprometuara, kombinuar me njė komision vendor tė pajtimit sipas modelit jugafrikan qė do tė ofronte amnisti ligjore nė rast tė dėshmive vullnetare, do tė garantonte qė shteti i ardhshėm i Kosovės tė mos jetė mė shtet i sigurimsave Made in Serbia. Fatkeqėsisht, duket qė UNMIK-u ka zgjedhur qėllimshėm njė rrugė tjetėr, atė tė rehabilitimit tė agjentėve e kolaboracionistėve serb, e tė pėrndjekjes sė kundėrshtarėve tė tyre, nė radhė tė parė tė kėtyre tė UĒK-sė. Katundi qė shihet, kallauz nuk do. Nė rastin e tė parėve, UNMIK-u ka deklaruar se nuk do t'i hetojė krimet qė kanė ndodhur para etablimit tė misionit. Nė rastin e tė dytėve, gjykatat e UNMIK-ut u kanė shqiptuar dėnime drastike dhjetėra ish luftėtarėve, pas procesesh gjyqėsore qė janė kritikuar nga OJQ-tė dhe mbrojtėsit e tė pandehurve si "tė montuara" e "tė pabaza". 

   Kulmi i ironisė ėshtė se pjesa dėrrmuese e kėtyre tė fundit janė dėnuar pėr gjoja maltretime tė kryera - kundėr atyre tė parėve! Se pse ėshtė kėshtu, kjo s'do mend. UNMIK-u e di qė projekti i tyre nė Kosovė bie ndesh me projektin afatgjatė vendor pėr liri, demokraci e vetėvendosje. Idetė shkombėtarizuese sikurse "flamuri kosovar", "identiteti kosovar" etj. thjesht e kėrkojnė njė sortė tė veēantė tė bartėsve, e kėrcėnohen nga njė sortė tjetėr. 

   Prandaj, pėr UNMIK-un ėshtė e natyrshme - sikur pėr Serbinė dikur - qė t'i afirmojė ata njerėz qė kanė qėndrim tė ftohtė ndaj idesė kombėtare, e qė kanė "merita" tė dėshmuara individuale. Sikundėr qė ėshtė e natyrshme tė sulmojė ata qė janė dėshmuar si "tė rrezikshėm" e me "biografi". Me fjalė tė tjera, kanė ndryshuar sall emrat e aktorėve, por tendencat kanė mbetur tė njėjtat si nė kohėn e Serbisė: nė kėtė aspekt, nė Perėndimin e Egėr kanė ndryshuar veē kaubojėt, por pėrndryshe s'ka asgjė tė re.'

KAFSHIMI I KOBRĖS NĖ GRYKĖ TĖ DEMOKRACISĖ

Shkruan: Behxhet SHALA

Kush u lag, kush u dogj dhe kush doli i terur nga zgjedhje lokale:

Zgjedhjet lokale nė Kosovė, tė parat pas shpalljes sė pavarėsisė sė saj dhe nė organizim tė plotė tė vendorėve pėrfunduan pa ndonjė problem tė madh. Askush nuk pati vėrejtje tė mėdha, madje si ēdo zhvillim tjetėr nė Kosovė pavarėsisht rėndėsisė, u shpallėn si ngjarje historike! Po tė ishte ndryshe nuk do tė kishte kuptim sepse, si mund tė ndodhė diēka nė Kosovė e tė mos jetė historike! Marrėzia nuk do tė ishte komplete po tė mos mbėshteteshin me deklaratat e disa pushtetarėve dhe “miqve” ndėrkombėtarė se sytė e krejt botės janė tė drejtuar kah Kosova. Merreni me mend, e tėrė bota tė merret me zgjedhjet lokale nė Kosovė! Asnjeri normal nuk do tė besonte po Kosova ėshtė vend i paradokseve, ēdo gjė mund tė ndodhė dhe nė ēdo gjė mund tė besohet me njė kusht tė vetėm qė tė mos jetė e vėrtetė!

Pastaj, ishte vlerėsimi i ndėrkombėtarėve, “miqve”dhe atyre qė janė tė ngjashėm me kėta se kosovarėt e Halilit e dhanė testin e demokracisė me organizimin e kėtyre zgjedhjeve. Madje edhe na notuan me nota mė tė larta, mė duket se nuk e morėm 10 por njė 9-tė! Po tė ishte vlerėsimi, notimi nė pėrputhje me standardet nė vendet ku vėrtet ēmohet dija dhe cilėsia do ta kisha njė arsye tė madhe tė mburrem me kėtė fakt!

Mirėpo, nėse kemi parasysh faktin se sistemi i vlerėsimit nė institucionet tona shkollore , akademike dhe tė tjera nuk bėhet nė bazė tė dijes dhe pėrgatitjes profesionale por nė bazė tė kalibrit tė armės qė e merr me vete nė provim apo shumės qė e paguan atėherė ky notim mė shumė i pėrngjan njė pėrqeshjeje apo luajtjeje topash me ne se njė vlerėsimi real! Ndėrkombėtarėt e dinė shumė mirė se ēka duhet tė flitet qė t’u pėlqej veshit tė politikanėve vendorė dhe kėtij populli andaj gjithmonė e lėshojnė muzikėn qė ėshtė e kėndshme pėr veshin e tyre! Po ēka i ha palla botės nėse nė Kosovė mbahen zgjedhjet lokale?! Nė fakt, pėrqendrimi i ndėrkombėtarėve ka qenė ekskluzivisht te votuesit serbė nė Kosovė, se a do tė dalin nė zgjedhje, sa do tė jetė numri i tyre dhe se a do ta dėgjojnė thirrjen e Beogradit pėr bojkotim tė zgjedhjeve apo jo! Andaj keni pasur mundėsi tė shihni se shumica e ndėrkombėtarėve, qoftė si vėzhgues apo pėrfaqėsues diplomatikė i kanė vizituar vendvotimet ku ėshtė dashur tė votojnė serbėt. Pėr kėtė jemi notuar me notėn 9.

Nė anėn tjetėr nė vendvotimet ku kanė votuar shqiptarėt vota ėshtė vjedhur si nė bashqe tė babės! Sidomos pėr kėshilltarė komunal. Nė vende tjera kjo do tė ndėshkohej rėndė, nė Kosovė hajnia ėshtė biznes i lejuar madje edhe i pėrkrahur nga “miqtė” ndėrkombėtarė. Vetėm pasi u publikuan rezultatet, tė pakėnaqurit filluan ta ngrenė zėrin dhe kėrkojnė drejtėsi. Po tė kishin fituar, as qė do t’u ndihej zėri! E pata bėrė njė analizė, para fillimit tė fushatės se cilat do tė jenė rezultatet e zgjedhjeve duke u pėrqendruar nė disa lokacione tė veēanta. Gjatė fushatės nuk jam prononcuar asnjėherė sepse nuk kam dashur tė rreshtohem me shkrimet e mia prapa asnjė “force” politike. Dhe besoj se kam bėrė mirė sepse e kam ruajtur neutralitetin ndaj zgjedhjeve si UNMIK –u, KFOR-i, OSBE dhe tė tjerėve ndaj statusit tė Kosovės! Kam parashikuar se Isa Mustafa do tė fitoi pa balotazh nė Prishtinė, se nė Podujevė do tė fitoi Agim Veliu gjithashtu pa balotazh dhe se Mimoza Kusari do tė humbė bindshėm nė Gjakovė nga Pal Lekaj. Kam qenė i sigurt se LDK do tė ketė njė ngritje tė lehtė ndėrsa PDK njė rėnie tė lehtė! Kam hyrė nė gjynah me Nexhin nė Mitrovicė tė cilit i kam thėnė se nuk ka fare gjasa tė hyjė nė balotazh. Madje kam shkuar nė ekstrem duke i thėne Nexhit se nėse Thaēi i premton 300 milionė investime nė Mitrovicė, Nexhi duhet t’i premtoi sė paku 900 milionė ngase nuk ka kurrfarė gjasash qė tė zgjidhet kryetar i Mitrovicės andaj mund tė mbahet nė mend se , sė paku nė premtime ia ka kaluar Hashim Thaēit! Gjithashtu kam thėnė se koalicioni AKR-LDD nuk do ta fitojė asnjė komunė duke i sugjeruar njė miku tim, qė nė procesin e decentralizimit tė angazhohet qė Mareci dhe Hajvalia tė bėhen komuna tė reja dhe nė kėtė mėnyrė AKR do t’i kishte dy komuna tė sigurta! Koalicioni AKR-LDD i ngjanė njė situate kur njė notues qė nuk di tė notojė fare bėnė pėrpjekje ta shpėtojė njė tė mbytur dhe, si pasojė mbyten qė tė dy! Shumė mė mirė do tė kalonin po tė garonin ndaras.

Kėshtu, tani kanė mbetur nė mėshirėn e Hashim Thaēit! Pse fitoi Isa Mustafa nuk ka nevojė tė sqarohet fare por pse humbi Astrit Salihu pra?! Sė pari, ai ishte kandidat vetėm sa pėr tė thėnė, nuk e kishte as pėrkrahjen e elektoratit tė PDK nė Prishtinė. Pastaj pėrdori njė fjalor tė rrugėve. Ate e “pėrkrahėn” ose ia bėnė prezantimin medial njė grup gazetarėsh llaskucė tė prirė nga Shkelzeni dhe tė cilėt mė shumė janė marrė me pushkatime tė porositura mediale tė kundėrshtarėve se me njė gazetari tė vėrtetė! Me njė fjalė kanė hėngėr nė tė gjitha pjatat qė u janė ofruar! Dhe mendoj se arsyeja kryesore e humbjes sė Astritit ka qenė mosnjohja e gjeografisė, shumė vonė e ka kuptuar ku ėshtė lagja e Vranjevcit / Kodrės sė Trimave/ dhe se kjo lagje ėshtė kryeqytet i Prishtinės sa i pėrket votave pėr kryetar tė Prishtinės! Ndėrsa Mimoza ka humbur sepse e ka pasur njė kundėrkandidat qė ka punuar shumė, pra Palin i cili ka shumė rezultate. Pastaj, me angazhimin e saj vetėm njė muaj para zgjedhjeve si kandidate e koalicionit AKR-LDD ka krijuar hapėsirė qė kandidimit tė saj t’i jipet njė ngjyrim dhe pėrmbajtje tjetėr. Sidoqoftė, po tė fitonte Pali me njė dallim prej 1% ose ta zėmė 2% atėherė edhe ndoshta do tė dyshohej por dallimi prej 13% pėrqind nuk le asnjė dyshim! Andaj, urime zoti Pal Lekaj dhe kėtij urimi ėshtė dashur t’i bashkangjitej edhe Mimoza. E them se Palin e kam takuar vetėm njė here nė jetė ndėrsa Mimozėn e njoh njė kohė mė tė gjatė andaj mendoj se jam shumė objektiv.

Nuk kam asnjė arsye personale tė veproj ndryshe. Mimoza ėshtė duke gabuar duke bėrė pėrpjekje t’i pėrgjasojė Edvin Ramės, me protesta, akuza dhe intervista po pėrpiqet ta kontestojė fitoren e Palit. Po i bllokon proceset demokratike, nė emėr tė mbrojtjes sė vlerave demokratike! Votėn e Mimozės dhe tė tjerėve ėshtė dashur t’i mbrojnė vėzhguesit partiakė dhe sidomos vėzhguesit e Koalicionit tė Tinės, Demokracia nė Veprim! Ata kanė dėshtuar totalisht! Lexues tė nderuar, a keni dėgjuar qė nė ndonjė vend tė botės , komisionet zyrtare tė zgjedhjeve tė dalin me rezultate preliminare para OJQ-ve qė i monitorojnė zgjedhjet?! Kjo nuk ka ndodhur as nė Zimbabvenė e Robert Mugabes, nė Republikėn e Kosovės po!
Jezu Krishti dhe Nesrin Lushta:

Ēdokush qė ka lexuar pak ėshtė i njoftuar pėr vuajtjet e Jezu Krishtit. Rrugėtimi pėrgjatė Rrugės sė Dhimbjeve, “ Via Doloressa”, akuza pėr konspiracion dhe kryqėzimi i Krishtit kanė qenė pakrahasimisht mė tė vogla nėse krahasohen me vuajtjet qė i ka pasur Nesrin Lushta gjatė pėrballjes me gazetarė! Zoti e shpėrbleftė dhe i ndihmoftė!

A ka qenė i vėshtirė parashikimi i rezultateve:
Nė ēdo vend ku organizohen zgjedhjet bėhen matje tė disponimit tė elektoratit nė bazė tė tė cilave bėhet njė pasqyrim i gjeografisė politike postzgjedhore. Kėto matje apo sondazhe bėhen me porosi, nė tė shumtėn e rasteve dhe e kanė pėr qėllim t’i arrijnė e efektet e “ luftės sė ftohtė”. Pra, mė shumė duan ta dekurajojnė kundėrshtarin duke mbjellė optimizėm tė rremė pėr subjektin garues qė e bėnė porosinė pėr njė sondazh tė “pavarur”. Rėndom i kanė disa tregues qė i marrin parasysh. Unė, nė analizat e mia nuk jam mbėshtetur fare nė kėta tregues. Po t’i merrja pėr bazė paraqitjet e kandidatėve dhe premtimet e subjekteve garuese, gjithmonė do tė dėshtoja nė parashikimet e mia! E kam zgjedhur njė mėnyrė mė tė thjeshtė. Kosovėn e kam ndarė, jo nė zona zgjedhore por nė zona ku mafiozėt politikė dhe ata tė krimit tė organizuar i kanė dhe i mbrojnė interesat e tyre! Si njė treg i madh ku mafiozėt i ndajnė zonat e ndikimit dhe ku ēdo pėrpjekje pėr zgjerimin e zonave tė interesit pa marrėveshje krijon turbulencė dhe thyerje tė mėdha. Andaj nuk kam mundur tė gaboj nė parashikimin e rezultateve. Ēdo rregull ka pėrjashtime andaj kėrkoj falje ata qė mund ta ndjejnė veten keq.
A po prishet, a po prishet:
Nė orėt shumė tė vonshme tė sė enjtes cingėroi telefoni dhe mė zgjoi nga njė gjumė i lehtė i ngjashėm me ate qė e bėjnė njė numėr i deputetėve nė Parlamentin e Kosovės. Sė pari mendova se po mė thėrret ndonjė i burgosur meqė ata dinė tė mė thėrrasin nė atė kohė. Ishte megjithatė zėri i njė miku tim i cili vazhdimisht mė pyeste; ‘ ēka po bohet, ēka po bohet’. Pastaj mė kėshillonte tė kyēem nė programet e RTK-sė.

Me ta aktivizuar RTK-nė si nėpėr mjegull dėgjoje se diēka po prishet dhe shumė here pėrsėritej emir i Pacollit. Tė them tė drejtėn fillimisht u gėzova sepse mendova se mė nė fund po shpėrblehet angazhimi i Pacollit nė fushėn e lobimit dhe se pavarėsinė e Kosovės e paskan njohur Kazakistani, Serbia dhe Rusia ku ndikimi i Pacollit nuk ėshtė i papėrfillshėm! Ky entuziazėm u shua shpejt me tė kuptuar se fjala qenka pėr prishjen e koalicionit PDK-LDK dhe formimin e njė koalicioni tė ri midis PDK-AKR-LDK si dhe pakicave! Formula qeveritare ishte projektuar: Hashim Thaēi, kryeministėr, Behgjet Pacolli president dhe Nexhat Daci, kryetar i Parlamentit. Nė ndėrkohė mė thirrėn edhe disa miq qė brengoseshin pėr zhvillimin e ngjarjeve. Unė i sugjerova tė flenė zbathė, sepse nuk ka asgjė prej kėsaj pune. Ju sqaroj pse e them kėtė.

Koalicioni PDK-LDK ėshtė koalicion i Tinės, si Demokracia nė Veprim, andaj nuk mund tė prishet pa aminin e Dragodanit. Vetėm nėse Dragodani ka vendosur ndryshe! Pastaj, me prishjen e kėtij koalicioni mė sė shumti forcohen LDK dhe sidomos AAK. Tutje, presidenti Sejdiu nuk mund tė shquhet se ka mbajtur njė qėndrim tė fortė ndaj pozitės madje mund tė llogaritet si njė kuadėr shumė i disiplinuar i saj! Thaēi ėshtė virtuoz i vėrtet nė menaxhimin e krizave apo shuarjen e zjarreve derisa edhe vet tė bėhet hi. Nėse e vazhdon kėshtu, pashmangshėm do tė bėhet hi dhe tregimin pėr ringritje politike si Feniksi do ta gjej vetėm nė librin e pėrrallave! Njė burim fort i” besueshėm” mė informoi se mė nė fund kanė vendosur t’i ulin bishtin partnerit tė koalicionit ngase e kanė quar tepėr lart dhe se nuk po dihet a ėshtė vėrtet bisht apo antenė e IPKO-sė, KUJTESĖS apo VALĖS! Sugjerimi im ishte se nėse ende nuk dinė gjė Delli, Fejti dhe Kermabo, tė shpėrndahen nė shtėpi, t’u kthehen grave tė tyre (sė paku atėherė), nė tė kundėrtėn nuk jam edhe aq i sigurt se bishti i kujt do tė ulet! Ndėrkombėtarėt po e sakrifikojnė ligjin vetėm pėr ta ruajtur tė qetė situatėn e sigurisė andaj me asnjė kusht nuk do tė lejonin qė nė vend tė Jakup Krasniqit, si kryeparlamentar tė instalohet Nexhat Daci , mburraveci i Preshevicės ngase ekziston rreziku potencial qė Jakupi ta formojė ( mobilizohet ) njė UĒK tė re, jo pėr ta luftuar Serbinė dhe mbrojtur Kosovėn, si nė kohėrat e Lavdisė sė Madhe por pėr ta mbrojtur demokracinė e popullit- Parlamentin e Kosovės ku bėnė pjesė edhe karrika e tij! Nė fund tė fundit, sot Kosova edhe e ka kėtė kuptim, mbrojtja e interesit personal! Andaj nuk besoj nė kėto kombinime. Nė fund tė fundit, Gripi i Derrave ėshtė dhuratė e Zotit karshi Pacolli president!

Lutfi Haziri dhe Axel Rosis:
Axel Roses ka qenė frontmen i grupit Guns and Roses dhe mbahet mend se ia ka kajt nanėn kėtij grupi. Luta ka qenė dhe ėshtė nėnkryetar LDK-sė, edhe ky grup jo qė nuk ka bėrė muzikė hard rock por jo rrallė ėshtė marrė me muzikė tallava! E tillė ėshtė muzika – politika te ne! Axeli dhe Luta nuk pėrngjajnė aspak fizikisht e duket as nuk kanė profil muzikor tė ngjashėm. Njė veti megjithatė e kanė tė pėrbashkėt, nėse Axel Roses e ka falimentuar bendin Guns and Roses pse kėtė mos a bėj Lutfi Haziri me LDK-nė. Dhe, mė besoni se nuk ėshtė pa gjasa, madje Jupiteri dhe Aresi janė nė anėn e tij!

Pse ndjehem i turpėruar:
Pasi e lexova njė tekst autorial tė Azem Vllasit nė Koha Ditore pėr pėrvjetorin e rėnies sė Murit tė Berlinit dhe krahasimin e rolit tė tij nė zhvillimet e mėvonshme e pranoj se jam krejtėsisht i painformuar, budalla me njė fjalė! Unė kam menduar se Adem Demaēi dhe Adem Jashari kanė qenė ata qė e kanė dashur dhe janė sakrifikuar pėr lirinė e Kosovės, tė shqiptarėve dhe popujve tjerė tė robėruar por paskam qenė nė lajthitje tė madhe! Andaj duke i kėrkuar falje publike Azem Vllasit po distancohem nga Adem Demaēi dhe Adem Jashari! I kėrkoj falje edhe shokut Tito, post mortem!

(autori i shkrimit ėshtė drejtor ekzekutiv i KMDLNJ–sė. Qėndrimet janė personale.)

