Home / Të ndryshme / Kali i Kaligulës

Kali i Kaligulës

Beqir Elsahni

Sipas historisë romake tregohet që Gajus Kaligula, përndryshe perandor i tretë romak dhe stërnip i Jul Cezarit, ka qenë i sëmurë mendor, domethënë i verbuar pas dashurisë ndaj kalit të tij. Kali quhej Inicitatus, të cilin Kaligula e kishte zgjedhur senator në Romë. Prandaj kur Inicitatusi hante elb, hante edhe Kaligula. Derisa perandorët tjerë betoheshin në zotin suprem – Jupiterin, Kaligula betohej në jetën e kalit të tij, Incitatus, gjithashtu edhe gotën me verë e ka ngritur për shëndetin e kalit të tij. Ishte narcist i skajshëm, sa që më shumë e donte kalin, se gruan me gjithë bijën e tij. Siç tregohet, stalla e kalit të Kaligulës kishte dyshemenë e mermertë me grazhdin prej fildishi; kishte orendi; kurse ushqimin e kishte me regjistër dhe me program. Gjithashtu kishte zyrtarin dhe klerin me gjithë shtabin që kujdeseshin dhe luteshin për shëndetin e kalit Inicitatus. Stallën me dhomën e veterinerit i ndante një mur. Një kujdes të tillë mjekësor nuk e kishte as kryetari i bashkisë romake. Prandaj sa më mirë që jetonte kali, aq më budalla tregohej Kaligula, ndërkohë që senati romak tregohej qyqar. Senatorët lajkatarë shpeshherë e vizitonin kolegun e tyre me jakën e stolisur prej margaritari, prej nga mund të merrnin erën e bajgës së stallës. Ata duhej të ishin të kujdesshëm ndaj kolegut të tyre me katër këmbë dhe të mos ngërdhesheshin, përndryshe mund të ndëshkoheshin prej perandorit. Ndërkohë që fisi i kuajve po lagej në shi e në borë gjatë punës në fushë, kali i Kaligulës i mbuluar me batanije ngjyrë vjollce rrinte në stallën luksoze. Kur Kaligula lundronte me anije në det, me vete merrte ujë për kalin e tij senator dhe për hardhinë e rrushit që mrizonte.
Veprimi i Kaligulës është një ndër format despotike për të kuptuar se pikërisht edhe sot gjenden ministra dhe deputetë që kryejnë funksionin e kalit të Kaligulës, të cilin e ushqente populli, sa që vetëm me ushqimin e kalit senator mund të ushqeheshin me dhjetëra kuaj të bujqve, që ishin shumë më të vyeshëm dhe që rropateshin duke punuar gjithë ditën, shpeshherë deri në orët e vona të natës. Derisa kuajt e fshatarëve mbillnin farën e bukës, kali i përkëdhelur i Kaligulës i stolisur me margaritar bënte pikën e qejfit në stallën luksoze. Shumë mbretër në pushtet kishin ardhur me anën e artit ushtarak në fushëbetejë, përkundrazi Kaligula për të marrë pushtetin despotik kishte vrarë prindërit dhe dy vëllezërit e vet. Despotizmi i Kaligulës shihet në dashurinë e skajshme që tregonte ndaj kalit të tij, Inicitatus. Ishte aq tiran e mizor, sa që senatorët i detyronte të mbanin në mend ditëlindjen e tij. Prandaj, me sa duket, kali tallej me senatorët romakë, jo e kundërta. Më vonë këtë veprim e vërteton edhe rasti kompozitorit italian, Gjuzepe Verdi, i cili falë lavdisë së tij muzikore në vitin 1874 është zgjedhur senator në parlamentin italian. Mirëpo derisa në fushën e muzikës Verdi ka qenë aktiv, në kuvend ka qenë pasiv. Që Verdi ka qenë autokritik, tregon se kur miqtë e pyesnin sa deputetë gjenden në parlamentin italian, ai nuk thoshte 450, por duke fshirë veten, thoshte 449 deputetë. Ndryshe me dashurinë e skajshme të Kaligulës ndaj kalit, piktori spanjoll, Francisko Goja, me anën e vizatimeve i përqeshte gomarët me dy këmbë (kupto njerëzit), të cilët bëhen mjekë me stetoskop, besa edhe ministra dhe në vend se njerëzit t’i hipin gomarit, gomarin e mbartin mbi shpinë. Me një libër kam parë një fotografi, ku dy njerëz e tërheqin karrocën, ndërkohë që dy gomarët janë ulur në karrocë dhe me kamxhik i grahin njerëzit që të shkojnë mbase në kuvend. Kjo e fundit të bën për të qeshur e për të qarë.