Nė raportin e progresit ndėrkombėtarėt i tregojnė dhėmbėt

Shkruan: Afrim MORINA

“Raporti i progresit” qė nė fillim tregon se “Shkurtimisht pėrshkruan raportet mes Kosovės dhe Bashkimit” dmth. Bashkimit Evropian. Ky raport, pėrjashtuar specifikat qė kanė tė bėjnė me faktorin vendor dhe pėrgjegjėsit qė i kanė ata, merret edhe me kompetencat qė i ka faktori ndėrkombėtar nė Kosovė.

Pėrpilimit tė kėtij raporti tė progresit i paraprinė periudha “raportuese, Sekretari i Pėrgjithshėm i KB (SPKB) ka pėrpiluar tri raporte pėr Kosovėn. Raporti i nėntorit 2008, bėri tė mundur vendosjen e misionit tė EULEX-it nėn ombrellėn e KB. Nė mars 2009, SPKB ka theksuar pėrshpejtimin e rikonfigurimit tė UNMIK-ut nė drejtimin e pėrshtatjes sė funksioneve tė veta, bazuar nė realitetin e ri tė krijuar nė terren. Raporti i qershorit 2009 shpreh sė funksionet e mbetura tė UNMIK-ut, i reduktuar nė 10% tė kapaciteteve krahasuar me njė vit mė parė, pėrmbledhin monitorimin, raportimin dhe lehtėsimin, kudo qė nevojitet dhe ėshtė e mundur, e aranzhimeve ndėrkombėtare tė Kosovės.” nė tė cilin vėrehen tė tri raportet e Ban Ki Munit pėr rolin e UNMIK-u dhe tė EULEX nė Kosovė dhe tregon qartė, se ky i dyti vepron nėn ombrellėn e KB dhe jo nėn atė tė Evropės, siē po trumbetohet. Dhe ēka ėshtė mė e rėndėsishme, se Kosova nuk ka kompetenca nė ato shtete, tė cilat nuk e kanė njohur (lexo: edhe nė mekanizmat ndėrkombėtar) dhe pėrfaqėsohet nga UNMIK-u. Kjo e fuqizon edhe mė tepėr Rezolutėn 1244. Pėr kėtė mė mirė ti referohemi vetė kėtij Raporti, i cili e vė nė spikamė kompetencėn se “UNMIK-u mbetet pėrgjegjės pėr bashkėpunim gjyqėsor ndėrkombėtar me vendet, tė cilat nuk e kanė njohur Kosovėn, pėrfshirė kėrkesat qė vijnė nga Serbia. Ajo vazhdon tė mbetet pikė kontakti me Interpolin”. Sipas kėsaj tė gjitha arrestimet qė bėhen jashtė Kosove nga interpoli kanė bekimin e UNMIK-ut, i cili i mundėson Serbisė pėr tė aktivizuar lėndėt gjyqėsore tė para dhe gjatė luftės nė Kosovė. Nisur nga kjo logjikė ēdo i treti shqiptar e ka dosjen e hapur nė organet gjyqėsore tė Serbisė dhe UNMIK-u vetėm i raporton se nė cilin shtet gjendet akėcili qytetar pėr tė kėrkuar arrestimin dhe ekstradimin e tij.


Nė kuadėr tė kėsaj kompetence qė ka ky “Misioni, gjithashtu ka filluar njė hetim pėr akuzat pėr trafikim organesh”. I cili mbėshtetėt nė njė shpifje tė Karla Del Pontes, pėr trafikim organesh gjatė luftės ēlirimtare te ne. Edhe pse nė Raport tė progresit nuk thuhet shkoqur pėr kėtė, por pasi zė njė vend me rėnėsi jep pėr tė nėnkuptuar. Mė mirė ėshtė qė UNMIK/EULEX tė hapnin hetimet kundėr ish prokurores sė Hagės - Pontes, pėr shpifje, dezinformim tė opinionit ndėrkombėtar etj., kėta mundohen t’i mbajnė shqiptarėt nėn faj me qėllim tė caktuar politik.
Ky raport nė vend se tė merret me atė, pėr tė cilėn edhe ka qenė dashtė, pra ti bėhet njė analizė qeverisėse nė tė gjitha pikė vėshtrimet, ėshtė i mbushur pėrplot me politikė joparimore, sa shkon aq larg dhe bėnė njė ndarje “autoritetet kosovare ashtu edhe ato serbe” dhe parashtrohet pyetje kush janė autoritetet kosovare?! Janė shqiptarėt, turqit, ashkalijt, romėt etj.?!
Nėse me tė vėrtetė kėta mekanizma njohin strukturat qeveritare dhe mekanizmin qė i nxori ata - Kuvendin, pse atėherė kėtyre mekanizmave i merret e drejta pėr tė ushtruar funksionin pėr serbet, e nė anėn tjetėr akuzohen se nuk po bėjnė asgjė pėr ta. Njė nga mekanizmat ėshtė edhe Avokati i Popullit (Ombduspėrsoni), i cili “ka njė mbikėqyrje tė kufizuar sa i pėrket strukturave paralele serbe”. Pra kėta mekanizma lėnė hapėsirė konfrontuese nė mes shqiptarėve shumicė dhe serbėve pakicė, sepse kėtyre tė dytėve u lejohet komoditeti i mospėrfilljes sė organeve shtetėrore dhe tė drejtat e tyre tė trajtohen nė Beograd.
Nė kuadėr tė kėtyre tė drejtave, qė i ndalon Avokatit tė popullit tė merret me to, pėrfshinė edhe tė drejtėn e vizitės sė varrezave tė serbėve, gjoja se nuk u lejohet dhe kėto nuk i lė njėherė tė trajtohen pėrbrenda mekanizmave qeveritare nė Kosovė, e tek atėherė tė ndėrmerren veprime, por konstaton “Shqetėsimet pėr sigurinė bėjnė qė pelegrinėt shpesh kėrkojnė pėrcjellje nga forcat e sigurisė pėr nė varreza dhe vendet religjioze nė lokacionet e banuara me minoritete”. Kėtu me qėllim nuk i veēon serbet, por e pėrgjithėson, kur dihet se tė gjitha minoritetet tjera korrespondojnė, punojnė dhe jetojnė me shqiptarėt dhe kur dihet mirėfilli se nė institucionet e Kosovės punojnė njė pėrqindje bukur e madhe edhe e serbėve dhe atė mu nė Prishtinė, ku kemi mentalitetet tė pėrziera nga regjionet e ndryshme tė Kosovės dhe kurrė asgjė nuk u ka ndodhur nga mbarimi i luftės. Mirėpo, pėrjashtim bėjnė ata, tė cilėt i kanė duart e pėrgjakura me gjakun e pafajshėm shqiptarė dhe kanė frikė tė shkojnė pėr pelegrinazh, dhe jo pse e kanė hallin e vizitės sė kishės apo varrit, se tipa tė tillė nuk dinė ēfarė vlere kanė ato, por mė tepėr pėr marketing politikė.
Ky raport progresi na qanė hallin se nuk ka njė planprogram mėsimor pėr serbėt dhe kjo ėshtė pengesė “pėr zgjidhjen e mosmarrėveshjeve lidhur me qasjen nė arsim tė fėmijėve nga pakica gorane nė komunėn e Dragashit”. E di ky mekanizėm ndėrkombėtar se kanė diēka tė pėrbashkėt kėto dy etnitete, apo kėtė e shikojnė vetėm nė kontestin gjuhėsor dhe apatikeve tė shovinizmit serb, pėr ti trajtuar si tė tyre kėtė minoritet?! Pėr tė arritur edhe kulmin se “Kurset e gjuhėve nė mesin e shėrbyesve civilė janė tė pamjaftueshme pėr ngritjen e dygjuhėsisė brenda administratės” dhe nuk pėrmend cilin nivel administratės, por kėtu jep pėr tė kuptuar si punė administrative nė tė gjitha instancat dhe fushat. Kjo ėshtė logjika e raportit tė progresit, i cili i detyron shqiptarėt nė mbi 90% tė mėsojnė gjuhėn serbe, pėr tė kryer shėrbime civile. Sikur tė ishte thėnė se nė meset ku janė shumicė serbet, shėrbyesit civil duhet tė njohin edhe gjuhėn serbe, do tė dukej nė rregull.
Raportuesit pėr hartimin e kėtij Raporti tė progresit, si duket nuk kanė qenė fare nė Kosovė, por nėse ka qenė apo edhe jeton kėtu, aq mė keq, sepse nuk e paraqet realitetin e banorėve por qanė pėr serbėt, sepse “Furnizimi me energji elektrike nė pjesėt me shumice serbe, nuk ėshtė siguruar plotėsisht.” E dinė hartuesit e kėtij raporti se si ėshtė gjendja e shqiptarėve dhe tė tjerėve me furnizim tė rrymės, tė cilėt tė paktėn kanė tė drejtė morale pėr ta kėrkuar, ndėrsa serbėt pėr nėntė vjet, e shumica edhe sot, as qė donė pėr tė dėgjuar pėr faturat e rrymės sė KEK.
Kulmi i marrisė sė kėtij Raporti tė progresit arrihet kur shėrbehet me tė dhėnat mitike pėr “Rreth 200,000 persona nga Kosova mbeten tė zhvendosur nė Serbi dhe 16,000 nė Mal tė Zi.” Kėto shifra ka vite qė qarkullojnė nėpėr gazetarin propagandistike tė qarqeve shovene tė Beogradit dhe njė mekanizėm bukur me peshė ndėrkombėtare nuk ka qenė dashur tė lėshohet nė propagandėn e verdhė dhe tė marri si tė vėrtetė kėtė shifėr. Dinė tė lexojnė kėta “ekspertė” pėrpilues tė kėtij Raporti tė progresit regjistrimet e popullsisė, qė i ka bėrė Serbia nė kushte okupimi, e tė gjithė ata qė dinė tė zbėrthejnė kėtė nocion, duhet ta kuptojnė se okupatorėt, njė nga qėllimet e veta, e kanė edhe shpopullimin e territorit nga vendorėt dhe popullimin e tij nga pushtuesit, por edhe nė ato regjistrime nuk kemi njė numėr kaq tė madh tė serbėve nė Kosovė.
Hartuesit e kėtij Raporti tė progresit harrojnė se nė Kosovė janė tri konfeksione dhe qė tė tria paraqesin vlerėn kulturore dhe duhet trajtuar nė mėnyrė tė barabartė. Kjo pėr arsye se asnjėra prej kėtyre konfeksioneve fetare nuk e ka qendrėn e vet nė Kosovė, por qė tė tria qendrat i kanė jashtė truallit tė Kosovės, prandaj jo vetėm se ėshtė poshtėrues, por edhe me prapavijė politike, kur lėvdon “Ligji i ri mbi Doganat i miratuar nė nėntor 2008 parasheh lirimin nga ngarkesat tatimore dhe taksa tė akcizės pėr aktivitetet ekonomike tė Kishės Ortodokse Serbe.” Thua se dy tė parat nuk kanė nevojė pėr aktivitete ekonomik, por vet pranon se nė Kosovė kemi “adoptimit tė legjislacionit”. Kjo do tė thotė se ligjbėrėsit nė Kosovė i nėnshtrohen shantazheve, pėr tė siguruar rrugėn e shtruar me kadife pėr nė Bashkimin Evropian, qė nė radhė tė parė duhet tė merren parasysh dhe tė aprovohen tė gjitha kėrkesat e “Popullit tė shenjtė”. (A.M.)
Pėr tė pėrcjellė gjendjen e minoritarėve, sepse kėtė nuk ia beson mekanizmave qeveritar e as avokatit tė popullit dhe “Nė kuadėr tė IPA 2009, 3 milion euro i janė destinuar shoqėrisė civile, mbrojtjes sė tė drejtave tė minoriteteve dhe fuqizimit tė rrezikuara.”. Kjo e nėnkupton gjithė besueshmėrinė e institucioneve nė Kosovė, pėrkundėr ledhatimit, pėrkundėr pranimit gjithēka qė u servohet nga ndėrkombėtarėt, pėrkundėr poshtėrimit nė sytė e bashkėkombėsve.
Ky raport i progresit u mirėprit nga institucionalistėt, ndėrsa opozita e ka shikuar me vėshtrim tė syrit tė kalit, duke mos mundur ta thotė realitetin nė relacion me ndėrkombėtarėt, sepse edhe vetė ėshtė bashkėfajtore pėr kėto vėrejtje e konstatime tė hartuesve tė raportit tė progresit. Po tė lexohet shqip, atėherė do tė vijnė nė pėrfundim se nėse nuk plotėsohen nė radhė tė parė kėto “standarde”, nuk mund tė ēilen dyert e Evropės pėr shqiptarėt.

Prishtinė, 18.11.2009

20 VJET PAS RRĖZIMIT TĖ MURIT TĖ BERLINIT

“Kombi ėshtė themeli i godinės sė shtetit, sa mė i fortė tė jetė themeli, aq mė shumė qėndron godina”. Sami Frashėri

Shkruan: Beqir Elshani

Tani flitet pėr njė Evropė tė bashkuar me shuarjen e kufijve nė mbarė kontinentin, ku qytetari pa pasaportė shtetėror mund tė udhėtojė kudo nė tė gjitha vendet e Evropės, ngjashėm siē udhėton suedezi prej Suedisė nė Kopenhagė e nė Berlin, dhe e kundėrta pėr danezin dhe gjermanin.

Megjithatė qytetari shqiptar e ka vėshtirė tė besojė, kurse Parlamenti Evropian e ka lehtė tė vendosė nė Bruksel, ata nuk i dėgjojnė kėrcėnimet, krismat dhe torturat ndaj qytetarėve shqiptarė nė vendet ballkanike, pikėrisht nė Shqiperinė Etnike tė copėtuar nga dora e diplomacisė evropiane. Prandaj, para se tė bėhet shuarja ė kufijve ballkanikė, duhet qė tė gjitha trojet shqiptare tė bashkohen nė Shqiperinė Natyrale, pastaj shuarja e kufijve ballkanikė do tė jetė realitet i ditės. Provincializmi ballkanik duket se ka prekur edhe vendet qė kufizohen me Gadishullin Ballkanik, dhe njėra ndėr to ėshtė Hungaria. Ky vend me tradita universitare dhe mbretėrore, qė dikur sė bashku me Austrinė ka qenė perandori e madhe nė Evropė, mirėpo duket sikur e magjeps provincializmi diplomatik i Serbisė arrogante, mbase edhe ka frikė nga fqinji jugor, qė nga trungu hungarez ia ka shkėputur hambarin e drithit (kupto Vojvodinėn). Kohėt e fundit, diplomacia hungareze u tregua e dobėt pėrballė diplomacisė serbe, nė Budapest arrestoi njė veteran tė UĒK-sė qė kishte luftuar pėr ēlirimin e atdheut nga kolonizatori serb dhe ia dorėzoi Beogradit, kryeqendėr e fitilave tė luftės nė Ballkan dhe nė Evropė. Ngjashėm veproi edhe Bullgaria me arrestimin e ish-kryeminstrit tė Kosovės, Agim Ēekun. Prandaj nėse dy bashkudhėtarė, njėri maqedonas dhe tjetri shqiptar, udhėtojnė me aeroplan nga Evropa Perėndimore nė Shkup: i pari do tė pritet me lule nė aeroport, i dyti do tė rrahet dhe me inat do t’ia grisin biletėn kthyese. Por nėse ndonjė shqiptar e ka emrin gjerman, policia maqedonase do ta vė herė nė sitė, herė nė shoshė, derisa tė bindet se turisti me tė vėrtetė nuk ėshtė shqiptar. Ata (kupto organet policore serbe dhe maqedonase) janė tė pamėshirshėm edhe ndaj ministrave shqiptarė.

Parashtrohet pyetja pse shqiptarėt i urrejnė serbėt, kurse serbėt i urrejnė shqiptarėt?! Zgjidhja ėshtė shumė e lehtė: shqiptarėt e urrejnė Serbinė, sepse ėshtė pushtuese dhe shtet kriminal, kurse Serbia i urren shqiptarėt, sepse shqiptarėt nuk pranojnė kolonizimin serb. Lidhur me diskutimin e penalistit serb, Vladimir Vukēeviq, i cili nė Parisin e tij tė dashur, fill pas Moskės, tha se Serbia ishte viktime e luftės, kinse ajo ka pėsuar dėme tė mėdha ekonomike pėr arsye tė sanksioneve tė vendosura nga bashkėsia ndėrkombėtare ndaj saj, dhe se ka shume viktima serbe dhe jo shqiptare, tė cilat janė zhdukur gjatė luftės nė Kosovė. Duket qartė qė krimineli serb po luan rolin e viktimės, dhe kjo nuk na habit aspak, por ėshtė pėr t’u habitur pse Parlamenti Evropian i bėn privilegje Serbisė, derisa ajo nuk kėrkon falje pėr masakrat ndaj popullit shqiptar, dhe ende nuk heq dorė nga ripushtimi i Kosovės. Penalistin serb duhet pėrkujtuar se po tė kishte pasur Ushtria Ēlirimtare e Kosovės vetėm njė tė katėrtėn e armatimit qė kishte Serbia e Millosheviqit, Kosova do tė ishte ēliruar plotėsisht dhe bashkimi me Shqiperinė do tė ishte punė e kryer. Pastaj, po tė kishte bombarduar NATO bazat e armatimit ushtarak nė Serbi, Serbia do tė ishte demokratizuar plotėsisht, ngjashėm siē u demokratizua Gjermania dhe Japonia pas Luftės sė Dytė Botėrore. Derisa komandantėt gjermanė tė Luftės sė Dytė Botėrore nė procesin e Nurembergut u dėnuan me varje dhe me burgim tė pėrjetshėm, komandantėt serbė, qė masakruan njė popull tė madh boshnjak dhe shqiptar, priten me lule nė Beograd.

Nė diplomacinė evropiane dhe ndėrkombėtare dihet qė popull mė i shtypur dhe i persekutuar janė shqiptarėt nga kolonizatorėt serbomalazezomaqedonas. Mirėpo asnjė shtet nuk merret me mbrojtjen e viktimės, pėrkundrazi kolonizatorėve u thonė mbyte shqiptarin, ai kėrkon bashkimin e vendit tė tij me Shqiperinė. Po tė flasim me gjuhėn popullore, ėshtė sikur tė thuhet, mbyte vogėlushin qė po qanė, ai kėrkon nėnėn e vetė, dhe ne si Evropė e modernizuar nuk lejojmė kthimin e foshnjes te mėma”. Dihet qė Evropa ėshtė e bukur dhe e dashur, mirėpo mė e bukur dhe mė e dashur se Evropa ėshtė mėmėdheu ynė SHQIPERIA, nė tė cilėn dėshirojmė tė jetojmė tė bashkuar, ashtu siē jetojnė gjermanėt nė Gjermaninė e bashkuar. Prandaj atė ēka mund e bėri populli gjerman para 20 vjete, nuk e bėri populli shqiptar, as pas 20 vjetėsh tė rėnies sė Murit tė Berlinit. Nė televizionin suedez flitej pėr nobelisten Nėnė Tereza, ndaj reporteri tha se emri i saj i vėrtetė ėshtė Gongje Bojaxhiu, ėshtė shqiptare dhe ka lindur nė Shkup tė Shqiperisė nė kohėn e Perdanorisė Turke. Kjo do tė thotė se vendlindjet e personaliteteve shqiptare tė lindur nė Shqiperinė Etnike sot gjenden tė kolonizuar nga fqinjėt sllavė e grekė. Gjeografia shqiptare ėshtė e tmerrshme, ėshtė prerė me gėrshėrėt e Konferencės sė Ambasadorėve nė Londėr nė vitin 1913, si pasojė e sė cilės populli shqiptar vazhdon tė vuaj, si nė fushėn kombėtare ashtu edhe nė fushėn ekonomike. Farmula ballkanike dihet, sa mė gjatė qė mbetet Shqiperia e cunguar, aq mė shumė vuan populli i madh shqiptar, prandaj nė kurriz tė varfėrisė shqiptare jetojnė serbomalazezėt dhe grekėt. Kjo ėshtė strategjia ballkanike, nė mėnyrė qė fqinjėt grabiēarė nė kurriz tė kombit shqiptar tė shfrytėzojnė tregun evropian dhe botėror.

Folur konkretisht, nuk mundet gjysmėpopulli sllavomaqedonas ta shtyp gjysmėpopullin shqiptar tė kolonizuar pa e pasur mbėshtetjen e diplomacisė evropiane dhe ndėrkombėtare. Dihet qė sllavomaqedonasit nuk kanė synimin e bashkėjetesės me popullin shqiptar, pėrkundrazi duan tė vazhdojnė politikėn kundėrshqiptare, tė cilėn ia brumosi imperializmi serb. Ashtu siē e sajoi Josip Broz Tito kombin mysliman pėr inat tė popullit boshnjak, por nė shėrbim tė shovinizmit serb, si pasojė e sė cilės pas shkatėrrimit tė Jugosllavisė Federative erdhi deri te masakrat e pėrgjakshme, u krijua Republika e Maqedonisė pėr inat tė popullit shqiptar. Prandaj derisa qytetarėt e Serbisė, Greqisė, Malit tė Zi dhe Maqedonisė do tė kalojnė nė Portėn e Madhe Triumfale, shqiptarėt do tė kalojnė nėpėr vrimėn e gjilpėrės, si nė Beograd, Podgoricė, Shkup dhe nė Athinė. Megjithatė tė gjithė kolonizatorėt, (vėllezėr sipas fesė dhe sipas zejes shkombėtarizuese), jo qė nuk kanė frikė nga Shqiperia londineze, por edhe i kėrcėnohen po tė kėrkohet ribashkimi i Shqiperisė Natyrale. Duket qartė qė diplomacia e Tiranės ėshtė bėrė mė shumė se qengj, kurse Serbia mė shumė se ujk. Sa aktuale ėshtė thėnia e poetit tonė, - Migjeni, kėrkon tė lindet njė njeri, qė bashkon, qė me njė grusht tė fuqishėm godet mu nė zemėr. Tė gjitha kėto kanė mbetur nė sirtarin e bibliotekės sonė, kėnaqemi duke lexuar, mirėpo vėshtirė tė zbatohen nė jetė porositė e poetėve, si nga ana e Qeverisė Shqiptare, ashtu edhe nga ana e Akademisė sė Shkencave dhe Arteve Shqiptare. Dikur nė rrethana shtypėse nė ish-Jugosllavi, pėr shkak se shqiptarėt jetonin nėn robėri, kėndohej njė kėngė popullore “Kėndo o zogu i malit se sot jam mėrzit”, kurse sot kėndohet kėnga e bashkimit tė Kosovės me Shqiperinė me anėn e autostradės. Megjithatė jehona e kėngės sė parė ėshtė mė e fortė se e dyta. Pėr shkak se tė gjithė e dimė qė Kosova nuk bashkohet me autostradė, por me anėn e vetėvendosjes pėr bashkimin e Kosovės me Shqiperinė, pastaj autostrada ndėrtohet mė shpejtė, mė bukur, mė e qėnfrueshme qė as tėrmeti nuk e shemb, dhe atė deri nė Gjirokastėr e nė Janinė. Vete populli shqiptar e ka parė se shuarjen e kufirit shqiptaro-shqiptar e bėri Ushtria Ēlirimtare e Kosovės nė krye me Adem Jasharin, kur gjatė luftės kundėr kolonizatorit serb i flakėn gurėt e kufirit nė mes dy tokave shqiptare. Njė miku im, veprimtar i ēėshtjes kombėtare dhe autor i librave voluminoz ”GJAKU I LIRISĖ”, Bajram Kurti, ishte profesor i Gjeografisė nė gjimnazin e Therandės gjatė viteve ‘70-ta, prej nxėnėsve nuk kėrkonte tė dinte shumė pėr vendet e huaja, por kėrkonte tė dinte se ku gjendet Shqiperia, dhe atė duhej prekur me dorė, me anėn e sė cilės profesori mbetej i kėnaqur dhe sakaq nė ditar shėnonte notėn e madhe. Ishte njė hap madhėshtor qė nxėnėsit me kėnaqėsi flisnin pėr bashkimin e Kosovės me Shqiperinė, nė kohėn kur titistėt shqiptarė ēirreshin pėr dėnimin e nacionalistėve shqiptarė, qė investonin atdhedashuri pėr bashkimin e trojeve shqiptare.

Nė vazhdim, shqiptarin nacionalist nga Evropa perėndimore do ta presin me urrejtje shoviniste tė gjitha republikat ish-jugosllave (Serbia, Mali Zi dhe Maqedonia, pikėrisht ato shtete qė kanė troje tė shkėputura shqiptare. Pėrkundrazi edhe po tė kalojė ndonjė kriminel lufte nėpėr qytetet e Kosovės dhe tė burgoset nga organete policore tė vendit, vendet ish-jugosllave (Serbia, Mali i Zi dhe Maqedonia) do tė kėrkojnė lirimin pa kusht, u mor vesh, qė Tirana dhe Prishtina do ta lirojnė pa i bėrė asnjė njollė nė shpinė, ashtu siē ua bėjnė fqinjėt sllavė vėllezėrve tanė shqiptarė. Kjo do tė thotė se kolonizatori ka pushtuar troje shqiptare pėr t’i shtypur shqiptarėt, dhe jo pėr bashkėjetesė. Njė mikut tim nė Kopenhagė i shkrova, pse nuk kėrkon edhe Kroacia tė marrė disa kilometra sipėrfaqe detare nė detin Adriatik, siē vepron Greqia, mirėpo ai ma ktheu se nuk e lejon Serbia. Prandaj ato shtete qė kanė synime pėr shtyrjen e kufirit pėr zgjerimin e vendit tė tyre, duhet tė marrin leje prej Beogradit, pastaj tė marrin sa tė duan, meqė Kosovėn dhe Shqiperinė nuk e udhėheqin avnirustemėt dhe ademjasharėt, por trashėgimtarėt e Ahmet Zogut.

Duket sikur kryeministri shqiptar, Sali Berisha, pėr tė shuar inatin me Greqinė, i fali njė sipėrfaqe bukur tė madhe tė gjirit Jon. Dihet qė Greqia ka Ēamerinė tonė tė shkėputur nga trungu i Shqiperisė, gjithashtu Maqedonia ka Iliridėn e shkėputur nga trungu i Shiperisė, Mali i Zi ka Ulqinin deri nė Plavė, kurse Serbia ka Preshevėn me Bujanocin tė shkėputur nga Kosova. E keqja mė e madhe ėshtė se derisa depoja e armėve shqiptare nė Gėrdec eksplodoi dhe tė gjithė banorėt e panė qiellin e pėrflakur, mirėpo sipėrfaqes sė detit nuk i doli flaka dhe tymi, nė mėnyrė qė populli shqiptar tė shoh se Qeveria Shqiptare po luan me tokat shqiptare, dihet edhe deti ėshtė sipėrfaqe e tokės, atė e mbajnė alpet shqiptare. Natyrisht qė detit nuk i del as flaka as tymi, por mund tė shpėrthej revolta e popullit shqiptar kundėr pazareve tė pista tė Qeverisė Shqiptare, nė mėnyrė qė tė mos luaj me tokat dhe gjakun e popullit shqiptar. Kushtrimi te Molla e Kuqe nuk duhet tė mbetet vetėm nė vargjet poetike, por duhet tė realizohet me punė dhe me bashkimin e mbarė popullit shqiptar pa dallime fetare, krahinore dhe partiake. Pėr tė shuar lakmitė grabitqare tė shteteve fqinje dhe pėr tė ndalė terrorin serb nė Kosovėn Lindore me dorėn e saj ekspansioniste deri nė Mitrovicė; gjithashtu pėr tė ndalė terrorin sllavomaqedonas, siē ndodhi sulmi nė Brodecin shqiptar, duhet t’i bashkojmė tokat shqiptare, si rezultat i sė cilės, do tė kemi shtetin e fortė ekonomikisht, emancipimin e popullit shqiptar, ushtrinė dhe ligjin, pastaj me tė gjitha vendet fqinje do tė kemi marrėdhėnie shumė tė mira. Gjithashtu edhe fqinjėt tanė nuk do tė kenė ngarkesa shoviniste ndaj popujve tjerė, prej nga bashkėpunimi fqinjėsor do tė jetė i domosdoshėm.

Suedi, 13.11.2009

Tė vėrtetat e fshehura tė Shqipėrisė sė Enver Hoxhės dhe historia

Shkruan "La Repubblica: Tė vėrtetat e fshehura tė Shqipėrisė sė Enver Hoxhės dhe historia me Titon.Me rastin e 101-vjetorit tė lindjes sė ish-diktatorit, historiani italian Giovanni Armillota, analizon komunizmin shqiptar...

Komunizmi shqiptar nuk ishte edhe aq i egėr sa dukej. Kėshtu tė paktėn mendon historiani dhe gazetari italian Giovanni Armillotta, i cili e ka vėnė nė peshore sėbashku me sistemin komunist jugosllav tė aplikuar nga Tito dhe Rankoviēi. Nė njė artikull tė botuar nė revistėn gjeopolitike prestigjoze italiane "Limes" njė degėzim i grupit "La Repubblica", autori ka shkuar mė tej duke fajėsuar edhe njė pjesė tė komunistėve italianė, tė cilėt nė atė kohė demonizuan pa tė drejtė komunizmin shqiptar duke mbyllur njė sy me qėllim ndaj represionit shumė herė mė tė ashpėr dhe mizor tė Titos, i cili vrau nė kampet e pėrqėndrimit mbi 30 vetė, midis tė cilėve edhe shumė shqiptarė dhe kosovarė. Megjithatė si studiues i mirė i ēėshtjeve tė Shqipėrisė Armillota ka "mbrojtur" nė njė farė mėnyre komunizmin e diktatorit Hoxha vetėm nė kontekstin e mizorive nė krahasim me atė jugosllav tė Titos, duke e zhveshur nga ēfarėdolloj humanizmi dhe duke i pėrballur me atė shqiptar. Ndėrsa Partia e jonė Komuniste, vlerėsonte regjimin brutal tė Titos, vetė politikanėt dėnonin Hoxhėn, fajtor duke mos qenė nė tė njėjtėn linjė me Moskėn edhe pse i rezistoi ambicieve ekspansioniste tė Jugosllavisė fqinje. Kush ishte pėrbindėshi i vėrtetė? Masakrat e "demokracisė" titiste, aktiviteti i spiunazhit tė Koēi Xoxes, kampet e pėrqendrimit tė socializmit nė Jugosllavi.
Njėzetekatėr vjet mė parė njėri prej tre qytetarėve tė vendit tonė - qė tė tre anėtarė tė anėtarėsuar nė Partisė Socialiste italiane, qė atėherė shprehte kryesinė e qeverisė - e cila pa tė publikohej zyrtarisht nė shtypin shqiptar, telegramin formal tė ngushėllimit pėr vdekjen e Enver Hoxhės (11 prill 1985). Isha nė shoqėrinė e Sandro Pertinit dhe Bettino Crax-it. Telegrami im u shfaq nė "Sporti Popullor" (Nr.16, 16 prill), sė bashku me atė tė presidentit Cio, Juan Antonio Samaranzh Torello; ndėrsa ato tė Presidentit tė Republikės dhe Kryetarit tė Kėshillit tė Ministrave u botuan njė ditė mė parė, tė dyja nga "Zėri i popullit" dhe "Bashkimi".
Kisha kėtė "ekskluzivė" tė mirėnjohjes, nė sajė tė kontributit tim pėr studimin e marrėdhėnieve ndėrkombėtare shqiptare dhe sportit shqiptar, e ekspozuar pėrmes miratimit burimeve tė shkruara dhe tele-radiofonike tė drejtpėrdrejta, me tė cilat kam qenė (prej 1969), dhe jam vazhdimisht nė kontakt. Ėshtė e njohur se shqiptarėt janė njė popull i edukuar dhe diplomatikisht shumė tė hollė – mos harrojmė se e mbajtėn Romėn e Dytė pėr shekuj. Perandorėt Ilirė, vonuan me tė paktėn 200 vjet shembjen e pjesės perėndimore tė Romės sė Parė - dhe kur ata duan tė nderojnė njė mik i ofrojnė skenėn e kombit.
Kėshtu qė si konsekuencė e mbaj veten si studiues i vetėm italian nė gjendje, tė paktėn, nuk gaboj datat, emrat dhe ngjarjet historike, dhe jo siē i ka ndodhur disa politikanėve tė qeverisė sonė. Mė kujtohet nė vitin 1997 njė Umberto Bossi nė gjendje tė mirė, dhe direkt nė TV, i cili afirmonte se statuja nė Tiranė nuk ishte e Brezhnievit, por e Stalinit ... me ēdo gjė qė e pason nė kushtet e mungesės absolute tė kulturės bazė historike dhe politike. Njė vit mė vonė nė Nju Jork artikulli im "italianėt mbi ēėshtjet shqiptare" bėri epokė; dhe doli nė Shtetet e Bashkuara pėr shkak se vendi im e refuzoi me tmerr (1), ndėrsa miqtė shqiptarė dhe amerikanė e pritėn atė pa i ndryshuar as edhe njė presje.
Qė kur isha dymbėdhjetė vjeē fillova tė interesohesha pėr argumentin mė lart, sepse nga 1960 e tutje njė gjė, nė veēanti, tėrbonte tė majtėn shik komuniste tė menaxhuar nga ana e zyrtarėve tė trishtuar tė partisė komuniste; kjo ishte Shqipėria, edhe pse "e huaj" mė pak e gositura nga klasifikimi Amnesty International pėr shkeljen e tė drejtave tė njeriut nė Lindje.
E paraprirė nga "demokratikja" e Hungarisė sė Kadar, ish-kasap nė 1956, shumė i dashur pėr tė "ish" komunistėt; dhe nga Rumania e pavarur "e Nikolae Ēausheskut, ku njė prej sekretarėve tė partisė sė qendrės - Pietra Longo i PSDI -sė - zyrtarisht dhe shpesh (sidomos nė vitin 1979), shkoi nė fillim tė viteve tetėdhjetė, Shkonte duke u shtirur pėr tė mos kuptuar se Conducător-it, (drejtuesi) nė ato vite, po shkatėrronte Bukureshtin pėr tė rimodeluar atė, duke u frymėzuar nga Pyongyang i Koresė sė Veriut, ndėrsa nė Tiranė kontributi arkitektonik italian jo vetėm ishte i respektuar, por edhe i restauruar. Por nuk ishte e thėnė, shqiptarėt duhej tė mbeteshin "monstrat" dhe "banditėt", tė cilėt kishin marrė me shkelma Bashkimin Sovjetik tė dashur tė komunistėve tė shtėpisė sonė.
Si mund tė harrohen sulmet e njė politikani tė njohur komunist nė gazetėn "L'Unita" nė pranverėn e vitit '87, tė mbajtur pa mundėsi replike kundėr Enver Hoxhės tashmė tė vdekur prej dy vjetėsh, fajtor pėr dėshtimin e aleancės me Moskėn? I njėjti politikan i njohur, i poshtėruar gjashtė vjet mė parė nė Kongresin e XXVI tė Partisė Komuniste tė Bashkimit Sovjetik me spostimin fizik, tė tij dhe tė fjalės sė tij nė Sallėn e Kolonave, ku i ishte ndaluar tė fliste nga tribuna e Kremlinit pėr ēėshtjen e Afganistanit! Ndoshta sepse Salla e Kolonave ishte e famshme pėr heshtjen, duke pasur Anatoly Karpov i cili fitoi titullin botėror tė shahut nė vitin 1975 (por ku ishte politikan i njohur nė Pragė-'48, Budapest '56 , Pragė '68, dhe vende tė tjera?)
Arrijmė tė frenojmė njė moto irritimi nė kujtimin e gabimeve tė "Il Manifesto", i cili ishte i shqetėsuar pėr Kanalin e Otrantos, i bllokuar nga njė regjim autoritar. Ndoshta pėr tė skualifikuarit e djeshėm mund tė ketė qenė shpresuar problemi financiar dhe gjeopolitik qė do tė kishte pėrfaqėsuar pėr Italinė dhe NATO-n, praninė e sovjetikėve tre minuta nga Puglia? Apo filokinezėve nuk e pėrtypnin dot se shqiptarėt e kishin shporrur edhe Maon? Mjafton tė kujtosh lotėt patetikė tė rrethanave tė njėrės prej tyre tė nesėrmen e sheshit Tiananmen ...
Edhe mbajtja bashkė rezultonte e pjerrėt; pėr fjalėt e njė gazetari (mė vonė i promovuar deputet i asaj partie), e cila nga Tg2/partia komuniste (Tg3 nuk kishte lindur ende) shkarkonte njė grumbull shpifjesh dhe histori false mbi vendin e Shqiponjave (duke harruar gulagėt sovjetikė). Dhe atėherė pėr tė dėgjuar diēka tė pranueshme dhe historikisht tė pakonceptueshme duhej ndryshuar kanal dhe tė mėsoje nga Tg1/demokristian programe tė mira nė tė cilat ishte Pushka, Poeti dhe Tregimtari. Por nė qoftė se edhe njė nga themeluesit MSI-sė, "Corriere della Sera", "L'Avanti" (edhe nėpėrmjet artikujve tė mi), etj, "vihej" duke folur me respekt pėr shqiptarėt, nė atė pikė, donte tė thoshte diēka.
Nuk po rri tė kryej njė analizė historike-politike tė regjimit shqiptar nga '44-91 - nuk ėshtė ky vendi - por sidoqė tė jetė besoj se mund ta lidh nė njė zonė gri midis tezės pas Franko Cardinit mbi regjimin ushtarak peruan tė majtė tė vitit '68 dhe afirmimeve tė Marco Giaconi nė lidhje me njė formė tė kuqe Somozismi. Fjalėt e Indro Montanellit "justifikonin" nė qoftė se jo regjimin e kaluar, tė paktėn sa i vlefshėm ishte shprehur nė politikėn e saj tė jashtme dhe stabilitetin e brendshėm vendit, dhe kėshtu gjeopolitika.
Midis mesit tė mijėvjeēarit dhe kohėt e fundit - pėrveē kontributit tė Elio Miracco, Luciano Canfora, Emanuela King, "Limes" dhe disa tė tjerė - janė rritur dhe kanė ardhur nė sipėrfaqe boshllėqet dhe klishetė e atyre qė pretendonin tė shkarravisnin fletė tė bardha qė ti atribuonin atyre titullin e "ekspertit" albanolog.
Midis viteve gjashtėdhjetė-tetėdhjetė ndodhte tė pėrplaseshe nė revista e sė majtės nė apologji tė lodhshme tė regjimit kriminal titist dhe ideologjinė e tyre tė mjerė, tezė pėr tė masakruar "tė kėqijtė" shqiptarė; nė tė vėrtetė qėllimi i tyre ishte pėr tė shkėputur vėmendjen nga represioni i shpėrthyer nė emėr tė pavarėsisė sė kėrcėnuar tė sllavėve tė jugut - sipas tyre - nga shqiptarėt kosovarė qė vepronin nė emėr tė "atdheut tė tyre stalinist." Metodė e dashur jo vetėm nga rrymat e majta, por e dashur edhe nga historianėt nė heshtje, tė futur nė orbitėn apo tė frikėsuar pėr tė thyer modelet e kohės. Pra, nė njė konferencė ndėrkombėtare pėr Shqipėrinė nė 1991, nė tė cilin kam pasur nderin e mbajtjes sė njė memorandumi, fillova me njė pėrgjigje paraprake tė njė intelektuali "progresist." Ata mė pyetėn se ēfarė kisha pėr tė thėnė mbi politikėn e jashtme tė Tiranės, e cila - sipas tė partnerit tė ēmuar - pėrfaqėsonte njė jashtėqitje mizash nė njė hartė gjeografike. Replikova, duke thėnė vetėm se Italia, nga ana tjetėr, nuk kishte njė gjeopolitikė tė huaj qė nga kohėt e Matteit, dhe duke i kėrkuar me edukatė ta mbyllte gojėn dhe tė dėgjonte. Nuk mund tė bėjė asgjė, pėrveē kėsaj.