Kaligula kundër jetës dhe artit
Kaligula vepronte me standarde të dyfishta, vetë e shkelte ligjin, kurse të tjerët i dënonte për veprime të njëjta. Veten e konsideronte mendje të ndritur dhe ligjor, prej nga ishte bërë një perëndi i gjallë. Ndonëse nofka e perandorit romak, Kaligula, ka kuptimin e çizmes së vogël, mirëpo për sundimin e popullit ishte çizme gjigante. Për habi, derisa Harakliu, Afërdita, Apoloni ishin pasqyrime mitologjike, Kaligula ishte bërë perëndi i gjallë. Prandaj kërkoi që sipas bindjes së tij fetare të ndërtohej një urë që lidhte pallatin e tij me tempullin e Jupiterit, me anën e së cilës dëshironte të shquhej si familje hyjnore. Ai kishte një fantazi të sëmurë, prej senatit kërkoi që të transferohej në Egjipt, në mënyrë që atje të adhurohej si faraon i gjallë. Sot askush nuk e beson një gjë të tillë, mendojnë se në atë kohë kanë qenë inatet e rivalëve të tij politikë. Mirëpo senati e kundërshtoi mendimin e Kaligulës, e quajti çmenduri, prandaj të shkretët vuajtën më së shumti prej perandorit ziliqar. Ndonjëherë kur Kaligula kishte dhimbje koke me kriza mendore, fliste me Hënën. Flitet se dy senatorë perandori i ekzekutoi vetëm pse nuk e dinin ditëlindjen e tij. Pastaj kërkoi që në vend të busteve familjare të vendosej busti i tij. Për çudi, Kaligula vetë kishte bërë incest me motrën e tij rinoshe, kurse Tiberiusin që kishte bërë seks me femra të huaja e ekzekutoi. Siç duket mjedisi familjar dhe shtetëror i perandorit ka qenë toksik. Që perandor Kaligula nuk merrte vesh në art e letërsi shihet se ai e urrente epin e madh homerik dhe ishte afër asgjësimit të Eneidës epike të Virgjilit, përndryshe vepra e parë në letërsinë romake, e cila në atë kohë kërkohej me qiri. Prandaj derisa perandori romak, Oktaviani, me gjithë konsujt e tij u kujdesën për botimin e veprave të Virgjilit, më vonë Kaligula mundohet ta zhduk. Më 24 janar të vitit 41 pas erës sonë, perandor Kaligula u vra nga senatorët, fill pas festimeve të Lojërave Palatine, duke u goditur më shumë se 30 herë me thikë. 30 therje tregojnë shkallën e revoltës romake. Tani senati e shfrytëzoi rastin e hakmarrjes duke i hequr qafet shtatoret kukulla që kishin vërshuar nëpër rrugët e Romës. Për ironi, për shkak të skandalit të tij me kalin dhe me keqtrajtimin e të tjerëve, sidomos në mjedisin familjar, Kkaligula me katër vjet sundim më shumë mbahet në mend se perandorët tjerë, që me qeverisje kanë lënë shembull dhe histori të bujshme.

About admin

x

Check Also

Kurti: Do të kemi shumicën në Kuvend pa koalicion, me Serbinë hapim kapitull të ri!

22- 02/2021 Albin Kurti Kryeministër Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, u ...