Tito "Henry VIII", dhe Enver Hoxha "Richard III"
Nė atė kohė - veēanėrisht nga 1956 e tutje - nė Itali kishte pasur njerėz tė pilotuar nga Beogradi, i cili - pas vdekjes sė Stalinit - filloi tė dashuronte Titon. Qė Jugosllavia ishte atėherė njė kamp i madh pėrqendrimi nė qiell tė hapur - e cila ka masakruar shqiptarėt mbi tė gjithė shqiptarėt nė (vitet 20-30-40-70-80-90, etj.) dhe pastaj italianėt nė vitet '40, dhe vetė kėta popuj kanė shkatėrruar me gjak dhe terror.
Unė nuk do tė flas kėtu pėr masakrat dhe shfarosjen nė masė tė ushtrisė titiste dhe organeve tė UDBa-sė , me urdhėr tė Tito-Rankoviēit tė cilėt hynė nė vitet 1945-1948 nėn pretekstin e luftės pėr "spastrim tė elementėve Ēetnik dhe Ustash, tė "bandave kriminale", "tė mbetjeve tė regjimit tė vjetėr" etj. Unė nuk dua tė pėrmend as terrorin e krijuar nė kėtė periudhė (sidomos drejt fundit tė vitit 1944 dhe gjatė 1945) kundėr popullsisė shqiptare qė jetonte nė territoret e tyre nė Kosovė, Mal tė Zi dhe Maqedoni, nėn pretekstin e luftės kundėr "bandave balliste","nacionaliste" dhe " shqiptarėve tė mėdhenj" etj. Unė do tė limitohem vetėm pėr tė bėrė njė krahasim midis mėnyrės sė sjelljes sė "demokracisė titiste" dhe atė tė shtetit shqiptar nė vitin 1948 kundrejt kundėrshtarėve dhe armiqve, ditėn kur u zbulua komploti qė kishte pėr qėllim qė ta bėnte Shqipėrinė Republikėn e shtatė Jugosllave.
Sidomos nė muajt e parė tė vitit 1948 (shumė mė pėrpara se letra e famshme e Stalinit nė emėr tė Informimit tė byrosė, nxori jashtė loje Titon) pėr shqiptarėt u bė shumė e qartė kuadri i aktivitetit tė spiunazhit tė Koēi Xoxes (sekretar organizativ i Partisė Komuniste tė Shqipėrisė dhe Ministri i Punėve tė Brendshme) dhe bashkėpunėtorėve tė tij tė ngushtė nė shėrbim tė jugosllavėve.
Megjithėse kėto nuk ishin akuzuar thjesht pėr pikėpamje jashtė vijės sė Partisė Komuniste Shqiptare, por, mbi tė gjitha, pėr tradhti tė lartė drejt shtetit dhe Partisė, i lejuan Koēi Xoxes & Co qė tė merrnin pjesė nė tė gjitha takimet politike, plenumi 9, 10 dhe 11 i Kongresit tė Partisė dhe nė konferencat qė u zhvilluan mė pas, dhe madje edhe nė kongresin e parė tė Partisė Komuniste (Tiranė, 8-22 nėntor 1948). Jo vetėm qė iu lejua atyre qė tė marrin pjesė, por ai gjithashtu u dha atyre tė drejtėn qė tė flasin sa herė qė ta gjykonin tė nevojshme.
Ndėrkohė, nė Jugosllavi, pas letrave tė Komitetit Qendror, se ēfarė lloji tė veēantė "demokracie" ofronin Rankoviē dhe Tito mijėra e elementeve tė Partisė Komuniste tė Jugosllavisė nė solidaritet me tezat staliniste? U prangosėn sapo kėrkuan tė hapnin gojėn. Dhe kur qindra tė tjerė thjesht kėrkuan qė formulimi i letrave tė Komitetit Qendror ti ishte nėnshtruar vėmendjes sė Partisė, kur akoma nuk ishin prononcuar pėr apo kundėr, "demokracia" titiste i vuri atyre prangat, i flaku nė burg ose i vrau pa gjyq.
Ndėrsa shqiptarėt kishin analizuar nė parti pėr pesė deri nė gjashtė muaj punėn e ulėt tė Koēi Xoxes (nė prani tė tė akuzuarve, tė cilėt ishin tė lirė), titistėt nuk i lejuan kundėrshtarėt e tyre tė flasin as nė njė mbledhje tė organizatave nė tė cilat bėnin pjesė. Ndėrsa shqiptarėt, e tė gjitha rrjeteve subversive kundėr shtetit, referuan nė gjykatė vetėm katėr-pesė persona. Tito ēoi nė burg mijėra e mijėra kundėrshtarė thjesht ideologjikė. Dhe pas gjithė kėsaj, ata kishin guxim tė akuzonin shtetin shqiptar se kishte "shkelur demokracinė."
Nga pesė elementėt qė nė fund tė vitit 1948 u vunė para drejtėsisė, vetėm njėri prej tyre, Koēi Xoxe, u dėnua me dėnim kapital, si kreu i grupit, pėrveē akuzės qė kishte pėrdorur nė tė gjitha mėnyrat pėr ta vėnė Shqipėrinė nė kuadrin e zgjedhės Jugosllave. Pandi Kristo u dėnua me njėzet vjet burg, ndėrsa tre tė tjerėt nga pesė me pesėmbėdhjetė vjet, nė varėsi tė shkallės sė fajėsisė sė tyre, duke marrė parasysh qėndrimin e tyre pas zbulimit tė tentativė sė puēit.
Ndėrsa titistėt vranė nė vend ose zhdukėn pa lėnė gjurmė shumicėn e atyre mijėra komunistėve jugosllavė, tė cilėt u hodhėn nė burg si antikonformist. Dhe sikur tė mos mjaftonte kjo, kishin guximin tė akuzonin shqiptarėt me maskėn e "vrasėsit".

Goli Otok, burgu famėkeq projektuar nga Tito-Rankoviq

Nė Jugosllavi dhe jo nė Shqipėri filluan tė dalin kampet famėkeqe tė pėrqendrimit tė tipit Goli-Otok (ishulli pa flokė), njė lloj Aushvici nė kushtet e "socializmit jugosllav". Nė ato zona nuk kishte vetėm dhimbje, nuk u gjymtuan dhe u shfarosėn vetėm antikonformistėt, por edhe kundėrshtarėt e thjeshtė, dhe midis tyre qindra kosovarė dhe shqiptarė tė tjerė qė jetonin nė republikat e Malit tė Zi dhe Maqedonisė, si edhe disa komunistė tė mashtruar italianė qė kishin marrė strehim nė "parajsėn" bitiste, duke mbajtur flamurin trengjyrėsh me yllin e kuq nė fushėn e bardhė. Nė total nė Goli Otok u internuan 30 mijė persona, nga tė cilėt rreth 4 mijė gjetėn vdekjen nga torturat apo lodhja (kampet u mbyllėn nė vitin 1988). Por drejtuesit jugosllav kishin guxim tė akuzonin Shqipėrinė, e cila e kishte shndėrruar vendin nė njė "kazermė ku mbretėronte ēizmja ushtarit!"
Ja, pra, ēfarė ishte "demokracia titiste", e ekzaltuar nė vendin tonė qė nga gjysma e dytė e viteve pesėdhjetė deri nė 1990. Kush ishin "engjėjt" Tito e Rankoviē, tė cilėt nga njėra anė kryenin me gjak tė ftohtė krimet mė monstruoze kundėr popujve jugosllavė, nga ana tjetėr shfrynin me "neveri" shqiptarėt, tė cilėt i kishin dėnuar me vdekje vetėm njė armik tė betuar dhe agjentin e tyre tė vjetėr. Dhe vetė "demokracia rankoviēiane" qė pėr 35 vjet me radhė ka bėrė masakėr nė Jugosllavi, dhe e njėjta "demokraci titiste", qė duke nisur nga 1980-1981, pėrpara demonstratave paqėsore tė popullsisė kosovare - tė cilėt kėrkonin qė tė respektoheshin dhe njiheshin tė drejtat e tyre kushtetuese, tė barabartė me zonat mė pak tė populluara si Maqedonia, Mali i Zi dhe Sllovenia, dhe tė mos trajtoheshin si qytetarė tė kategorisė tė dytė - shkaktoi shpėrthimin e legjioneve tė zeza tė Rankoviēit, Ljubiēiēit, Stamboliēit dhe Herleviēit.
Por dje, ata qė qajnė sot, ku ishin?

Fletushkė e Lėvizjes VETĖVENDOSJE!
 
Nr.167, 9 tetor 2009
 
Grupi Drejtues Ndėrkombėtar i dėnon veprimet e aktivistėve
Koordinuesi i BE-sė pėr veriun e Kosovės
EULEX-i shpall dėnimin pėr ish-ushtarėt e UĒK-sė
Helmimet nė shkolla
Pasjaku i bojkoton zgjedhjet

GDN-ja i dėnon veprimet e aktivistėve
 
Grupi Drejtues Ndėrkombėtar iu bashkua korit tė zėrave evropianė qė duan tė influencojnė procesin gjyqėsor kundėr aktivistėve qė kishin pėrmbysur makinat e EULEX-it mė 25 gusht nė protestėn kundėr protokollit EULEX-Serbi. Nė paragrafin 5 tė komunikatės pėr shtyp tė GDN-sė, qė diskuton sundimin e ligjit, GDN-ja ia kushton shumicėn e komenteve deklaratės se "ajo shpreh shqetėsimet e saj tė thella pėr dhunėn e fundit kundėr pronės sė EULEX-it dhe i pėrshėndet hapat e ndėrmarrė nga autoritetet e Kosovės pėr t'i sjellė autorėt e kėtyre veprave para drejtėsisė"
Mirėpo ajo nuk kishte shprehur "shqetėsimet e saj tė thella", madje as "shqetėsimet" e saj, pėr aksionet e fundit tė dhunshme tė organizuara prej strukturave paralele tė Serbisė nė veri tė Mitrovicės, pėr qėllimin me armė dhe hedhjen e granatave pėr tė parandaluar shqiptarėt tė kthehen nė shtėpitė e tyre. Nė vend tė kėsaj, pėr shtetet anėtare tė GDN-sė kuptimi i sundimit tė ligjit ėshtė sundimi i ligjit mbi Kosovėn, i mishėruar nė EULEX-in e papėrgjegjshėm dhe imun ndaj ligjit, dhe jo sundimi i vėrtetė i ligjit brenda Kosovės. Sovraniteti i Kosovės dhe integriteti territorial janė ēėshtje dytėsore nė krahasim me mbrojtjen e misioneve jodemokratike dhe ekzekutive nė Kosovė.
 
Koordinuesi i BE-sė pėr veriun e Kosovės
 
Qė prej shkurtit 2008 qeverisja e Kosovės ka qe¬nė e dominuar prej pesė misioneve ndėrkombėtare me katėr udhėheqės: UNMIK-u (Zanieri), EULEX-i (Iv de Kermabo), ZCN-ja dhe PSBE-ja (Piter Feith) dhe KFOR-i (Gjenerali Markus Bentler). Tani i ėshtė shtuar edhe udhėheqėsi i pestė, me emėrimin e ambasadorit italian nė Prishtinė, Mi-kael Gifonit, si koordinues i BE-sė pėr veriun e Kosovės. Mandati i Gifonit ende nuk ėshtė definuar, por duke e lidhur rolin e tij me veriun e Kosovės pėrforcohet trajtimi i tij si pjesė e ndarė e Kosovės, duke e thelluar ndarjen etnike tė paraparė me Gjashtė Pikat e Ban Ki-munit. Nėse deri nė fund tė vitit veriu i Kosovės operon nėn sistemin e tij ligjor tė veēantė, qė ndryshon nga pjesa tjetėr e Kosovės; nėse ka njė forcė policore tė ndarė etnikisht, qė nuk i raporton Prishtinės; nėse falė parėndėsisė sė kontrolleve kufitare vazhdon zhvendosja e kufirit nė jug tė Mitrovicės; dhe nėse ai vazhdon tė drejtohet nga strukturat paralele; atėherė Gifoni do ta gjejė veten duke e legjitimuar atė qė nė thelb ėshtė njė entitet autonom serb, ēka paraqet dhunim flagrant tė sovranitetit tė Kosovės, gjithė kjo nė emėr tė "neutralitetit ndaj statusit".
 
EULEX-i shpall dėnimin pėr ish-ushtarėt e UĒK-sė
 
Gjykatėsit e EULEX-it kanė shpallur edhe njė vendim pėr krimet e luftės nė Kosovė, dhe sėrish, tė dėnuarit janė ish-ushtarė tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės. Nėse historia e luftės nė Kosovė do tė gjykohej nga vendimet e shpallura nga UNMIK-u dhe EULEX-i, atėherė
pėrfundimi i padrejtė dhe jokorrekt do tė ishte se janė shqiptarėt ata qė i kanė kryer krimet e viteve tė 1990-ta, dhe jo Serbia. Po dėnohen shqiptarėt, ndėrsa ishin ushtria, policia dhe paraushtarakėt serbė ata qė kishin vrarė 12,000 civilė, kishin dėmtuar dhe shkatėrruar rreth 120,000 shtėpi, kishin dėbuar mbi 800,000 njerėz, dhe kishin dhunuar mijėra gra.
Krimet e luftės duhet tė ndėshkohen, por nė Kosovė duket se kjo po ndodh mbi baza tė kombėsisė, dhe me qėllimin pėr tė deligjitimuar
luftėn ēlirimtare tė Kosovės, e cila ka qenė njė luftė e drejtė. Ajo ishte njė luftė pėr liri nga pushtimi, ndėrsa lufta e Serbisė ishte luftė e njė agresori tė dhunshėm, racist, dhe kolonial. Dy anėt dallojnė thelbėsisht nė objektivat e tyre dhe nė metodat e tyre. Serbia kishte pėrdorur njė aparat tė organizuar shtetėror pėr t'i eliminuar shqiptarėt dhe pėr tė spastruar etnikisht Kosovėn, kurse UĒK-ja kishte luftuar pėr tė mbrojtur popullin e vet.
Gjyqtarėt e EULEX-it po e vazhdojnė strategjinė e UNMIK-ut. Ata po i dėnojnė politikanėt qė kanė qenė ushtarė tė UĒK-sė me qėllim qė t'i disiplinojnė ata dhe kolegėt e tyre. Megjithatė, ata nuk po dėnohen pėr korrupsion, por pėr rolin e tyre nė luftė, duke e dėmtuar kėshtu gjithė popullin e Kosovės dhe rėndėsinė e pėrpjekjes sė tyre tė drejtė kundėr shtypjes sė organizuar.
 
Helmimi nė shkolla
 
Kėtė javė afėr 200 nxėnės shqiptarė tė njė shkolle tė Fushė-Kosovės ishin shtruar nė spitale me simptoma tė helmimit, tė ngjashme me ato tė pėrjetuara prej 7,000 nxėnėsve shqiptarė tė helmuar nė pranverė tė vitit 1990. Nxėnėsit vuanin nga vjellja e vazhdueshme, dhimbjet e barkut dhe tė kokės, si dhe nga humbja e vetėdijes. Derisa fėmijėve
po u jepej trajtimi emergjent, drejtori i spitalit deklaronte se reagimi i tyre ka qenė vetėm ?psikologjik? ndėrsa ministrat e qeverisė u thoshin prindėrve dhe njerėzve tė tjerė se ?nuk ka nevojė pėr panik?. Ndonėse spitali i kishte informuar mediat se mostrat e gjakut ishin dėrguar pėr analiza te OBSH-ja, pas dita ditėsh thanė se mostrat nuk janė analizuar dhe se ato ishin dėrguar pėrfundimisht nė Gjermani nė fillim tė kėsaj jave. Ende nuk ka asnjė informacion pėr shkaktarin e helmimit. Ngjashmėritė me helmimin masiv tė nxėnėsve shqiptarė nga Serbia nė pranverė tė 1990-ės e kanė shtyrė qeverinė qė tė kėrkojė nga njerėzit tė mos bėjnė konkluzione tė nxituara. Por fshehtėsia nė ēėshtjen e analizės sė mostrave, dhe historia e helmimit masiv nė vitin 1990 kanė bėrė qė shumė njerėz tė mendojnė se i dyshuari kryesor ėshtė Serbia.
 
Pasjaku i bojkoton zgjedhjet
 
Lėvizja VETĖVENDOSJE! e mbėshtet vendimin e fshatarėve tė Pasjakut pėr t'i bojkotuar zgjedhjet e 15 nėntorit. Pasjaku ėshtė nė periferi tė Gjilanit dhe fshtarėt e tij tani duhet tė udhėtojnė vetėm 2 kilometra pėr tė mbėrritur te qendra e tyre komunale. Por pas zgjedhjeve ata zyrtarisht do tė jenė pjesė e komunės sė re me shumicė serbe tė Novo Bėrdės, e cila ėshtė 30 km larg. Edhe pse ishte organizuar peticioni nė tė cilin 79% e banorėve kishin kundėrshtuar kėtė ndryshim tė statusit tė tyre komunal dhe i cili iu ishte dorėzuar edhe institucioneve tė Kosovės dhe BE-sė, asnjė ndryshim nuk ėshtė bėrė. Sadri Ferati, ministri pėrgjegjės pėr decentralizimin, tha se Pasjaku mund ta rishqyrtojė statusin e vet pas tre vjetėsh! Pasjaku ėshtė shembull i qartė qė tregon se ky plan i decentralizimit nuk ėshtė pėrpiluar sipas parimit tė sjelljes sė qeverisė afėr njerėzve. Nė vend tė kėsaj ai synon tė krijojė komuna me shumicė serbe tė financuara nga Serbia dhe tė drejtuara nga strukturat paralele tė Serbisė. Kėto do tė formojnė bazėn e njė entiteti autonom tė lidhur territorialisht, ekzistenca e tė cilit e minon objektivin e ?multietnicitetit?, duke ngritur mure tė reja ndėrmjet qytetarėve tė Kosovės. Ne e pėrshėndesim afirmimin nga Sali Berisha se shqiptarėt janė njėkomb i ndarė padrejtėsisht dhe qė ndajnė njė histori tė pėrbashkėt. Gjithashtu, nėnshkrimi i marrėveshjeve ndėrshtetėrore, nisja e proceseve integruese ndėrmjet Kosovės dhe Shqipėrisė janė shumė tė rėndėsishme. Por integrimi evropian nuk mund tė jetė zėvendėsim pėr bashkimin kombėtar.
 
Levizja VETEVENDOSJE!
Movement for SELF-DETERMINATION! in Kosova

ENCIKLOPEDIA MAQEDONASE NUK PIKU PREJ QIELLIT!

Shkruan: Beqir ELSHANI

Enciklopedia Maqedonase duhet tė tėrhiqet jo vetėm prej shitjes pėr korrigjim, siē thekson Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Maqedonisė, por plotėsisht tė hiqet prej pėrdorimit.

Mund tė flitet pėr korrigjimin e enciklopedisė nėse ndonjė fjalė ėshtė shkruar gabimisht, gjithashtu mund tė flitet pėr gabim teknik nėse nė vend tė vitit 1999, ėshtė shkruar 2009, mirėpo kėtu kemi tė bėjmė pėr njė enciklopedi plotėsisht shoviniste dhe kundėrshqiptare. Tani Kryesia e Akademisė sė Shkencave mundohet tė shfajėsohet kinse ky institut nuk ka qenė kundėrshqiptar dhe as qė ka prejudikuar ksenofobi nė raport me bashkėsitė etnike nė Maqedoni. Si nuk kanė turp akademikėt sllavomaqedonasė, kur dihet se Enciklopedia Nacionale nuk ėshtė katalog qė pėrgatitet brenda javės, por ėshtė Libėr i Parė i rėndėsishėm qė punohet njė kohė tė gjatė. Vlen tė pėrkujtojmė deklaratėn e Peshkopit tė Kishės Ortodokse nė vitin 2001, kur nderoi paramilitarėt dhe policėt me medalje, tė cilėt duhej tė dilnin para gjyqit pėr krime dhe gjenocid ndaj popullit shqiptar: "Maqedonia ėshtė njė vend i shenjtė, por edhe njė vend heronjsh. Pėrgatituni te mbroni Maqedoninė!", kėshtu pėrfundonte citati i mjerė. Tė njėjtin provokim shovinist pat bėrė edhe profesori i historisė, Aleks Trajnov, nė Fakultetin Pedagogjik tė Universitetit tė Shkupit me pyetjen e parashtruar studentėve: "KUSH ISHIN TERRORISTĖT E VITIT 2001 NĖ MAQEDONI?". Prandaj akademikė sllavomaqedonas mos u mundoni tė shfajėsoni, kėrcėnimet e juaja kundėrshqiptare dolėn nė sipėrfaqen e tokės ilire. Ky Libėr i Parė voluminoz do tė shpėrndahet nė tė gjitha bibliotekat e vendit dhe botės, me anėn e sė cilės mohohet qenia e popullit autokton shqiptar nė Maqedoni. Pėr kėtė janė fajtorė edhe akademikėt e tri qendrave shqiptare: Tiranė, Prishtinė dhe Tetovė.

Thėnė konkretisht, “Enciklopedia Maqedonase” nuk piku prej qiellit, por u punua nė Shkupin shqiptar, nė shtetin me 40% shqiptarė, pranė Akademisė sė Shkencave dhe Arteve tė Shqiperisė nė Tiranė dhe pranė Akademisė sė Shkencave dhe Arteve nė Prishtinė, po ashtu me dy biblioteka tė mėdha kombėtare: e para nė Tiranė, e dyta nė Prishtinė, pa pėrmendur dijetarėt e shumtė shqiptarė qė veprojnė nė tė gjitha anėt dhe nė tė gjitha fushat e jetės. Kemi tė bėjmė me njė enciklopedi tė popullit mė tė ri nė ish-Jugosllavi, i cili ėshtė krijuar pėr inat tė popullit mė tė vjetėr nė Evropė. Kemi tė bėjmė me njė popull, qė nuk ėshtė krijuar pėr tė mirėn e vendit, por ėshtė krijuar pėr rrezikimin e Shqiperisė Etnike dhe mbarė popullit shqiptar. Prandaj Enciklopedia Maqedonase nuk ka gabime tekstuale, por ėshtė shkruar me synime armiqėsore kundėr popullit shqiptar. Obligimi i Kryesisė sė Akademisė, qė redaksia tė pėrmirėsojė apostrofimet nė bashkėpunim me akademikėt shqiptarė dhe shkencėtarėt e pakicave tė merret nė pėrgjegjėsi redaksia nė krye me Bllazhe Ristevskin ėshtė vazhdim i mashtrimeve diplomatike.
Edhe sikur me dhjetra herė tė botohej Enciklopedia Maqedonase nga AShAM, i njėjti veprim shovinist do tė pėrsėritej. Kjo ndodh pėr shkak se Maqedonia nuk ėshtė demokratike, por ėshtė njė vend ku shtypet dhe vritet populli shqiptar, ku popullit mė tė madh pas sllavomaqdonasėve i ndalohet gjuha shqipe dhe flamuri kombėtar, me tė cilin shqiptarėt pėr ēlirimin e vendit luftuan kundėr pushtuesit turk dhe nazifashizmit gjerman. I vetmi shėrbim i sinqertė i Akademisė sė Shkencave dhe Arteve tė Maqedonisė ėshtė se nė Enciklopedinė e tyre shoviniste, Historinė e Popullit Shqiptar e ka paraqitur ashtu siē janė tė tillė akademikėt sllavomaqedonasė, nxėnės tė dalė nga bankat e Akademisė sė Shkencave dhe Arteve tė Serbisė nė Beograd. Edhe po tė arrihet suksesi i fshirjes sė kryelibrit shovinist dhe kundėrpopullor, mjafton qė rinia sllavomaqedonase tė shfryhet se dikur kishin njė Enciklopedinė Maqedonase, mirėpo e hoqėn “nacionalistėt” shqiptarė. Prandaj cilido maqedonas po tė redaktojė Enciklopedinė Maqedonase e njėjta gjė do tė pėrsėritet. Dihet, kjo ėshtė njė kėngė e vjetėr beogradase, qė nė ish-Jugosllavi shkarkonte ministrin e parė serb, kurse nė vend tė tij vendoste ministrin e dytė serb, pa ndryshuar mjetet e dhunės dhe shtypjes kombėtare ndaj popullit shqiptar. Jo vetėm kaq, sepse largimi i dhjetė profesorėve atdhetarė tė Universitetit tė Kosovės baras me largimin e dhjetė profesorėve shovinistė tė Universitetit tė Beogradit, nuk ishte aspak i drejtė pėr nga pėrmasa e popullit serb nė Serbi kundrejt popullit shqiptar nė Kosovė. Prandaj nėse edhe kėtė radhė Diplomacia sllavomaqedonase arrin tė mashtrojė shqiptarėt, ngjashėm siē e mashtruan nė Marrėveshjen e Ohrit, ngjashėm siē e mashtruat Qeverinė Shqiptare nė Tiranė pėr njohjen e vrullshme dhe pa arsye shtetin mė obskurantist tė Maqedonisė, atėherė do tė arrij qė pėr njė kohė tė shkurtėr tė pėrgjakė edhe shumė Brodecė tė tjerė nė Maqedoninė Shqiptare.

Libri ėshtė mjet i diturisė dhe pėrparimit shkencor nė botė, mirėpo varet se kush e boton. Libri mund tė jetė edhe armė e rrezikshme, qė mund tė ndezė luftėn kundėr njė populli qė e mohon historikisht, gjeografikisht, biologjikisht dhe politikisht. Me gjuhėn e diplomacisė do tė thotė qė fill pas botimit tė Enciklopedisė Maqedonase, radhėn e ka ndjekja e popullit autokton shqiptar nga tokat e tyre. Me njė fjalė, atė qė nuk arriti ta bėjė Serbia ekspansioniste nė krye me Slobodan Milosheviqin, mundohet ta bėjė ASHAM nė fushėn e politikės diskriminuese.

Si mund tė korrigjohet Enciklopedia Maqedonase, kur dihet se fill pas pavarėsimit tė vendit, nga shtėpitė botuese nuk kanė dalė asnjėherė libra pėrparimtarė qė e bashkon popullin maqedonas me popullin shqiptar, pėrkundrazi ka shkruar pėr urrejtjen, ndjekjen, shtypjen dhe vrasjen e popullit shqiptar nga tė gjitha fushat e jetės. Dokument mė i qartė ėshtė sulmi i fshatit Brodec dhe masakrimi i shqiptarėve, tė cilėt ende vazhdojnė tė mbahen peng nga terrori sllavomaqedonas. Korrigjimi i ashtuquajtur do tė bėhet sa pėr tė shuar revoltėn gjithėpopullore shqiptare qė ka ngritur nė tė gjitha anėt e botės shqiptare, njėkohėsisht pėr tė mashtruar bashkėsinė e evropiane dhe ndėrkombėtare, se mė nė fund AShAM po e korrigjon “Enciklopedinė Maqedonase”. Mendohet se Akademia e Shkencave dhe Arteve tė Maqedonisė, qysh nė fillim tė pėrpilimit tė enciklopedisė, ka parashikuar pėr rezistencėn e popullit shqiptar, ndaj kėtė rast do ta pėrdorė metodėn formale kinse pėr korrigjimin e tekstit tė historisė kombėtare shqiptare. Ne kemi raste kur Shtėpia Botuese ICA nė Suedi ka tėrhequr tė gjitha librat pas zbardhjes sė plagjiaturės sė autorit suedez nga libri i shkrimtarit amerikan dhe i ka dėrguar nė fabrikėn e celulozės. Ky veprim i zhdukjes sė librave tė rrejshėm ėshtė nė tė mirėn e shtetit me kulturė dhe me tradita shkencore, nė mėnyrė qė e mira dhe e vėrteta tė mbrohet me kohė, me anėn e sė cilės mbrohet integriteti i shtetit dhe popullit suedez. Po kėshtu me dhjetėra objekte shkatėrrohen nė qytete tė ndryshme tė Evropės, nėse ndonjė pronar ka ndėrtuar shtėpinė pa plan dhe pa leje ndėrtimi, ndaj organet shtetėrore pa marrė parasysh shpenzimet ekonomike dhe gjendjen shpirtėrore tė familjes, ia rrėnojnė me eskavator. Prandaj Enciklopedisė Maqedonase nuk i duhet korrigjimi, por zhdukja e saj drejt fabrikės pėr pėrpunim kartoni. Duhet tė kemi parasysh se gjatė pushtetit monist, serbomaqedonėmalazezėt me mijėra libra nė gjuhėn shqipe i kanė djegur nė furrėn e tullave. Nėse Qeveria Shqiptare nė Tiranė nuk kėrkon shfarosjen e Enciklopedisė Maqedonase sot, nesėr duhet tė mendojė pėr pasojat e egzodit shqiptar qė do tė ndodhė nga ana e sllavomaqedonėve nė bashkėpunim me Serbinė kolonizatore. Do tė vijnė ditė tė zeza, kur ushtria dhe policia sllavomaqedonase me armė deri nė fyt do tė dėbojnė shqiptarėt nga trojet e veta, kinse kanė ardhur nė qindvjetshin e fundit, se janė tė padėshirueshėm pėr maqedonasit dhe vėllezėrit e tyre serbomalazezė. Prandaj Qeveria Shqiptare prej Sali Berishės deri te Ylli Pango duhet qortuar me shkopin e veteranit Veli Llakaj, nė mėnyrė qė tė mbushet mend dhe tė punojė pėr emancipimin e kombit shqiptar, jo tė merret me ditėzinjtė homoseksualė. Punoni pėr mirėqenien dhe bashkimin e kombit shqiptar, mos u merrni me ndėrrimin e emrave tė institucioneve dhe me rrėnimin e shtatoreve tė dėshmorėve shqiptarė qė jetėn e dhanė pėr atdheun e shtrenjtė! Mos luani me eshtrat e dėshmorėve tė kombit, sepse do t'ju zė mallkimi i popullit!

Partitė politike shqiptare duhej tė kundėrshtonin me kohė, qysh kur studentėt detyroheshin t’i pėrgjigjeshin pyetjeve provokuese shoviniste tė mėsimdhėnėsve sllavomaqedonasė nė Universitetin e Shkupit. Ditė mė parė, gjatė ndeshjes futbollistike nė Stadiumin e Prishtinės nė shenjė revolte ndaj enciklopedisė fyese maqedonase u dogj flamuri i Maqedonisė. Ky nuk ishte incident, por ishte njė grusht kundėr hundėve shoviniste sllavomaqedonase, dhe tė gjitha enciklopedive fyese kundėrshqiptare. Deputetja e Bashkimit Demokratik pėr Integrim, Teuta Arifi, deklaroi se dėmin qė shkaktoi enciklopedia maqedonase reflektoi nė rajon dhe ajo duhet tė tėrhiqet, ndėrsa flamuri, qė ėshtė simbol i ēdo shteti, duhet tė respektohet. Prandaj pėrfundimi i deklaratės sė deputetes duhet tė jetė mė i guximshėm, se si ēdo popull nė botė edhe shqiptarėt do tė vazhdojnė djegien e flamurit tė shtetit jodemokratik qė dhunon gjuhėn dhe historinė e popullit shqiptar.

Suedi, 30.09.2009

Deklaratė Proteste kundėr Enciklopedisė Maqedonase

Drejtuar:
Presidentit tė Republikės sė Shqipėrisė
Zotit Bamir Topi
Kryetarit tė Kėshillit tė Ministrave
Zotit Sali Berisha
Kryetares sė Parlamentit
Zonjės Jozefina Topalli
Ministrit tė Punėve tė Jashtme
Zotit Ilir Meta
Kryetarit tė Akademisė sė Shkencave
Zotit Kudar Beqiraj
Tiranė

Tė nderuar pjesėmarrės!
Ju falėnderoj pėrzemėrsisht tė gjithėve pėr pjesėmarrje qė pėr ēėshtjen Kombėtare Shqiptare jemi tė gjithė bashkė, por nė mėnyrė tė veēantė Veteranėt LANĒL, Shoqatat e Dėshmorėve e tė Rėnėve tė Kombit dhe Invalidėt e kėsaj lufte, qė janė krenaria kombėtare, po kėshtu falėnderojmė dhe miqtė nga Kosova qė i janė bashkangjitur kėtij tubimi sot nė kėtė sallė.
Ne 61 Organizatat Kombėtare dhe Shoqatat Atdhetare-Kulturore nga gjithė krahinat e Shqipėrisė, tė indinjuar nga akti denigrues qė Akademia e Shkencave tė Maqedonisė, u benė shqiptarėve qė banojnė nė trojet e tyre atje, duke i paraqitur si endacakė, njerėz tė shpellave dhe tė maleve. Ky ėshtė njė gjest i pastėr i shtrembėrimit tė realitetit historik dhe me prapavija tė theksuara politike, hedhim poshtė me pėrbuzje kėtė shpifje monstruoze tė paraqitur nė Enciklopedinė e atij shteti pa emėr, si njė provokim tė rrezikshėm, qė nxitė dhe ndez ndjenjat nacional-raciste, tė cilat bien nė kundėrshtim me frymėn e integrimit europian tė dy kombeve tanė fqinjė.

Kombi Shqiptar askujt s’i ka rėnė mė qafė, askujt s’i ka zėnė asnjė centimetėr tokė, aq mė pak tė asaj kombėsie me prejardhje sllave. A duhet tė durojmė ende tė na shajnė e denigrojnė tė tjerėt, siē kanė bėrė gjatė terė historisė, por edhe nė kohėt moderne? Mendojmė se ka ardhur koha t’ua ndalim kėtė gjuhė tėrė helm, tė kėtyre tė ashtuquajtur akademikėve kundėrshqiptarė e sharlatanė, siē ėshtė redaktori i saj qė e mbron me fanatizėm kundėrshqiptari - Bllazhe Ristevski, ky dhe tė gjithė ata qė kanė marrė pjesė nė pėrpilimin e saj ēdo gjė mund tė jenė, por akademikė e shkenctarė kurrė Jo.

Duke parė reagimin e vaktė tė disa historianėve tė veēantė tė vendit, tonė na ka bėrė pėrshtypje dhe na lind e drejta tė pyesim: Pse heshtin apo reagojnė me vonesė dhe nga larg Institucionet Shtetėrore? Pse hesht Akademia e jonė e shkencave dhe Institucionet shkencore pranė Universiteteve? Kush pėrveē atyre duhet t’i pėrgjigjet kėsaj pėrbaltjeje qė i bėhet kombit tonė? Ku ėshtė Qeveria, Ministria e Jashtėme, Parlamenti, Presidenca? ku ėshtė politika shqiptare, pozita dhe opozita, apo do merren me karriget e kolltuqet e tyre personale, duke lėnė kombin nė mėshirė tė fatit.

Zgjohuni nga gjumi letargjik zotėrinj! Ėshtė zėri i kombit qė therret. Zgjohuni dhe dilni zot historisė sė kombit mė tė vjetėr nė Ballkan, qė kanė njė jetė, qė po e nėpėrkėmbin ardhacakėt e vonė. A nuk e kuptoni zotėrinj qė kjo ėshtė thirrje qė u bėhet maqedonasve tė rrėmbejnė armėt dhe tė ēlirohen nga “pushtuesit shqiptar”? Ndėrtoni marrėdhėniet me shtetet fqinjė mbi bazėn e respektimit reciprok dhe jo nėn/ndjenjėn e frikės, inferioritetit dhe tė servilizmit. Ngrini lartė dinjitetin dhe krenarinė kombėtare zotėrinj, mos ulni kokėn dhe kurrizin para askujt. Jemi komb qė e kemi ēarė rrugėn e historisė me shpatė e me penė pėr mėmėdheun, jo pėr tė ulur tė tjerėt, por pėr tė mbrojtur vetveten, pėr tė mbijetuar me nder e dinjitet. Dhe ja ku jemi, tė ndarė nė disa shtete, por tė bashkuar shpirtėrisht e moralisht si komb.
Ngriheni kokėn zotėrinj pushtetarė, akademikė dhe historianė, mos lejoni kurrkėnd tė falsifikojė historinė tonė e ta fillojė atė mbas viteve 2000 nga disa pseudo tė tillė. Mos harroni se keni pas tė vėrtetėn historike tė kombit shqiptar, kini me vete dinjitetin e njė kombi qė askujt si ka bėrė keq. Ne varret e tė rėnėve tanė i kemi nė trojet tona zotėrinj. Nė trojet tona janė dhe varret e francezėve, grekėve, italianėve, gjermanėve, serbėve qė kanė ardhur si pushtues kjo ėshtė shumė kuptimplote. Ėshtė i pafalshėm paradoksi i fundit kur shteti maqedonas, pėrballė reagimit tė faktorit ndėrkombėtar, bėri njė tėrheqje tė detyruar, qė ne dyshojmė se ėshtė manovėr, sepse gjėja mė elementare dhe mė e moralshme do tė ishte qė sė pari, tė kėrkonin falje publike dhe sė dyti, tė hiqet Enciklopedia nga qarkullimi, dhe jo tė korrigjohen disa shprehje teknike tė panevojshme, ndėrkohė qė historianėt servile tė shtetit shqiptar tė qeverisė sė kryesuar nga Sali Berisha, falsifikojnė nė mėnyrė skandaloze historinė e vet tė popullit shqiptar. Teksti i historisė i vitit tė katėrt tė shkollave tė mesme, ėshtė njė turp i atyre qė e kanė hartuar dhe servilėve qė e mbrojnė.

Zgjohuni zotėrinj, zgjohuni dhe mbroni tė drejtat legjitime tė shqiptarėve kudo ku janė. Ne falėnderojmė ata historianė dhe politikanė qė deri tani janė prononcuar dhe me dinjitet e kanė mbrojtur tė vėrtetėn historike. Po kėshtu ashpėr dhe shumė ashpėr ka reaguar dhe Shoqata Shqiptaro-Amerikane me qendėr nė Ēikago, prandaj gjejmė rastin t’i falėnderojmė vėllezėrit tanė nė Amerikė pėr kėtė mbrojtje dinjitoze qė i bėjnė Shqipėrisė amė.

Ju falėnderoj pėr vėmendjen!

Pėr Organizatat dhe Shoqatat Atdhetare nga gjithė vendi.
Veli Llakaj

Tiranė, 26 shtator 2009

ENCIKLOPEDI LUFTĖNXITĖSE DHE THELLĖSISHT EKSPANSIONISTE!

Shkruan: Fadil SHYTI

Kėtė shkrim-reagim, po e filloj me njė fjalė tė urtė popullore: “Kujdes mos tė ta hajė qeni shkopin, o djalė!”

Gjykuar sipas disfatave tė njėpasnjėshme tė politikanėve tė sotėm shqiptarė, qė po e ēojnė “demokracinė pėrpara” duke e lėnė prapa Shqipėrinė Etnike, kudo nė trojet etnike shqiptare, kjo fjalė gjeniale e popullit, mbase u shkon mė sė miri pėrshtati atyre!
E quaj enciklopedi luftėnxitėse, sepse Akademia e Shkencave tė Maqedonisė - sllave i thėrret institucionet e shtetit sllav nė luftė tė hapur ndaj shqiptarėve.
Politika shqiptare pėr mė tepėr se njė decenie po lejon qė shteti i krijuar prej Tito gjakatarit; Maqedonia, e cila pėr vite tė tėra i burgosi dhe i vrau shqiptarėt, madje, duke kryer gjenocid dhe gjatė viteve 90-ta, ua rrėnonte dhe themelet e shtėpive me eskavatorė; kur i erdhi momenti qė tė kėrkojė ndihmėn diplomatike tė Tiranės, Sali Berisha, gjatė njė darke ku fshihej politika vrastare; pa menduar gjatė e njohu shtetin e Maqedonisė tė pavarur; ashtu si dikur parardhėsi i tij pacifist Ibrahim Rugova, duke i ndjekur kėshtu, jo gjurmėt e qėndresės tė veprimtarėve shqiptarė, por gjurmėt e errėta tė pajtimit me tė keqen, tė pajtimit me gjakatarė, pra, nė vitin 1993, u bėnė preja tyre.
Ata, qė sadopak i analizonin gjėrat me maturi; e kuptuan me kohė se politikanėt ”largpamės”, gabuan rėndė!
Duke e bėrė kėtė, ata ia hapėn rrugėn shovinizmit maqedonas tė tregojė pa ndėrprerje fytyrėn e vėrtetė prej pushtuesit; filluan kėshtu, persekutime tė pandėrprera mbi shqiptarėt etnikė qė jetojnė prej shekujsh nė trojet e veta nė Maqedoni. Besoj, lexuesve u kujtohet fakti qė: po ato ditė kur maqedonasit e dogjėn nė Dibėr, Flamurin tonė Shqiptar, ndėrsa president Mojsiu pa e prishur qetėsinė ngrinte dolli nė Ohėr me presidentin maqedon.
Kujtoj se ėshtė nevojė e kohės qė Shqipėria tė pėrgatitė urgjentisht njė enciklopedi qė nėpėrmjet saj tė njoftojė botėn pėr tė gjitha trojet shqiptare nga shtrihen dhe kur dhe prej kujt, jo vetėm prej sllavėve; janė sulmuar e okupuar prej shekujsh e deri nė ditėt tona!…

Dhe pastaj, kėtė enciklopedi ta pėrkthejnė nė shumė gjuhė tė botės, pra tė del me tė dhėna e faktesh tė qėndrueshme nga historianė, gjeografė, gjuhėtarė shqiptarė dhe tė huaj; qė tė sqarojnė opinionin botėror pėr gjenezėn tonė dhe tė sqarohet ky opinion se, ku jetonin tė parėt tanė pellazgėt, ilirėt dhe deri nė ditėt tona, ku jetojmė ne shqiptarėt, qė jemi pasardhėsit e tyre.

Tė sqarohet opinioni botėror se ku i kishim ne dikur kufijtė etnikė dhe ja deri ku jemi tkurrur nga pushtimet sllave dhe tė tjera shteteve gjatė shekujve.

Kėto fakte nė mos pėr asgjė tjetėr do tė kishin bėrė qė bota e sotme demokratike, t“i kuptojė shqiptarėt se nuk ishin as janė pushtues, as ardhacakė prej ndonjė vendi tė “prapa diellit”, do t“i kuptonin shqiptarėt se ja sa tė pamėshirė u treguan shtetet ballkanike dhe evropiane ndaj tyre, duke i bėrė pre e orekseve tė veta dhe tė superfuqive mė tej, qė pretenduan dhe po pretendojnė tė kenė perandori tė reja me ambicie tė vjetra; duke krijuar kėshtu vatra tė reja krizash nė ato vise; ndėrsa, ēirren pėr demokraci deri nė qiell, edhe sot ia ndalojnė njė kombi tė lashtė, siē jemi ne shqiptarėt tė drejtėn pėr VETĖVENDOSJE; kur para syve tė kėsaj bote “demokratike”, shqiptarėt fyhen dhe etiketohen si ardhacakė nė trojet e veta.
Dhe, me kėtė rast t“i drejtohemi diplomacisė ndėrkombėtare, se ja kujt jeni duke i bėrė kompromise, ja kujt ju jeni duke ia zgjatur dorėn e ndihmave dhe tė pranimit nė BE?!
Jeni duke ua zgjatur dorėn e miqėsisė atyre, qė po krijojnė kurdoherė konflikte tė pandėrprera, qė burimet i kanė nė rrėnjėt e pista tė shovinizmit e nacionalizmit tė errėt sllavo-pushtues.
Dhe t“i themi po kėsaj diplomacie dinake se ju jeni duke gabuar rėndė dhe nė rastin, kur po pranoni qė ta shtrini dorėn e bashkėpunimit me elementė hipokritė dhe servilė tė politikės shqiptare, qė me kompromiset e tyre pėrballė kėrkesave tė shovinistėve sllavė, duke menduar se po e sjellin paqen, ēdo ditė e mė tepėr po e rrezikojnė rajonin.

Them kėshtu, sepse nuk mund tė ketė qetėsi nė rajon pėrderisa kalėrojnė hapur ide shoviniste-fashiste dhe ato zbatohen nė praktikėn e pėrditshme, nga qeveri tė shteteve fqinje me gjene: nene ligjesh e kushtetutash kundėr-shqiptare!
Fyerja e shqiptarėve dhe qėndrimi i pasaktė nė enciklopedinė e shkencėtarėve shovinistė, maqedonė se: “shqiptarėt kanė ardhur nė trojet e Maqedonisė, duke depėrtuar nga malet veriore shqiptare”; i rrezikon, sot e nesėr shqiptarėt.
Faktikisht, nė gjuhėn politike kjo akademi i fton institucionet dhe popullin maqedon, nė luftė kundėr shqiptarėve tė pambrojtur. Prandaj atje i kanė burimet dhe nuk janė tė rastit proceset e montuara nė Kumanovė, sulmet ushtarake nė Malėsinė e Tetovės, rasti i Brodecit, pastaj, sulmi i huliganėve nė katundin Ners tė Shkupit para pak kohe.
Pra qeveria maqedone dhe institucionet e kėtij shteti e tė kėtij kombi artificial; qė prej kur ėshtė formuar, vazhdon njė politikė kundėrshqiptare, jo vetėm ndaj shqiptarėve etnikė, por edhe ndaj shqiptarėve tė Shqipėrisė administrative dhe tė Kosovės “sovrane”.

- Kjo, faktikisht mendjet e ndritura nuk i habitė aspak!
Por, na habitė fakti se, si politikės servile “shqiptare” nuk po i shihet fundi i skėterrės?!

Thėnė shkurt; politika servile dhe rugoviane - berishiane dhe e pasuesve tė tyre: Arbėr Xhaferit, Ali Ahmetit, Fatmir Sejdiut, Hashim Thaēit, Nexhat Dacit, Bexhet Pacollit, dhe Ramush Haradinajt. Pra, qeveritė maqedonase si ato “socialiste apo demokratike”, kurrė deri sot, nuk u ndalėn dhe tė analizojnė, dhe tė shtrijnė dorėn e pajtimit me shqiptarėt nė Ballkan, por gjithmonė ishin dhe mbetėn tė tilla luftėnxitėse; nė fakt ashtu siē u shprehėn nė “strategjinė e tyre afatgjate”, historianėt “demokratė” tė Akademisė famėkeqe tė kėtij shteti.

Kjo, tani shqiptarėve po iu kthehet bumerang, pėr faktin se atje politikėn shqiptare po e drejtojnė tė huajt “aleatėt” hileqarė, ndėrsa liderucėt shqiptarė po rrinė mė urtė se delet nė grigjė!
Madje, dhe nė kohėn kur ujqėrit e Ballkanit u kanė hyrė nė vatra, duke ua ricopėtuar ato pamėshirė!
Veterani i penės dhe i luftės pėr ribashkim kombėtar, Beqir Berisha, nė librin ė tij: ”Shqiptarėt e Maqedonisė nėn terrorin sllavė”, fort mirė e ka pasqyruar dhunėn shtetėrore qė po ushtrohet ndaj shqiptarėve etnikė nė kėtė republikė. Dhe, pas gjithė kėsaj dhune qė po ushtrohet ndaj shqiptarėve, “politikanėt demokratė” shqipfolės ende nuk u vetėdijesuan.
- Ata, pėr vite tė tėra bėjnė gara politike, “kush mė shumė po u hyn nė hatėr politikanėve maqedonas“ - ka theksuar me tė drejtė veprimtari i Lėvizjes Vetėvendosje, Xhemil Zeqiri, i cili kohė mė parė nė njė intervistė i ka paralajmėruar kėto rreziqe qė pasuan tani. (Shiko, intervistėn, nė faqen: www.diplomacia.dk)
- Tani, kur kjo goditje e fuqishme mori pėrmasa dhe debatet e shumė intelektualėve shqiptarė; sikur ia zgjuan letargjinė z. Ali Ahmetit, i cili pa pikė turpi deklarohej:
“Unė, jam pėr ruajtjen e kėsaj Maqedonie, asaj duhet t“i hapet rruga pėr nė BE, po e hapėt zemrėn time do tė gjeni se aty shkruan emri Maqedoni”!
Unė, me kėtė rast do t“i thosha kėtij mjerani politik, se je treguar ca burrė nė luftėn ēlirimtare, tė cilėn pastaj e tradhtove nė paqe; por mė vonė je treguar vėrtet foshnjor nė kėtė paqe tė pėrgjakur tė shqiptarėve.
Pėr mė tepėr do t“ia thosha publikisht opinionin tim se: aspak nuk jam pėr ruajtjen e kėsaj Maqedonie, qė pambarimisht po i pėrbuzė dhe po i pėrgjakė shqiptarėt; kurrė nuk do t“ia jepja Maqedonisė dritėn e gjelbėr tė hynte nė BE, pa e realizuar katėrēipėrisht tė drejtėn e shqiptarėve pėr VETĖVENDOSJE dhe nė kėto troje etnike shqiptare. Gjithashtu, edhe po t“i kisha tė siguruara jo 100, por 1000 vjet jetė nė zemrėn time, nuk do tė lejoja tė shkruhej asnjė emėr i shtetit sllav-okupator tė kombit tim; por nė zemrėn time shkruan dhe do tė qėndrojė pėrjetėsisht vetėm emri i bukur - Shqipėri!
Po, a ka mė politikė mjerė se kjo qė po ndiqni ju zotėrinj; kur para jush ndaj shpifjeve tė hienave “shkencore” maqedonase ndaj shqiptarėve reaguan urgjentisht ambasada e Anglisė dhe ajo e Amerikės, por nuk denjuan tė thonė diēka realiste pėr okupimin e trojeve shqiptare; ato, i mbrojtėn vetėm interesat e tyre shtetėrore. Kur dihet fakti se ē“qėndrim mbajtėn kėto dhe shtete tjera satelite tė tyre, pėr kėtė republikė, pas vitit 1990.
Po, a nuk ėshtė mjerim dhe turp diplomatik pėr ambasadorin e Shqipėrisė, i cili deklaroi pa dorashka: “Pėr kėtė enciklopedi, kam dėgjuar e lexuar vetėm nga mjetet e informimit”!
Nuk ka dyshim se maqedonėt e shfrytėzojnė edhe situatėn politike tepėr tė ndėrlikuar dhe tė mjerė tek shqiptarėt nė pėrgjithėsi, tani kur nė Shqipėri po sundon njė klikė anarkistėsh, njė klikė qė as pas krimit “aksidental” nė Gėrdec, nuk u tėrhoq nga skena politike, por me njė konglomerat votash dhe nga elektorati majtist po e mban mė tej pushtetin.
Nė kohėn kur nė Kosovė po sundojnė UNMIK-u dhe EULEX-i, tė dirigjuar nga diplomacia “aleatėve” dhe Serbia qė Kosovėn e kanė bėrė si epruvetė provash “fiziko-kimike” pėr dizajnime procesesh “ tė reja”, demokratike.
Nė kohėn kur historisė po i bėhen aq shumė falsifikime jo vetėm prej sllavėve okupatorė, por edhe prej atyre qė deri dje ishin puthadorėt mė tė devotshėm tė tyre, -pėr mė tepėr se gjysmė shekulli. Dėshmi tė tilla fatkeqėsisht kemi sa tė duam!
Kėto, i gjejmė po t“i hapin librat e historisė, aty, u thuren himne pėr veprimtarinė “epokale” nė favor tė kombit shqiptarė servilėve tė huaj si Berisha-Rugova.
Aty nuk pėrmendet askund simboli i rezistencės shqiptare - Adem Demaēi , i cili rininė dhe pjesėn mė tė mirė tė jetės sė tij e shkriu pėr atė tė uruar Shqipėri, qė kjo tė bėhet Shqipėri.
Aty, harrohen apo injorohen heronjtė legjendarė si Adem Jashari, UĒK-ja, famėmadhe nė luftė, - por, sipas kėsaj historiografie titistėsh; e zvetėnuar; ngjanė kjo, sepse kjo ushtri qė e ndryshoi historinė e Kosovės dhe tė shqiptarėve kudo nė trojet tona; u tradhtua dhe nga liderėt e saj, dikur e persekutuar dhe e injoruar gjatė luftės dhe tani nė kėtė paqe tė brishtė, po injorohet dhe po persekutohet, dhe nė kėta libra tė historisė sė re; me dyzina sloganesh e mbeturina tė vjetra pacifiste-titiste.
Debatet qė po zhvillohen tani, pėr Enciklopedinė, nga kėta sejmenė tė huaj (liderė partiakė) qė ende nuk denjuan tė bllokojnė bile njė ditė parlamentin e Shkupit, as tė bėjnė njė reagim nga qeveritė e parlamentet e Tiranės apo tė Prishtinės, e pse jo edhe nga ai i politikanėve tė Kosovės Lindore dhe i Malėsisė sė madhe; pastaj ambasadat shqiptare kudo nėpėr botė do tė duhej tė bėnin reagime tė fuqishme; - pa u bėrė tė gjitha kėto, kujtoj se kėto reagime nuk e kanė seriozitetin e duhur!
Kėto reagime po bėhen disi kuturu dhe pa organizim tė duhur!
Shovinistėve maqedonė, e tė tjerėve si ata; kėrkohet t“u pėrplaset shkopi hundėve; e jo tė lejohen qė ata tė na e rrėmbejnė nga duart!…
Vetėm pak ditė, para se tė shpėrthente urrejtja e maqedonasve mbi shqiptarėt me atė “enciklopedi nepėrkash”, kryetari i Maqedonisė, Branko Cėrvenkovski, gjatė pyetjes sė njė gazetari deklaroi nė Berlin se: “Shqiptarėt janė mysafirė nė Maqedoni, se Maqedonia ėshtė e maqedonasve, sepse shqiptarėt e kanė vetėm 39% territorin e tyre”. Pastaj, iu “hoq peta lakrorit” dhe shpėrtheu vala e urrejtjes nė enciklopedinė famėkeqe!
Pra, ėshtė koha qė sa mė parė fatet e kombit t“i marrin nė duar intelektualėt pėrparimtarė dhe rinia heroike shqiptare, tė cilėt nuk do tė lejonin qė askush tė luante si nė lojėra fatesh, si me domino; - me fatet dhe ardhmėrinė e kombit tonė!
Kėto forca pėrparimtare, do ta mbysnin pamėshirė, -qė nė embrion ēdo hap diplomatik, politik dhe ushtarak qė do tė qonte nė tradhti kombėtare.
Kjo politikė e vjetruar defensivash, nė raportet me qarqet ballkanike dhe ndėrkombėtare, po i sjellė sot - dhe do t“i sjellė nesėr fatkeqėsi tė mėdha kombit tonė!
 

Suedi, 26.09.2009

Di Lellio: Udhėheqėsit e Kosovės e kanė nėnshkruar planin e Ahtisarit, qė ėshtė origjina e tė gjithė problemeve

Duke komentuar zhvillimet e fundit nė vendin tonė, ish zyrtarja e OKB-sė nė Kosovė, Ana Di Lellio, ka thėnė se gjithmonė ekzistojnė mundėsitė pėr tė nxjerr vendet nga situatat e vėshtira, nė tė cilat gjenden, por pėr tė gjetur njė mundėsi pėr ta nxjerr Kosovėn nga e situata nė tė cilėn ndodhet ėshtė shumė vėshtirė, pasi udhėheqėsit e saj e kanė nėnshkruar planin e Marti Ahtisarit, qė ėshtė dhe origjina e tė gjithė problemeve.

Pėr mė tepėr, drejtuesit e Kosovės e kanė bėrė Planin Ahtisari pjesė tė Kushtetutės, ēfarė i obligon ata para bashkėsisė ndėrkombėtare. Edhe bisedimet pėr nėnshkrimin e protokolleve pėr bashkėpunim nė mes tė EULEX-it dhe Serbisė janė rezultat i Planit Ahtisari, ka theksuar zonja Di Lellio, duke konstatuar se ky plan do tė bėjė qė Kosova tė rrugėtojė nė njė rreth vicioz, i cili nuk shpie askund.>>>
Sipas Planit tė Ahtisarit, Kosova mund tė bėhet plotėsisht e pavarur vetėm nėse pėrmbushen tė gjitha kushtet e kėtij Plani. Por, kėto kushte, ashtu si standardet e UNMIK-ut dikur, janė formuluar nė mėnyrė tė tillė qė nuk mund tė pėrmbushen kurrė. Kjo do tė thotė qė do ketė gjithmonė nevojė pėr pėrfaqėsuesin civil. Ndėrsa ky i fundit ka mandat deri nė zbatimin e plotė tė Planit Ahtisari, i ka deklaruar radios “Evropa e Lirė” ekspertja e Ballkanit, Ana Di Lellio. Ndėrsa lidhur me atė se ēfarė duhet bėrė nė tė ardhmen pėr tė dal nga kjo situatė, ajo ka thėnė se ėshtė e rėndėsishme qė udhėheqėsit e Kosovės tė ndėrmarrin nisma tė fuqishme diplomatike pėr tė dalė nga kjo gjendje. Besoj se situata ėshtė potencialisht shpėrthyese, ndaj duhet vepruar qė pėr kėtė tė diskutohet mė thellėsisht dhe me sy mė tė hapur. Duke folur pėr situatėn nė tė cilėn gjenden drejtuesit e institucioneve me tė larta tė vendit pas kundėrshtimit tė nėnshkrimit tė Protokollit, Ana Di Lellio ka thėnė se kjo i vė udhėheqėsit e Kosovės nė njė pozicion tė paqėndrueshėm. Nėse ata do tė sillen nė pėrputhje me ato qė i kėrkon bashkėsia ndėrkombėtare, do ta humbin fuqinė dhe legjitimitetin para popullit tė tyre. Nėse nuk veprojnė sipas kėrkesave tė ndėrkombėtarėve, e humbasin legjitimitetin para bashkėsisė ndėrkombėtare. E gjithė kjo i vė drejtuesit e Kosovės nė pozicion tė palakmueshėm dhe nuk ēon askund. Ndėrsa lidhur me qasjen e Bashkimit Evropian ndaj Serbisė, ekspertja Di Lellio ka konstatuar se Pėrfaqėsuesi civil ndėrkombėtar, EULEX-i dhe Bashkimi Evropian, me pėrpjekjet e tyre pėr tė qetėsuar Serbinė krijojnė destabilitet nė rajon. Kjo do tė shkaktojė probleme nė Bosnjė dhe nė Kosovė. Evropianėt janė sjellė kėshtu nė vitet e ’90-ta dhe vazhdojnė ta bėjnė tė njėjtėn gjė dhe sot. Nuk e kuptoj se cilat janė arsyet e kėsaj sjelljeje. Por, duhet theksuar se Serbia nuk ėshtė kyēi i stabilitetit, sė paku jo kjo Serbi e papėrgjegjshme, jo kjo Serbi qė vazhdon me tė veten nė marrėdhėniet ndėrkombėtare.

RKL

BOJKOTONI DHE KURRĖ MOS I VOTONI!

Shkruan: Fadil SHYTI

Shqiptarė tė Kosovės Kreshnike, mė 15 Nėntor 2009, o dilni nė protesta gjithėpopullore, o krisjani gjumė!

Mos i votoni ata, qė dialoguan me Serbinė me ndėrmjetėsimin e qarqeve tė huaja “aleate” dhe bėnė kompromise qė nga Rambuja e deri nė Vjenė, duke ia bėrė ashtu, njė shėrbim tė madh Serbisė!

Mos i votoni ata, qė e pranuan ricopėtimin e Kosovės nėn maskėn e decentralizimit!

Mos dilni nė zgjedhje, qė nuk bėjnė zgjidhje, por vetėm sa e trashin mė tej dinakėrinė dhe marrėzinė e njė politike mashtruese, nėnshtruese dhe kapitulluese!

Mos i votoni ata, qė na lanė pa dinjitet dhe pa shtet sovran!

Mos i votoni ata, qė fillimisht i premtuan, por pastaj e lanė popullin pa ushtri shqiptare, nė Kosovė dhe nė vise tė tjera tė pushtuara!

Mos i votoni ata, qė kufijtė e atdheut i lanė nėn mėshirėn e shteteve fqinje pushtuese, i lanė pa mbrojte tė sigurt, ku nė doganat e ”shtetit sovran tė Kosovės” hyjnė e dalin si nė honet pa porta; xhelatė, trafikantė, mercenarė e kriminelė tė luftės e tė ”paqes ” sė pėrgjakur!

Mos i votoni ata, qė popullin e lanė pa polici shqiptare, kurse, tani shqiptarėt nė veriun e rrezikuar tė Mitrovicės po ” i ruajnė”, e ashtuquajtura SHPK, nga pjesėtarė serbė, ndėrsa, ison po ua mban policia e EULEX-it nė bashkėpunim me direktivat e UNMIK-ut, sipas telit tė Beogradit.

Mos i votoni ata, qė i harruan pse luftuan dėshmorėt e atdheut; apo iu kujtohen vetėm gjatė tubimeve popullore!

Mos i votoni ata, qė i harruan dhe shokėt e tyre invalidėt e luftės, qė mbetėn pa gjymtyrėt e tyre tė trupit, ndėrsa tani po e bėjnė njė jetė ferri nga varfėria dhe shtypja e egėr qė ushtrohet mbi ta!

- Si mund tė paramendonte dhe njė i ēmendur, qė ish-bashkėpunėtorė dhe ish-puthadorė tė armiqve; titistė e pacifistėt, gjatė luftės ikėn nga sytė kėmbėt, drejt Bllacės e gjetiu ose ish-komandantė tė UĒK-sė, sot tė jetojnė nė pallate qė shkėlqejnė si ato tė Dubajit dhe tė kenė pozita “tė larta” nė ministri e me pushtet si ministra e ambasadorė tė “shtetit sovran” tė Kosovės, ndėrsa, ish-luftėtarėt e lirisė dhe atdhetarė tė devotshėm tė jetojnė madje, pa kulm mbi kokė; tė jetojnė si nė mesjetė, pranė brigjeve tė mullinjve, ku valėt e lumit, ngjajnė nga oshtimat, me valėt e jetės sė ish-luftėtarit, kur fėmijėt e tij mėrdhijnė dhe nuk kanė ta shijojnė njė ditė “ėndėrrimtare” tė lirisė, pėr tė cilėn luftoi babai apo nėna e tyre. Apo, njė pjesė e tyre, t“i pėrballojnė valėt e egra tė burg-mėrgimit?!

Mos i votoni ata, qė e lanė popullin nė varfėri, ndėrsa vet u pasuruan pakufishėm me burokraci, e shkelje ligjesh, kinse vet i kanė nxjerrė; - kėto shkelje, pastaj quan nė hajni, tė cilėn nė gjuhėn e ligjeve tė xhunglės moderne emėrohen korrupsion!

Mos i votoni ata, qė i ftuan pėr “ndihmė pėr qeverisje, rend dhe ligje” administratorė tė UNMIK-ut, shumė prej tyre, tė damkosur nga korrupsioni dhe tani administratorė tė pashpirtė tė EULEX-it, tė cilėt shquhen pėr qėndrime kundėrshqiptare, qė dje dhe sot Serbia i mbajti dhe po mban si marioneta pėr t“i realizuar interesat e veta nėndheshėm, pėrballė diplomacisė euro-atlantike.

Mos i votoni ata, qė bashkėpunojnė me kolonizatorėt e rinj, me miqtė e armiqve tanė: UNMIK-un dhe EULEX-in!

Mos i votoni ata, qė e shkatėrruan ekonominė e Kosovės!

Mos i votoni ata, qė pėrditė po e shesin pasurinė e saj - siē thotė populli: “pėr njė copė bukė”!

Mos i votoni ata, qė nėn drejtimin e tyre pakrye, mbi 60% e qytetarėve tė Kosovės janė tė papunė.

Mos i votoni ata, qė qindra e mijėra punėtorė i kthyen nė lypės duke ua dhėnė si lėmoshė apo jo, - vetėm 40 euro pėr mbijetesė.

Ata qindra e mijėra punėtorė, qė dikur (madje dhe nė vitet e errėsirės robėruese) nėn regjime tė shteteve tė huaja, kishin punė dhe nuk vuanin pėr kafshatėn gojės. Tani, ata njerėz as pėrfitojnė bile, sė paku njė pension modest qė u takon; qė jetėn ta bėjnė njerėzishėm!

Mos i votoni ata, qė si mumiet heshtin para padronėve ndėrkombėtarė, pėr qindra e mijėra shqiptarė qė nga dhuna e terrori serbomadh, janė detyruar t“i lėnė vatrat e veta stėrgjyshore dhe tė marrin rrugėn e hidhur e plot rreziqe tė mėrgimit; pra kurrė deri sot pas 10 vjet “ēlirim”, nuk u interesuan as bėnė projekte konkrete pėr kthimin e tyre.

Janė pjesė e kombit (gati sa gjysma e tij), qė dhanė dhe po japin gjithēka: djersėn dhe gjakun, pėr vendin e tyre amė - ndėrsa, pushteti “ i tyre” po sillet ndaj tyre si mos mė keq, - po sillet si njerkė e keqe!...

- Njėkohėsisht, janė po kjo klikė udhėheqjeje e ēoroditur dhe devijatore e Kosovės, qė kurrė se ndalojnė zhurmėn pėr kthimin e kolonėve serbė nė Kosovė, kthimin pa kushte madje dhe tė kriminelėve qė i vranė i masakruan dhe i dhunuan femrat shqiptare.

- Pėr ata kriminelė s“ka ndjekje penale nė Kosovė, pėr ata s“ka burgje; atyre, madje u ndėrtohen dhe shtėpi tė reja –  tė cilat mė vonė i shesin dhe pėrfitojnė para tė majme dhe hyjnė nė getot enklaviste rreth apo nė brendi tė Kosovės, apo “ikin” ditėn e kthehen natėn, pėr t“u inkuadruar nė eskadronet e turmave tė pa tru, qė mos t“i lejojnė shqiptarėt as tė ndėrtojnė njė ujėsjellės, njė rrugė apo shtėpitė e tyre, nė trojet e tyre.

Edhe kur e bėjnė kėtė “patriotizėm” serbo-ēetnikėt, nuk dėnohen nga organet e drejtėsisė unmikase, euleksiane as nga drejtėsia “kosovare” e xheparoshėve tė Kosovės sė varfėr shqiptare, sė cilės me shumė pompozitet dhe me ėndje i thonė pushtetarėt e brendshėm dhe tė jashtėm, “Kosovė multietnike”!!!

Kėto qarqe tė errėta i kanė liderėt e tyre, qė gjatė luftės ishin nė ballė tė ēetave kriminale, kur i vrisnin shqiptarėt nė pragje tė shtėpive tė tyre, ndėrsa, tani janė dhe udhėheqės tė pėrkėdhelur nga qarqe tė brendshme dhe tė jashtme; - ata nuk janė “supermenė” ose tė padukshėm, ata janė “njerėz” dhe jo hije!

Por, policia e SHPK-sė, edhe kur i ka nė duar emrat e tyre qė ua ofron Lėvizja Vetėvendosje, prapė nuk merr mundimin qė t“i arrestojė.

Madje, kėtė mundim e kthen nė “humanizėm” paqėsor, duke ua hequr emrat e tyre dhe nga muret e pallateve nė Prishtinė.

Mos i votoni ata, qė e nxorėn tė “famshmen” Kushtetutė, “kosovare – ahtisariane”, e cila sipas Nenit. 3, shkruan me shkronja turpi: "Kosova, nuk mund tė bashkohet me asnjė shtet fqinj"!

- Pra, aludohet, direkt nė ndarjen e kombit shqiptar, sipas "mini republikave" tė tipit tė republikės sė Mirditės tė Marka Gjonit.

Mos i votoni ata, qė Kosovės ia thyen dinjitetin, duke ia hequr Flamurin shekullor dykrenor! Ata, qė kėtė flamur tė larė me gjak e lot, e zėvendėsuan me njė “flamur” me dy ngjyra tė shtetit armik, ngjyrat bardh e kaltėr i ka flamuri i ushtrive pushtuese tė Serbisė.

Kėshtu, trojet shqiptare, deri sot kanė mbetur, “mish pėr top”, sipas eksperimentev imperialiste tė fuqive tė mėdha, pėr t“i ricopėtuar mė lehtė “peshkaqenėt ballkanikė”.

Mos i votoni ata, qė heshtin si mumiet, - kur rinia heroike e Kosovės, e drejtuar nga atdhetari, Albin Kurti, kur Lėvizja Vetėvendosje; vritet, pėrgjaket dhe djemtė e cucat e Kosovės plandosen fizikisht nė tokėn shqiptare, por shpirtėrisht qėndrojnė pėr VETĖVENDOSJEN - krenarisht si promethejanėt.

Mos i votoni ata, qė i thyen nga mashtrimet dhe u frikėsuan nga qarqe armike tė diplomacisė ndėrkombėtare, qė s“u tregua aspak e sinqertė dhe e drejtė ndaj interesave tė ēėshtjes shqiptare!

Mos i votoni ata, qė popullin a lanė nė varfėri tė tej...-skajshme kur, nė kėto vite tė “arta” “demokratike” qė shkėlqejnė nga ferri dantesk, njerėzit hallemėdhenj po bien nė dėshpėrime tė rėnda, qė po shpijnė nė depresione, qė pastaj po pėrfundojnė keq; nė dhjetėra apo qindra vetėvrasjeve!

Ju, elektorat i vetėdijshėm, qė s“e hani “sapunin pėr djath”; nė kėtė ditė tė “famshme” tė 15 Nėntorit 2009, merrni bile fotografitė e tyre e dėrgoni para kamerave qė po kėrkojnė miliona euro, e pasqyrojeni qartė para botės, “zhvillimin demokratik” tė “shtetit tė pavarur dhe sovran” tė Kosovės, nėn udhėheqjen “largpamėse” tė kėsaj klase politike, “pozitė –“opozitė”!

- Po, atė ditė o popull, merri edhe fotografitė e tė dashurve tuaj, robėr lufte; qė politika i quan padrejtėsisht, tė zhdukur!

- Kėta dėshmorė tė atdheut qė pėrfunduan nė gėrmadhat e Serbisė dhe nė gėrmadhat e harresės sė pushtetarėve tė huaj dhe tė Kosovės, ata qė me nė krye Ukshin Hotin, po qėndrojnė si yje tė pakapshme mbi qiellin e Kosovės Kreshnike.

Kėta dėshmorė akuzojnė nė tokėn e pėrgjakur shqiptare, vetėm kur nėnat dhe motrat heroina, bėjnė protesta dhe greva qė atyre t“u dihen ku janė, bile kockat e tyre!

Ato nuk nderohen, por persekutohen nga ushtarė dhe policė tė huaj, tė kėsaj paqeje tė brishtė!

Zgjohu o popull! Bashkohu nė demonstrata me Lėvizjen Vetėvendosje! Shporri njėherė e pėrgjithmonė nga pushteti i pa shtet - vasalėt e huaj dhe levat e tyre UNMIK-un dhe EULEX-in, qė vėrtetė, jetėn ta kanė bėrė tepėr tė rėndė!

Zgjohu o popull i Kosovės Kreshnike!

Zgjohu, nga letargjia qė tė ka mbuluar, kthjellohu nga marramendja e pėrkohshme qė tė kanė shkaktuar “magjistarėt” mesjetarė, tė njė politike tė dėshtuar!

Zgjohu, ose krisja gjumit!

Shqelmoje padrejtėsinė, ose injoroje politikėn shterpe, qė shterpe dhe - simotėr me vdekjen ta kanė bėrė jetėn tė huajt dhe servilėt e tyre!

- Dikur nė motet e mėdha, poeti ynė i kushtrimit, Pashko Vasa shkruante:

“Para se tė humbet kėshtu Shqypnia, Me pushkė nė dorė le tė vdes trimėria”!

- Pėr ata, qė thonė se ka kaluar koha e luftės; mos tė dalin nė kėto zgjedhje qė mos t“i shėrbejnė robėrisė ose mė saktė vetė-robėrisė qė e kanė zhytur tė huajt dhe puthadorėt e tyre: kėtė Kosovė-Shqipėri martire.

Suedi, 5 Shtator 2009 

SHQIPTARĖT NĖ BURG, SERBĖT TĖ PĖRKĖDHELUR!!!

Shkruan: Petrit Bajraktari

“Nuk qėndron problemi te Qesari qė triumfon mbi tė tjerėt, por te tė tjerėt qė ia bėjnė tė mundshme Qesarit tė triumfojė”
Ortega Y. Gaset
Nė kėtė situatė kaq konfuze politikisht, nuk ėshtė ēudi qė shumė njerėz nuk e kuptojnė se ēka nė tė vėrtetė po ndodhė ?!?!.. Madje disa media, jo tė gjitha, mundohen qė kėtė konfuzitet ta mjegullojnė edhe mė shumė, duke shkruar pėr hatėr tė pushtetarėve, e ne dėm, dhe keq informim tė qytetarėve.
Nė fund muajin qė lamė pas, pėrkatėsisht mė datė 25, nė vendin tonė ndodhėn dy ngjarje nė tė njėjtėn kohė, e qė qėllimet ishin tė kundėrta njėra mė tjetrėn. Pėrsėrisim shumė tė kundėrta.
Nė njėrėn ngjarje, kėrkohej stabilitet politik, respektim i shtetit dhe, forcim i sovranitetit, edhe ashtu tė lodhur. Ndėrsa nė ngjarjen tjetėr qėllimi ishte i kundėrt, destabilizues.
Nė Prishtinė Lėvizja VETĖVENDOSJE ! me plot tė drejtė, mori njė aksion kundėr EULEX-it, mision ky qė bazohet nė rezolutėn 1244, duke qenė neutral ndaj statusit tė Kosovės, pra nuk njeh pavarėsinė e 17 shkurtit , dhe ka fuqi ekzekutive, duke qenė pėrmbi institucionet vendore. Aksioni i VETĖVENDOSJE-s,la me rrota pėrpjetė mbi 25 vetura tė kėtij farė misioni, qė nė dėm tonin dhe pa na pyetur fare, po tenton tė nėnshkruaj protokoll me Beogradin.
Si gjithnjė kur protestojnė shqiptarėt, “Policia e Kosovės” ndėrhyri dhunshėm kundėr aktivistėve tė VETĖVENDOSJE-s, duke i rrahur dhe duke arrestuar 20 prej tyre ! Madje nga ndėrhyrja brutale e policisė,pati edhe disa tė lėnduar qė kėrkuan ndihmėn mjeksore nė QKUK.
Njėri nga tė lėnduarit,aktivisti Skėnder Blakaj,u arrestua nė spital,derisa po i jepej ndihma mjekėsore. Dhe, pėr tė mos e zgjatur shumė me aksionin e VETĖVENDOSJE-s, qė gjithsesi ėshtė gjithmonė me popullin, dhe pėr interesat e tij, tė dalim tė ngjarja tjetėr e asaj dite.
Rebelimi i serbėve nė Mitrovicė…
Nė Mitrovicėn e ndarė, strukturat paralele-kriminale serbe,tė dirigjuara nga politika zyrtare e Beogradit, sėrish na vunė nė pikėpyetje shtetin-sovranitetin, edhe ashtu tė mangėt.
Ata (serbėt),sikur tė ishin nė bahēe tė babės, sulmuan pėrsėri shqiptarėt, me hedhje gurėsh gjė qė e bėjnė pothuajse ēdo ditė. Por kėsaj radhe duke dashur tė pengojnė banorėt nė lagjen “Kroi i Vitakut” ata pėrdorėn edhe armė zjarri, dhe granata dore.
Dhe , ēfarė ndodhi ? Kush ishin tė lėnduarit ? dihet shqiptarėt . Sa ishin tė lėnduar ? krejt pak,vetėm nja shtatė. Dhe kush nuk po lejohet nga ana e EULEX-it, nė bashkėpunim me “policėt serbė tė Kosovės”, stacioni ne veri ? Prapė ata janė banorėt shqiptarė, tė asaj lagjeje.
Nga ana tjetėr,sa serbė patėm tė lėnduar ? As vetėm njė. Pse nuk pati tė lėnduar ? sepse nuk pati fare ndėrhyrje policore !!
Pėr arrestimin e tyre tė mos flasim,sepse ajo nuk ka ndodhur asnjėherė,tė paktėn jo deri mė sot.
Pra, serbėt jo vetėm nė Mitrovicė, po kudo tjetėr qė janė, bėjnė ēfarė tė duan, dhe kur tė duan pa u penguar kurrė njėherė nga askush.
Ata pas “pėrfundimit tė luftės”, filluan tė pėrkėdhelėn aq lezetshėm, sa tani ndjehen mė tė “fort” se kurrė mė parė. Pėrkėdhelja sė pari ju erdhi nga burokratėt e UNMIKU-t,e kėta tė fundit pasi shantazhuan mirė e mirė politikanėt kosovarė, dhe i futėn nėn ombrellėn e tyre ,filluan ta bėjnė tė njėjtėn gjė. Besoni apo jo ?! , situata momentale marrė nė aspektin e pėrgjithshėm,ėshtė mė keq se para 17 shkurtit. Kėtė mė sė miri e tregojnė veprimet e fundit tė EULEX-it,qė hapur ka filluar ti tregoj dhėmbėt ,duke dashur tė nėnshkruaj protokollin pėr bashkėpunim policorė me Serbinė, dhe duke paralajmėruar edhe marrėveshje tjera, si gjithnjė nė dėm tė vendit tonė.
Dikush mund tė thotė se kėtij nėnshkrim `institucionet tona` i paskan thėnė “jo”. Unė dyshoj nė atė “jo”-n e tyre, sikur dyshoj tė ai fėmija qė disi ėshtė i marrshėm, dhe tė cilit i thua: do qė ta blej njė ēokollatė? ai tė thotė “jo” ama blejė dhe do ta shohėsh nėse ka pėr ta ngrėnė apo jo?
Prandaj duhet ta kuptojmė njė herė e mire, tė mos presim nga politikanėt, kushdo qofshin ata. Popujt e vetėdijesuar, luftojnė pėr tė drejtat e tyre, dhe nuk presin por veprojnė.
Dhe pėr ti dhėnė kuptim tė plotė titullit tė kėtij shkrimi,dua tė shtoj edhe njė gjė : Qė nga 99-ta,e deri mė sot, nė burg mund tė futėn vetėm shqiptarėt, madje edhe atėherė kur mė plot tė drejtė dalin nė rrugė pėr tė protestuar.
Rrotat pėrpjetė tė veturave tė EULEX-it,nga ana e VETĖVENDOSJE-s, dhe mos ndėshkimi i serbėve nė veri, tregojnė mė sė miri kėtė.
Por, le ta dinė edhe EULEX-i, edhe vendorėt, edhe policėt shqiptarė se dy milion e gjysmė banorė, nuk mund tė futėn nėpėr burgje.

4 shtator 2009

Mungon vullneti dhe guximi politik

Shkruan: Afrim Morina

Me datėn 29.08.2009 ėshtė mbajtur tryeza e rrumbullakėt me moton “E ku janė tė tjerėt?” e organizuar nga Komisioni Qeveritar pėr tė pagjeturit dhe Asociacioni i Familjeve pėr Personat e Humbur, nė shenjė tė njėzetė e gjashtė vjetorit tė themelimet tė kėsaj Organizate Ndėrkombėtare. Pjesėmarrės ishin edhe ndėrkombėtarėt, civil dhe policor. Ndonėse isha i ftuar ditėn e mbajtjes sė tryezės, me shkrim nuk pata pėrgatitur asgjė, por nė fund, nė pjesėn e diskutimeve e mora fjalėn dhe dhashė mendimin tim.

Falėnderoj ekspertėt pėr raportet e punės sė tyre, qė nuk ėshtė edhe aq punė e lehtė, por kėto raporte sot ka qenė dashtė tė jenė nė dorėn e pjesėmarrėsve. Besojė se kėtė do ta bėni. Pastaj, kėto raporte morėn shumė kohė, kur dihet motoja e kėsaj tryeze tė rrumbullakėt, pėr tė cilėn gati nuk u tha asgjė. Sidoqoftė mendimi im ėshtė ky:

Faktori ndėrkombėtar UNMIKU dhe tash EULEX nuk kanė pasur e nuk kam vullnet politik pėr t’iu qasur problemit si duhet apo tė paktėn kėtė ta bėjnė pėr ēėshtje humane. Faktori vendor ose nuk di se si ti qaset kėtij problemi ose i mungon guximi pėr tu marrė me kėtė. Ndėrsa Serbia po mundohet ta mbajė peng politiken e shqiptarėve nė Kosovė.

Mė vjen shumė keq qė z. Allan pėrmend fjalėn paramilitar. Kjo nuk ėshtė e rastėsishme, sepse mundohen ta shfajėsojnė udhėheqjen serbe tė kohės dhe tė sotme. Mundohet ta anashkalojė zinxhirin komandues politiko-ushtarak, sepse paramilitarėt janė formacione qė nuk janė nėn komandėn institucionale dhe Qeveria serbe nuk merr pėrgjegjėsi pėr bėmat e tyre. Mos tė harrojmė se Serbia ka mbikėqyrur disa institucione, si Burgjet, Spitale, Shtėpinė e tė moshuarve, Institutin e Shtimes dhe jetimoret. Askush nuk ka kėrkuar nga udhėheqja serbe qė tė paktėn tė jap pėrgjigje pėr tė pagjeturit qė ishin nė kėto institucione. Sa pėr ilustrim po e pėrmendim profesor Ukshin Hotin, i cili ishte nė burg dhe pas njėmbėdhjetė viteve ende nuk kemi pėrgjigje. Ushtria e policia serbe pėrveē vrasjeve e masakrimeve kanė bėrė edhe djegien e njerėzve tė gjallė apo kufomave dhe tė gjithėve iu janė marrė letėrnjoftimet, pse tė paktėn pėr kėto nuk bėhet presion pėr tė ditur se ku janė bėrė djegiet dhe cilėt janė tė djegurit, emrat dhe numrin e tė cilėve e dinė institucionet serbe.

Ēdo konventė ndėrkombėtare para ose gjatė miratimit parasheh edhe mekanizma qė do tė mundėsojnė zbatimin e saj nė jetėn praktike, prandaj edhe Konventa Ndėrkombėtare pėr tė Drejtat e Njeriut dhe Konventa Ndėrkombėtare pėr Humburit kanė paraparė mundėsitė e zbatimit, por as njė hap nga faktori ndėrkombėtar nuk ėshtė ndėrmarr. Madje pėr krimet e bėra Serbia ėshtė shpėrblyer, duke iu mundėsuar heqjen e regjimit tė vizave dhe moslejimin e shqiptarėve pėr t’u kthyer nė shtėpitė e tyre nė veriun e Kosovės. Pėr kėtė kemi edhe reagimin nė Prishtinė, por druaj se do tė kemi kundėrshtim mė tė ashpėr dhe me pėrmasa mė tė gjėra.

EULEX publikisht ka pranuar se ka dyqind dosje pėr trajtim dhe po qe se i shtojmė edhe numrin e atyre qė kanė kaluar nėpėr gjykata, atėherė shifra po arrin nė afro pesėqind. Sikur ne tė kishim kryer gjenocid mbi Serbinė dhe tash duhet tė japim llogari, sepse shumė mė pak kemi serb tė ulur nė bankėn e tė akuzuarve pėr krimet e bėra nė Kosovė.

Dr. Pajazit Nushi pėrmendi se iu ėshtė thėnė nga pala serbe se Serbia nuk do t’i hap arkivat ushtarake tė saj pėr njė kohė tė caktuar pėr kėtė problem. Por sikur tė ketė vullnet politik faktori ndėrkombėtar kėtė gjė do ta bėnte ajo me dashje apo pa dashje, ta detyrojė Serbinė pėr tė nxjerrė emrat e njerėzve qė kanė pėsuar nga politika gjenocidiale e tyre. Kjo pėrgjigje jep pėr tė kuptuar se ata kanė shėnime, por nuk donė pėr t’i dhėnė.

Eksperti Qerim Berisha, kur elaboroi Konventėn ndėrkombėtare mbi tė humburit disa herė pėrmendi fjalėn konflikt. Nė Kosovė nuk ka pasur konflikt me vet faktin se janė pėrballur dy uniforma me simbole identifikuese. Kjo quhet luftė dhe kėshtu duhet trajtuar. E keqja mė e madhe ėshtė se fjalėn konflikt e kanė pranuar edhe instituconalistėt tanė bashkė me opozitėn nė Deklaratėn e Pavarėsisė dhe nė Kushtetutė. Kjo jep pėr tė nėnkuptuar frikėn e kėsaj nomenklature politike, e cila nuk ka kėmbėngulė pėr tė vėrtetėn historike qė ka ndodhur nė kėto troje. Ky nocion ėshtė i dėmshėm dhe me prapavijė politike, se konfliktet dihet ēfarė janė dhe ku mund tė ndodhin. Kjo terminologji ėshtė futur nė letėrsinė ndėrkombėtare qėllimisht, me qėllime tė errėta politike, pėr tė arsyetuar shumė veprime tė tyre. Por te ne dihet mirėfilli qė ka ndodhur lufta ēlirimtare dhe e tillė duhet trajtuar tė paktėn nga ne.

Institucionet e Kosovės nuk dinė, pėr tė mos thėnė se nuk e kanė me seriozitet kėtė, sepse vet kryesuesi i takimit u vonua tridhjetė e pesė minuta, duke ndėrruar kryesuesin e Komisionit Qeveritar. Kjo zyre nuk duhet trajtuar si zyre politike, sepse ēdo ndėrrim tė kreut tė saj sjell ngathtėsi nė punė, ndėrsa pėr kėtė pasojat i bartin familjarėt. Duhet qė nė kreun e saj tė jenė njerėz qė e njohin problematikėn, qė janė pa anime politike dhe qė punojnė me ndėrgjegje. Kjo kategori e familjarėve nuk e meriton njė veprim tė tillė institucional dhe kjo tė pėrdorėn vetėm atėherė, kur u nevojite vota e tyre – politikanėve.

Diskutimi mi kishte karakter politik, sepse vet problemi ėshtė politik dhe qasja e vėshtrohet politikisht, prandaj kėrkoj qė tė pėrdorėn mekanizma tė ndryshėm ndėrkombėtarė pėr ta detyruar Serbinė tė jap shėnimet pėr tė gjithė qytetarėt e Kosovės se ku prehen eshtrat e tyre dhe kush, sa dhe ku janė djegur. Nėse kėtė nuk e bėnė faktori ndėrkombėtar, kėrkoj qė institucionet tona tė kushtėzojnė bashkėpunimin me EULEX deri nė zbardhjen e fatit tė personave tė pagjetur.

Prishtinė, 31.08.2009

E ka merituar EULEX-i!

Shkruasn: Ferat KOCI

Misioni i EULEX-it nė Kosovė ėshtė vazhdimėsi e problemeve tė mėhershme dhe asgjė tjetėr nga njė sistem si UNMIK-u i “padėshiruar” ne Kosovė nga qeveritaret tanė e tash nė njė sistem tė dėshiruar nga kėta politikanė, kur dihet se janė te njėjtė, por vetėm me njė maskė tjetėr, apo emėr tjetėr nga UNMIK nė EULEX, ngjashėm sikurse njė shtėpi e vjetėr, por me fasadė tė re.

Deklaratat e Sejdiut dhe Thaqit:
“Pėr ne ėshtė me rėndėsi qė institucionet e vendit ta thonė fjalėn e vet dhe e kanė tepėr-tepėr tė qartė. Ne do tė bashkėpunojmė
shumė thellė me EULEX-in, ėshtė mision pėr tė mirėn e Kosovės dhe tė gjithė qytetarėve tė saj. Bashkėpunimi nėnkupton edhe veprime tė kujdesshme tė pėrbashkėta qė janė nė realizim tė njė projekti pėr zhvillimin e Kosovės pėrgjithėsisht, prandaj pėr ne ėshtė thirrje kryesore qė ēdo gjė qė kalon nė njė situatė tjetėr tė ngritjes sė tensioneve apo tė formave tė tjera, natyrisht se ėshtė e papranueshme”, theksoi Fatmir Sejdiu.
Ndėrkaq, edhe Hashim Thaēi theksoi se Protokolli i pėrket sė kaluarės, sikurse Plani gjashtėpikėsh.
“Qėndrimi i Institucioneve tė Kosovės, ėshtė shumė i qartė edhe sa i pėrket idesė sė nėnshkrimit tė protokollit, sepse protokolli sikur edhe gjashtėpikėshi, i takojnė sė kaluarės” tha i pari i Qeverisė sė Kosovės.
Thaēi pohoi se nė vazhdimėsi ka takime tė rregullta mė pėrfaqėsuesit ndėrkombėtarė, por se qėndrimi i tij dhe institucioneve tė Kosovės, sa i pėrket protokollit nuk ndryshon.”
Ndėrkaq, Qeveria e Republikės sė Kosovės dėnoi veprimet e dhunshme, tė cilat, siē thuhet kishin pėr cak atakimin dhe shkatėrrimin e logjistikės sė Misionit tė Bashkimit Evropian pėr Drejtėsi dhe Sundim tė Ligjit (EULEX).

Deklaratat e politikanėve tanė si Sejdiu e Thaqi qė thonė se Eulex-i nė Kosovė ėshtė ftuar nga institucionet e Republikės sė Kosovės dhe nuk duhet qė ne tė jemi kundėr Eulex-it; janė deklarata boshe dhe tė pakuptimta. Nėse EULEX ka ardhur nė Kosovė me ftesėn e juaj zotėri, kush ua dha kėtė tė drejtė juve qė ta ftoni njė mision tė ri sundues nė Kosovė, kur dihet sė mbi 60% e popullit nuk i dhanė votėn asnjėrės nga partitė nė Kosovė nė zgjedhjet e 19 nėntorit 2007.
Mė ēfarė tė drejte flisni nė kėtė mėnyrė ndaj njė Lėvizje Paqėsore dhe akuzoni atė kinse sot (25.08.2009) ka bėrė dhunė ndaj veturave tė misionit SUNDUES Eulex nė Kosovė. Dhune nuk ushtrohet ndaj veturave, por vetėm ndaj njerėzve. Kjo tregon se pavarėsisht asaj se a pranoni ju, apo nuk pranoni ėshtė pjesa me e madhe e popullit qė nėse nuk ėshtė nė rregull diēka ajo do ta kundėrshtojė atė nė ēfarėdo forme, vetėm se vetėm pėr t’i ndalur proceset e dėmshme nė Kosovė.
Marrėveshja e protokollit Eulex-Serbi vetėm sa e thellon bashkėpunimin mes Eulex-it dhe Serbisė.Ky protokoll pėrmban rezolutėn 1244, qė Kosova sipas kėsaj rezolute ėshtė pjėsė pėrbėrėse e Serbisė, shkėmbim informatash me MPB tė Serbisė. Nė protokollin policor EULEX-Serbi, kufiri Kosovė-Serbi quhet ‘kufi administrativ, jo kufi ndėrshtetėror, kėshtu shkrua edhe nė Pakon e Ahtisarit. Kurse pėr Planin 6-pikėsh, pėr tė cilėn Hashim Thaqi thotė se i takojnė tė kaluarės, ndėrsa ne anėn tjetėr ato vetėm sa po zbatohen qeveria thotė JO Protokollit me Serbinė. Kjo do tė thotė se ai e pranon Eulex-in sikurse pat vepruar mė planin 6-pikėsh.
Eulex-i nuk ngopet vetėm me kėto marrėveshje, tash e ka nė plan qė t’i hap 2000 dosje tė pjesėtarėve tė UĒK-sė, kinse pėr krime lufte (ēlirimtarėt dėnohen, ndėrsa kriminelėt serbė, qė vranė dhe masakruan mijėra civilė shqiptarė, shėtitėn anembane Kosovės dhe askush nuk merret me ta).
Ne aksionin e sotėm tė organizuar nga Lėvizja VETĖVENDOSJE!, nė mėnyrė brutale nga njėsit speciale tė PK-sė dhe policėt civilė u arrestuan kėta
Aktivistė:
Salih Zyba, Ramadan Veliu, Naser Shatri, Frashėr Krasniqi, Dardan Molliqaj, Kujtim Kosumi, Salih Mehmeti, Fatmir Haziri, Asdren Peci, Arbėr Nuredini, Kasim Uka, Bujar Voca, Rron Gjinovci, Faruk Daka, Skėnder Mėrtyri, Flamur Arifi, Pajtim Demaj, Lirim Gashi, Fatmir Kurti, Kushtrim Zeqiri, Arbėr Vokrri, Skender Blakaj.
Vetėvendosja thotė se disa aktivistė janė lėnduar gjatė aksionit. “Ky intervenim i policisė la tė lėnduar aktivistin Skender Blakaj nga Burimi, i cili ėshtė dėrguar nė klinikėn emergjente nė QKUK-sė, ku po qėndron policia nė pritje pėr ta arrestuar. Aktivistėt e Lėvizjes Dardan Molliqaj dhe Fatmir Haziri janė rrahur keq nga policėt gjatė rrugės pėr nė stacionin policor dhe brenda tij. Fatmir Haziri ėshtė rrahur nga polici me numėr 8062. Po ashtu ėshtė rrahur edhe aktivisti Kujtim Kosumi nga polici me numėr 8676, si dhe aktivisti Salih Mehmeti nga polici me numėr 8272”, thuhet nė njė komunikatė tė lėshuar pas aksionit nga Vetėvendosja.
Eulex duhet urgjentisht tė largohet nga Kosova, duke i prishur tė gjitha marrėveshjet me Serbinė dhe duke kėrkuar falje popullit shqiptar nė Kosovė pėr tė gjitha dėmet qė i ka shkaktuar Kosovės.

Mitrovicė, 25.08.2009

EULEX-I, HERĖ HAPUR E HERĖ MASKUAR, PO DEL FAQE BOTĖS PASARDHĖS I UNMIK-UT…!

Shkruan: Kristina Rasi

Siē po dihet, institucionet e Kosovės, -qė sipas tyre e kanė shpallur pavarėsinė dhe po trumbetojnė me tė madhe se Kosova ka sovranitet; qė nga 17 shkurt 2008 , fatkeqėsisht, siē po

E nisim javėn me demonstratė

Demonstratė 
mė 14 shtator 2009        
nė ora 12:00

Nė konferencėn e sotme pėr shtyp, Albin Kurti dhe Avni Zogiani, nė emėr tė 23 organizatave qė u bėnė bashkė pėr demonstratėn kundėr protokolleve EULEX-Serbi, njoftuan qė kjo demonstratė do tė mbahet dy ditė mė herėt, pra, tė hėnėn, me 14 shtator 2009, nė orėn 12:00. Marshi protestues fillon nga Biblioteka Kombėtare nė Prishtinė.
Me kėtė rast, Albini sqaroi qė “nuk bėn qė tė fillojė java, tė fillojė dita e parė e punės, tė ngjajė e hėna sikur tė mos kishte ngjarė asgjė tė premten. Ėshtė interesi i krerėve institucionalė qė ta normalizojnė dėmin e Protokollit: meqė nuk e kundėrshtuan sinqerisht, ata duan ta paraqesin tash protokollin si jo edhe aq tė rėndėsishėm.” “Ne nuk mund tė jemi assesi tė pėrfaqėsuar me kundėrshtimin tradicionalisht gjithnjė e mė tė
butė tė institucioneve cili nė fund shndėrrohet nė pranim.” – shtoi ai.

Po ashtu, Albini theksoi qė “krerėt institucionalė thanė qė ata janė palė jashtė kėtij aranzhmani teknik, mirėpo, Kosova ėshtė pėrbrenda kėtij aranzhmani. Institucionet u anashkaluan porse Kosova pėsoi. Kjo ėshtė dėshmi se ata brengosen pėr veten e tyre ama jo edhe pėr Kosovėn. Nuk mund tė jenė njerėzit nė krye tė institucioneve tė Kosovės mė tė rėndėsishme se Kosova, se qytetarėt e Kosovės e se shteti i Kosovės.

Protokolli i bashkėpunimit policor EULEX-Serbi ėshtė pėrfitim i trefishtė i Serbisė. Sė pari, Serbia fiton informata shumė tė vlefshme tė natyrės policore. Sė dyti, forcohet Rezoluta 1244 dhe bėhet njė hap i madh nė zbatimin e 6 Pikėshit. Sė treti, eliminohet pengesa kryesore e Serbisė drejt liberalizimit tė vizave.

Pas kėtij Protokolli do tė vijnė sė paku edhe dy protokolle tė tjera: ai pėr gjyqėsinė dhe ai pėr doganat. E gjithė kjo ėshtė veēse implementim i planit famėkeq 6 pikėsh tė Ban Ki-moon-it. E, ky plan, siē e dimė, ėshtė vetėm njė emėrtim tjetėr pėr planin e ish ministrit serb pėr Kosovėn Slobodan Samarxhiq pėr ndarjen funksionale tė Kosovės.

Ne nuk jemi kundėr BE-sė por kundėr EULEX-it e protokolleve tė tij qė i shtojnė dhe i trashin lidhjet e varėsisė sė Kosovės me Serbinė. Ne e duam tė drejtėn e Kosovės pėr anėtarėsim nė BE e jo misionet policore tė BE-sė nė Kosovė tė cilat thirren nė sundimin e ligjit por kanė imunitet prej ligjit, thirren nė transparencė por funksionojnė edhe nė bazė tė dokumenteve sekrete, thirren nė llogaridhėnie por nuk i japin pėrgjegjėsi asnjė institucioni tė Kosovės, thirren nė demokraci por mbajnė fuqi ekzekutive arbitrare.”

Nė anėn tjetėr, Avni Zogiani potencoi qė “politikanėt e Kosovės janė tė korruptuar andaj edhe tė shantazhuar dhe pėr pasojė nuk na i mbrojnė interesat. Ky ėshtė shpjegimi pse kėta politikanė thonė se nuk e njohin Protokollin por njėkohėsisht pohojnė se do ta vazhdojnė bashkėpunimin me EULEX-in, duke e bėrė kėsisoj absurd kundėrshtimin e tyre edhe ashtu vetėm verbal.” Nė fund Avniu shtoi qė EULEX-i nuk e njeh Kosovėn si shtet tė
pavarur por e njeh Serbinė si palė qė duhet tė pyetet pėr Kosovėn”.

Albin Kurti dhe Avni Zogiani, nė emėr tė 23 subjekteve shoqėrore qė janė bashkorganizatore tė kėsaj demonstrate kundėr protokolleve EULEX-Serbi, kundėr hipokrizisė sė krerėve institucionalė dhe pėr sovranitet, iu bėnė thirrje qytetarėve qė masivisht t’i bashkohen demonstratės qė mbahet tė hėnėn, me 14 shtator 2009, duke filluar nė orėn 12:00, e duke u nisur nga vendgrumbullimi – Biblioteka Kombėtare nė Prishtinė.

23 bashkorganizatorėt e demonstrates sė 14 shtatorit 2009